Tibetan
大仓译师喜饶仁千教言集TL12ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་པྲཛྙཱ་རཏྣས་སྦྱར་བ་བཞུགས་སོ།། 1-1398 ༄༅། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་པྲཛྙཱ་རཏྣས་སྦྱར་བ་བཞུགས་སོ།། ༄། །དབྱེ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པ། ༄༅། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་པྲཛྙཱ་རཏྣས་སྦྱར་བ་བཞུགས་སོ།། ན་མོ་མཉྫུ་ནཱ་ཐཱ་ཡ། སྟོན་མཆོག་ཐུབ་དབང་ལྷུན་པོ་དང་། །རྒྱལ་ཚབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་། །བསྟན་འཛིན་ཟླ་སྐར་ གྲངས་མེད་ལ། །བཏུད་ནས་རྣམ་འབྱེད་གཉིས་པ་བཤད། །འདིར་བྱམས་པའི་ཆོས་ལྔའི་ནང་ཚན་འབྱེད་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་ལས། ཐེག་ཆེན་རྣམ་རིག་པའི་ཆོས་ཅན་འཁོར་བ་དང་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ འཇུག་ཚུལ་ཤེས་ནས་གནས་གྱུར་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་ཐབས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འཆད་པ་ལ། མཚན་དང་། གཞུང་དང་། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་སྒྱུར་ བ་ནི། རྒྱ་གར་སོགས་ཏེ། དྷརྨཱ་ནི་ཆོས། དྷཱརྨཱ་ཏཱ་ནི་ཆོས་ཉིད། བཱི་བྷ་ག་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །བཤད་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །ལོ་ཙཱ་བའི་ཕྱག་ནི། མགོན་པོ་སོགས་སོ།། །། གཞུང་གི་དོན་ལ་དམ་བཅའ་དང་། བཤད་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། འཁོར་འདས་སོགས་འདོད་པས་སོ། །དབྱེ་དགོས་ཏེ། འཁོར་འགའ་ཞིག་སོགས་ཞིང་ གཞན་མྱང་འདས་འགའ་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱ་དགོས་པ་དེས་ནའོ།། །། གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན། སོ་སོའི་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད། དཔེའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། ། 1-1399 དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ། འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱེད། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཉིས་པོ་དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་ཤེས་བྱའི་ནང་ཚན་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཤེས་ན་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་སོགས་ཤེས་བྱ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་འཁོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་གནས་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ ཅད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་འདས་སུ་འདུས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུས་པ་ཤེས་བྱ་རིས་གཉིས་སུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱའི་རིས་དེ་ལ་ཆོས་དོར་ བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་བླང་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སོགས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མཚན་ཉིད་སོ་སོ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ ན། གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྟོག་བྱེད་ལ་གཟུང་འཛིན་ག
Chinese
大仓译师喜饶仁千教言集TL12《法与法性分别论释·般若宝》（Prajñāratna所著） 法与法性分别论释·般若宝（Prajñāratna所著） 以分类和特征进行概括性地阐述 法与法性分别论释·般若宝（Prajñāratna所著） 那摩曼殊室利纳塔雅（namo mañjuśrī-nāthāya） 顶礼释迦牟尼大导师，如须弥山般庄严！ 顶礼弥勒菩萨——教法的光辉之日！ 顶礼无数持教者，如明月繁星！ 敬礼之后，我将阐释这二种分别。 在此，在弥勒五法中，以二分别而闻名。对于大乘唯识宗的修行者来说，了解轮回的法和涅槃的法性如何进入，从而将状态转化为智慧，并善巧地展示了实现的方法。这就是对法与法性进行分别的阐释，包括标题、正文和结尾三个部分。 首先是翻译，如印度等地。 Dharmā（藏文：ཆོས，梵文天城体：धर्म，梵文罗马拟音：Dharma，汉语字面意思：法）是法。 Dhārmatā（藏文：ཆོས་ཉིད，梵文天城体：धर्मता，梵文罗马拟音：Dharmatā，汉语字面意思：法性）是法性。 Vibhāga（藏文：རྣམ་པར་འབྱེད，梵文天城体：विभाग，梵文罗马拟音：Vibhāga，汉语字面意思：分别）是分别。 解释如前所述。 译师的敬礼是向怙主等。 正文包括立宗和正释两部分。首先，立宗是因为有写作此论的必要，因为有对轮回和涅槃等的希求。需要进行区分，因为某些轮回等同于其他净土，而某些涅槃必须亲自实现。 第二部分包括：以分类和特征进行概括性地阐述；通过各自的进入方式进行详细解释；通过比喻来总结要点。 首先包括分类、区分的理由、各自的特征、特征的确定、一和异的辨析。 首先，如果从特征的角度来区分这两者，法和法性这两者是所知中的细微部分吗？如果知道这两者，就能知道一切吗？并非如此。因为如果从特征的角度来概括所有蕴等所知，就会知道它们都包含在法和法性这两种形式中。因为法涵盖了轮回，同样，法性涵盖了状态转化后的所有所知。 其次，如果包含在轮回和涅槃中，那么将法和法性包含在内，将所知分为两类的理由是什么呢？因为对所知类别进行区分，将法定义为应舍弃的轮回，而将法性定义为应获取的涅槃。 第三，各自的特征是什么呢？对于存在的事物，进行分别的对境是能取和所取。
English
The Collected Teachings of Lotsawa Drakpa Gyaltsen TL12: A Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmatā by Prajñāratna A Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmatā by Prajñāratna Briefly Explaining Through Classification and Characteristics A Commentary on Distinguishing Dharma and Dharmatā by Prajñāratna Namo Manjushri-Nathaya Homage to the supreme teacher, Shakyamuni, majestic as Mount Meru! Homage to Maitreya, the sun of the doctrine! Homage to countless holders of the doctrine, like the moon and stars! Having paid homage, I will explain these two distinctions. Here, among the Five Dharmas of Maitreya, it is known as the Two Distinctions. For practitioners of Mahayana Yogacara, understanding how the Dharma of Samsara and the Dharmata of Nirvana