Tibetan
ས་ངོར་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་སོགས། 1-1410 མཚན་ཉིད་སོགས་སམ། འདིར་བསྟན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། །།ལྔ་པ་ནི། མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་ལས་ ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་མིན་པའི་ངོ་བོའི་དོན་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ནི་རྟོག་པ་འཐད་ལྡན་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ ངུའི་བློ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་དང་། གཉིད་དམ་བརྒྱལ་བ་དང་། བེམ་པོ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་རྣམས་དེར་འགྱུར་བས་སོ། །ཐེག་པ་དམན་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་ནི། ཉན་རང་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཁྱད་པར་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོགས་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་རང་ནི་འཁོར་འདས་ལ་སྐྱོན་ ཡོན་ཏུ་རྟོག བདེན་བཞིའི་སྤྱི་མཚན་ཙམ་ལ་དམིགས། ཞི་བ་ལ་གནས། ལྷག་མེད་དུ་ཟད། གོང་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་དེ་ལས་བཟློག་པས་སོ། །ལྔའི་ཐ་མ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་སྤངས་པས་རྣམ་སོགས་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅིང་གཏན་དུ་མི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པས་བླ་སོགས་དང་། ཕྲ་རྒྱས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པས་ཉོན་མོངས་སོགས་དང་། 1-1411 ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་རྟོགས་པས་དེའི་རྗེས་སོགས་དོན་གཉིས་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཞིང་སོགས་ཁྱད་པར་རོ།། །། བདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་འགྱུར་ལ་འཇུག་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་དང་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ལ། ཚོགས་ལམ་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད། སྦྱོར་ལམ་དུ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་འདོན་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཏུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་དགོས་ན་དེའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་ན། ད་ལྟར་གྱི་གཉིས་སྣང་ འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་སྣང་སོགས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སོགས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དང་སོགས་ཀྱང་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ བཞིན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་གཞིའི་ས་བོན་ལས་གཟུང་འཛིན་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དོན་ལ་མེད་པས་ཡང་འཁྲུལ་ ངོར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་པས་གང་ཟག་རྒྱུད་ཐ་དད་སོགས་སུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་ནས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་འདིས་གནོད་དོ། ། 1-1412 གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒོ
Chinese
将不存在的事物执着为存在等等，是否具有自性等？此处所说的无分别智，是舍弃了五种错乱之基的自性。第五种是：不作意于相，完全超越思辨，此时分别念寂静，将非分别的体性视为显现的征象。这不是合理的分别念，如果是的话，那么小孩子的智慧，二禅以下，睡眠或昏厥，无情物，以及执着于‘这是无分别’的想法，都会变成那样。完全了解小乘和大乘的差别是：声闻缘觉的见道比大乘殊胜五种差别，因为以无分别等五种差别而殊胜。声闻缘觉将轮回和涅槃视为过患和功德，只专注于四谛的共相，安住于寂静，完全灭尽，并且与上道相连。而大乘则与此相反。完全了解五种无分别智的业用是五种：因为舍弃了普遍生起，所以是‘遍’等；因为颠倒且永远无法获得安乐，所以是‘胜’等；因为摧毁了微细的习气，所以是‘烦恼’等； 因为证悟了如所有性和尽所有性，所以是‘彼之随行’等；因为圆满了二利，所以是‘佛土’等差别。第七，通过作意进入转依，就是修习无分别智本身，这有因缘和合与自性。首先，在资粮道上，以闻思的方式如理作意；在加行道上，以修所生的方式提取明相。首先是作意于无分别等，因为在见道等持中，必须现量见到真如，如果确定了主要的障碍，那么现在的二取显现就是，因为知道显现等法性现量显现，所以是那样进入。因为在世俗中，‘有’等也是不存在的，是明相。因为不了解真如，所以将一切不真实的种子，从名为‘一切种子’的阿赖耶识的种子中，在名言中不存在的能取所取和能说所说，又在错乱中显现为二，依靠阿赖耶识，所以必须安立为不同众生的相续等。因此，如果阿赖耶识转依，那么对那些说有不同相续的佛的人来说，这会造成损害。 第二，以那种方式通过闻思的门径。
English
To grasp as existent what is non-existent, etc., are these characteristics, etc.? Here, the non-conceptual wisdom shown is the nature of abandoning the five bases of delusion. The fifth is: not attending to characteristics, completely transcending speculation, at that time the conceptual mind is pacified, and taking the essence of non-conceptual nature as a manifest sign. This is not a valid conceptual mind, because if it were, then the minds of young children, the second dhyana and below, sleep or fainting, inanimate objects, and clinging to the idea that 'this is non-conceptual' would all become that. Fully understanding the difference between the Lesser and Greater Vehicles is: the path of seeing of the Great Vehicle surpasses the Hearers and Solitary Realizers by five distinctions, because it is distinguished by five distinctions such as non-conceptualization. The Hearers and Solitary Realizers perceive samsara and nirvana as faults and virtues, focus only on the general characteristics of the Four Noble Truths, abide in peace, are completely exhausted, and are connected with the higher path. The Great Vehicle is the opposite of that. Fully understanding the functions of the five non-conceptual wisdoms is fivefold: because of abandoning universal arising, it is 'completely' etc.; because of being inverted and never achieving happiness, it is 'supreme' etc.; because of destroying subtle habits, it is 'afflictions' etc.; because of realizing the suchness and the extent of all things, it is 'its retinue' etc.; because of perfecting the two benefits, it is the distinction of 'Buddha-fields' etc. Seventh, entering transformation of the basis through attention is practicing that very non-conceptual wisdom, which has causes and conditions and nature. First, on the path of accumulation, attending properly in the manner of hearing and thinking; on the path of preparation, extracting the clear appearance of what arises from meditation. First is attending to non-conceptualization etc., because in the samadhi of the path of seeing, one must directly see suchness, and if the main obstacle is identified, then this present dualistic appearance is, because knowing that the appearance of suchness etc. manifests directly, that is how one enters. Because in conventional truth, 'existence' etc. are also non-existent, it is a clear appearance. Because of not knowing suchness, all the seeds of what is falsely imputed as untrue, from the seed of the alaya called 'all seeds', the grasping and the grasped, and the expressible and the expression, which do not exist in reality, again appear as two in delusion, relying on the alaya, so it is necessary to establish different continuums of individuals etc. Therefore, if the alaya is transformed, this harms those who say that there are Buddhas with different continuums. Second, in that way, through the gateway of hearing and thinking. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་ནས་དམིགས་པའམ་སྣང་བ་འདི་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་མི་དམིགས་པ་རྩེ་མོ་ དང་། དོན་སོགས་ཙམ་གྱི་འཛིན་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་བཟོད་པ་དང་། དེ་མི་སོགས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་སུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ སྣང་བ་ཐོབ་མཆེད་སོགས་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མེད། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་སྤྱིའི་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་། ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བརྒྱད་པ་ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བས་གནས་འགྱུར་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པ་དང་། སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་དང་། སྒོམ་པས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པས་ས་ལ་སྦྱོར་ བ་རྣམས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་མིང་ཅན་མོས་སྤྱོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རེག་པའི་མིང་ཅན་ས་དང་པོ། གསུམ་པ་ནི། རྗེས་དྲན་གྱི་མིང་ཅན་མ་དག་ས་དྲུག་དང་དག་པ་ས་གསུམ་མོ། ། 1-1413 བཞི་པ་ནི། དེ་ལ་སོགས་ས་བོན་པའི་མིང་ཅན་ལྷུན་སོགས་ཕྱིར་དུ་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ།། །།དགུ་པ་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པས་གནས་འགྱུར་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་གནས་འགྱུར་ རམ། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ན་ཉེས་དམིགས་བཞི་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་མི་འཇུག་པའི་དང་། ལམ་འཇུག་པའི་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་གདགས་པའི་དང་། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གདགས་པའི་ གཞི་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་མེད་ན་སྔ་མ་གཉིས་དང་། གློ་བུར་དྲི་བྲལ་མེད་ན་ཕྱི་མ་གཉིས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་དང་སྤང་བྱ་ཙམ་འཇུག་ པ་ལ་རྟེན་དགོས་པ་བཞིན་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་གཉེན་པོ་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་ལ་དེ་གཞི་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ལས་གཞན་ལ་མི་རུང་ཞིང་། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ལྷག་ མེད་མྱང་འདས་སོ་ཞེས་སོགས་དང་། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་སོགས་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱིས་འགོག་པ་ལ་འཐད་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་ཙམ་གྱི་སེམས་ཀྱང་ སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་གཉེན་རྟེན་གཅིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་མེད་དུ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅུ་པ་ཕན་ཡོན་ཤེས་པས་འཇུག་པ་ནི་བཞི་སྟེ། མེད་པ་གཞི་ལས་ལྷོཾག་པ་རྟེན་ནམ་གཞི་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-1414 གསུམ་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དཔེ་ནི། དོན་ལ་མེད་པའི་ཆོས་གཟུགས་སོགས་རྣམས་འཁྲ