enter, thereby transforming the state into wisdom, and skillfully demonstrating the method of realization. This is the explanation of distinguishing Dharma and Dharmata, including the title, the text, and the conclusion. First is the translation, such as from India. Dharmā (Tibetan: ཆོས, Sanskrit Devanagari: धर्म, Sanskrit Romanization: Dharma, Chinese literal meaning: 法) is Dharma. Dhārmatā (Tibetan: ཆོས་ཉིད, Sanskrit Devanagari: धर्मता, Sanskrit Romanization: Dharmatā, Chinese literal meaning: 法性) is Dharmata. Vibhāga (Tibetan: རྣམ་པར་འབྱེད, Sanskrit Devanagari: विभाग, Sanskrit Romanization: Vibhāga, Chinese literal meaning: 分别) is Distinction. The explanation is as just mentioned. The translator's homage is to the Lord, etc. The text includes the pledge and the actual explanation. First, the pledge is because there is a reason to write this treatise, because there is a desire for Samsara and Nirvana, etc. It is necessary to distinguish because some Samsaras are equivalent to other Pure Lands, and some Nirvanas must be personally realized. The second part includes: briefly explaining through classification and characteristics; explaining in detail through their respective modes of entry; summarizing the points through examples. The first includes classification, the reasons for distinction, their respective characteristics, the determination of characteristics, and the examination of one and other. First, if we distinguish these two from the perspective of characteristics, are Dharma and Dharmata these two subtle parts of what is knowable? If we know these two, will we know everything? It is not so. Because if we summarize all the aggregates and other knowables from the perspective of characteristics, we will know that they are all included in the two forms of Dharma and Dharmata. Because Dharma encompasses Samsara, and similarly, Dharmata encompasses all that is knowable after the transformation of state. Secondly, if included in Samsara and Nirvana, then what is the reason for including Dharma and Dharmata, dividing what is knowable into two categories? Because distinguishing the categories of what is knowable, defining Dharma as Samsara to be abandoned, and defining Dharmata as Nirvana to be attained. Thirdly, what are their respective characteristics? For existing things, the object of distinction is the grasper and the grasped. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཉིས་དང་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དོན་སྤྱི་སྣང་བ་བསྡོམས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་བའམ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། 1-1400 ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡིན་པ། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་ བརྗོད་རིགས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་ཡུལ་མེད་ཅིང་བློས་རྟོག་ཙམ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་། རྟོག་མེད་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་དང་། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་ བྱེད་པ་གཉིས་དཔྱད་ངོར་བདེན་མེད་དུ་ཁྱད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་གཞན་རིག་ནི་ཆོས་ཅན། ཀུན་སོགས་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མེད་པར་ སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྱུ་སོགས། རྟགས་གཞན་ཡོད་པའི་གཉིས་སྟོང་ཡང་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་དོན་ལ་མེད་པ་དང་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་རིགས་ཏེ། མེད་སོགས་ མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་ཉིད་ངེས་བྱེད་འདིས་ནི་གྲུབ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་སྣང་གང་རུང་མེད་ན་འཁོར་འདས་མི་གྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་འཁོར་བ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྔ་པ་ནི། འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་འདི་དག་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དང་རྫས་སོ་སོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱང་འདས་ནི་རིགས་ངོར་ཡོད་ལ། 1-1401 འཁོར་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་ངོར་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱང་འདས་ནི་འཁོར་བྲལ་ཙམ་གྱི་ལུས་མྱང་འདས་ཡིན་ལ་འཁོར་བ་ཡང་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། ༄། །སོ་སོའི་འཇུག་ཚུལ་ལ། ཆོས་འཁོར་བའི་འཇུག་ཚུལ། གཉིས་པ་ལ། ཆོས་འཁོར་བའི་དང་། ཆོས་ཉིད་མྱང་འདས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་སོ་གསུམ། གནས་ཐུན་མོང་ཡིན་ མིན་གཉིས། གཟུང་སོགས་པས་སོ། །བཤད་པ་ལ་གཉིས། བཤད་ཟིན་དྲན་པ་ལ་སྦྱར། གནས་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲུག་པོ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སོགས་མིན་པ་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྐྱར་ནས་བཤད་ མི་དགོས་ཏེ། སྔར་ཇི་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དང་པོ་གཉིས་བཤད། ཐ་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་ནི། འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གནས་ ནི་ཡོད་དེ། གང་ཞིག་འཁོར་བ་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། གང་དུ་འཁོར་བ་སྣོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར།། རྒྱས་བཤད་ལ། སྣོད་ཐུན་མོང་བར་བསྟན། བཅུད་གཉིས་ཀར་ བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ། ལས་མཐུན་ས
Chinese
关于二元和概念如何显现的问题，如果将现象的总和视为概念，那么这种不正确的概念就是轮回或法的特征。 1-1400 从回顾的角度来看，心识具有不正确的性质，因为它是一种对现象产生错觉的心识，一种不存在的显现。因此，它也被称为概念，因为它在任何时候都没有真实的客体，而只是心识的构想。此外，对于无概念的心识来说，显现的色等，以及对于概念的心识来说，显现的可表达之物和表达者，在分析的视角下，它们的无自性是相同的，这就是法性的特征。第四个问题是，错误的认知具有普遍性等特征，因为它是一种对不存在之物产生显现的心识，例如幻觉等。其他存在的标志也同样不显现。在这里，不存在的事物和在错觉中显现的事物都是合理的，因为不存在等是不合理的。这个定义的决定因素解释了已经确立的事实，因为如果不存在显现，轮回和涅槃就不会成立，特别是轮回被显示为一种错觉。 第五个问题是，轮回和涅槃这两者既不是相同的特征，也不是不同的实体，而是依次存在，因为它们存在差异。涅槃在种类上是存在的， 1-1401 而轮回是不存在的。在种类上，事物存在与否没有区别，因为涅槃只是脱离轮回的状态，而轮回也只是一种错觉。关于各自的进入方式，首先是轮回的进入方式。 第二部分包括：轮回的进入方式和法性涅槃的进入方式。第一部分包括教义和解释。第一部分是：通过六种方式来区分法等，即三十三种特征、共同存在与否两种、以及所取等。解释分为两部分：将已解释的内容与记忆联系起来，并分别解释三个存在。第一部分是：这六种方式的特征等，在这里不需要重复解释，因为应该像之前简要说明的那样理解。第二部分包括：首先解释前两个，然后解释最后一个。第一部分是简要说明：在这里，教义的存在是存在的，即轮回有情众生的界，以及轮回器世界的界，因为它们普遍存在。详细解释包括：首先展示容器的共同性，然后展示有情众生的两种。
English
Regarding how duality and concepts manifest, if the sum of appearances is considered conceptual, then this incorrect conceptualization is the characteristic of samsara or dharma. 1-1400 From the perspective of retrospection, mind has the nature of being incorrect, because it is a mind that is deluded by appearances, an appearance of non-existence. Therefore, it is also called a concept, because at no time does it have a true object, but is merely a mental construct. Furthermore, for the non-conceptual mind, the appearing forms, etc., and for the conceptual mind, the appearing expressible and expresser, their lack of inherent existence is the same from the perspective of analysis, and this is the characteristic of dharmata. The fourth question is that other erroneous cognitions have the characteristic of universality, etc., because it is a mind that manifests what does not exist in reality, such as illusions, etc. Other existing signs are also not apparent. Here, both what does not exist in reality and what appears in illusion are reasonable, because non-existence, etc., are unreasonable. This defining determinant explains the established fact, because if there is no appearance of non-existence, samsara and nirvana would not be established, and in particular, samsara is shown as an illusion. The fifth question is that these two, samsara and nirvana, are neither the same characteristic nor different entities, but exist sequentially, because they have differences. Nirvana exists in terms of kind, 1-1401 while samsara does not exist. In terms of kind, there is no difference between whether things exist or not, because nirvana is merely the state of being free from samsara, and samsara is also merely an illusion. Regarding the respective ways of entering, first is the way of entering samsara. The second part includes: the way of entering samsara and the way of entering dharmata nirvana. The first part includes doctrine and explanation. The first part is: distinguishing dharma, etc., through six ways, namely thirty-three characteristics, whether or not there is common existence, and what is grasped, etc. The explanation is divided into two parts: relating what has been explained to memory, and explaining the three existences separately. The first part is: the characteristics of these six ways, etc., do not need to be explained repeatedly here, because they should be understood as briefly explained before. The second part includes: first explaining the first two, and then explaining the last one. The first part is a brief explanation: here, the existence of doctrine exists, namely the realm of sentient beings of samsara, and the realm of the vessel world of samsara, because they universally exist. The detailed explanation includes: first showing the commonality of the container, and then showing the two of sentient beings. --------------------------------------------------------------------------------