Chinese
从专注于或显现为唯识的角度出发，专注于此是加行道的暖位。基于此，不专注于外境是顶位。不专注于仅有事物等的执着是忍位。专注于无有事物等差别的真如本身，进入法位。如前所述，四种显现，如证悟增长等，将会生起。 第二，现量证悟能取所取二者无有差别的见道等持，其自性是无分别智。如同眼识取色法一样，它没有对境；如同分别念取瓶子一样，它没有对总义的执着；并且由于不专注于有无等戏论的一切相，所以是极为了别的智慧。 第八，通过修习瑜伽进入转依有四种：胜解，个别殊胜证悟，修习，以及最终通过修习在地上结合。第一是具有决择之名的胜解行。第二是具有触之名的初地。第三是具有随念之名的不清净六地和清净三地。 第四，彼等具有种子之名的任运等，是为了将（智慧）向外结合，是成佛的阶段。 第九，通过了解过患而进入转依。如果寂止没有转依，或者没有真如，则有四种过患：不能安立烦恼不生、道生、涅槃之补特伽罗这三种，以及不能安立三种菩提的差别。因为没有基础的过患。如果没有自性清净，则前两者不合理；如果没有客尘离垢，则后两者不合理。如同烦恼和所断仅是生起需要所依一样，不生起和对治生起也需要所依，而这在除了异体转依的圆成实之外是不行的。‘这是声闻的无余涅槃’等等，以及‘这是声闻的菩提’等等，也只有通过客尘离垢的遮止才合理，否则是不行的。因为唯识的心也是生灭的，并且所断和对治是同一个所依不合理，以及在无余涅槃中相续断绝。 第十，通过了解利益而进入有四种。从无有中生起，从所依中脱离，有四种所依或基础的利益。 第三个例子是关于轮回和涅槃的：实际上，没有的法，如色法等，是轮回的。
English
From the perspective of focusing on or manifesting as mere consciousness, focusing on this is the heat stage of the path of joining. Based on this, not focusing on external objects is the peak stage. Not focusing on the clinging to mere things, etc., is the forbearance stage. Focusing solely on suchness itself, without any differences in things, etc., is entering the supreme dharma stage. As previously explained, the four manifestations, such as the attainment of increase, etc., will arise. Second, the samadhi of the path of seeing, which directly realizes that the grasper and the grasped are without difference, is by nature non-conceptual wisdom. Like eye consciousness grasping form, it has no object; like conceptual thought grasping a pot, it has no clinging to general meanings; and because it does not focus on all the characteristics of elaboration such as existence and non-existence, it is extremely discerning wisdom. Eighth, entering transformation of the basis through the practice of yoga has four aspects: aspiration, individual distinct realization, cultivation, and finally, through cultivation, union on the ground. The first is the aspiration conduct with the name of ascertainment. The second is the first ground with the name of touch. The third is the six impure grounds and the three pure grounds with the name of recollection. Fourth, those with the name of seed, such as spontaneous presence, etc., are for the purpose of externally uniting (wisdom), and are the stage of attaining Buddhahood. Ninth, entering transformation of the basis through knowing the faults. If quiescence does not have transformation of the basis, or if there is no suchness, then there are four faults: the inability to establish the three—the person who does not enter afflictions, the one who enters the path, and the one who attains nirvana—and the inability to establish the distinctions of the three enlightenments. Because there is the fault of having no basis. If there is no self-nature purity, then the former two are unreasonable; if there is no adventitious defilement removal, then the latter two are unreasonable. Just as afflictions and what is to be abandoned need a basis to arise, so too, non-arising and the arising of antidotes need a basis, and this is not possible except for the other-powered transformation of the basis of perfect reality. ‘This is the nirvana without remainder of the Hearer,’ etc., and ‘This is the enlightenment of the Hearer,’ etc., are also only reasonable through the cessation of adventitious defilement removal, otherwise it is not possible. Because the mind of mere consciousness also arises and ceases, and it is unreasonable for what is to be abandoned and the antidote to have the same basis, and because the continuum is cut off in nirvana without remainder. Tenth, entering through knowing the benefits has four aspects. Arising from non-existence, separating from the basis, there are four benefits of having a basis or foundation. The third example is about samsara and nirvana: In reality, things that do not exist, such as form, etc., are samsara. --------------------------------------------------------------------------------