Tibetan
་ཅན་སྙིང་པོའི་གདུང་འཛིན་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྔ་བ་ལགས། དེ་ནས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན། སའི་ལེགས་དྲུག །ལོག་གྱི་ལྡེ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་བརྒྱུད་ཅིང་། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཞལ་གྱི་དུས་སུ། དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་རྙེད། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་སྲོལ་གཏོད། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་སྤྱི་བོར་བླངས། གསུང་རབ་འགྱུར་རོ་འཚལ། སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རེ་རེ་ལ་འབངས་མི་ཁྱིམ་བདུན་བདུན་ཕུལ། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཁུ་དབོན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་གླེགས་བམ་སྤྱན་དྲངས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་བདག་རྐྱེན་མཛད་པ་སོགས་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་ལྟར་རིམ་པར་བྱོན་པ་ལགས། གཉིས་པ་འབངས་ཀྱི་མི་རབས་ཆགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བགྱིས་ན། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མི་རྣམས་ལྷ་ཡུལ་ནས་འཕོས་ཏེ་སྐྱེས་པས་རིགས་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་མ་མཆིས། ཕྱིས་རྩོད་ལྡན་གྱི་ 8-21-3b དུས་སུ་མི་རིགས་བཞིར་གྱེས། དེང་སང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་རིགས་བཞིའི་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་ངེས། རྒྱ་ནག་པའི་ཡུལ་ན་རིགས་འཆོལ་བར་གནས། བོད་ཆུང་ངུ་ན་རིགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་མི་འབྱེད། བོད་ཆེན་པོ་ན་མིའུ་གདོང་དྲུག་གི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ལས། དེ་རིང་སྐབས་སུ་ཡོན་གྱི་བདག་པོའི་རིགས་རུས་ཆོ་འབྲངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཛད་པ་ཕྲིན་ལས་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཆེ་གེའི་ཡིག་ཚང་རྣམས་བརྗོད། གསུམ་པ་སྟོང་སྡེ་སའི་ཆགས་ཚུལ་ལ། ཕྱི་མངོན་པའི་ལུགས་དང་། ནང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་སོགས་གླེང་སྒོ་མང་བར་མཆིས་ནའང་། སྐབས་འདིར་གླིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན། ཡུལ་ཆེན་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག །ཡུལ་ཕྲན་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལས། གཙོ་ཆེ་བར་གྱུར་པ། ཤར་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་ནག །ལྷོ་ན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་འཕགས་ཡུལ། ནུབ་ན་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་ཁ་ཆེ། བྱང་ན་དཔའ་བོའི་འབྱུང་གནས་ཧོར་ཡུལ། དེ་དག་གི་དབུས་ན་བསྟན་པ་དང་བསྟན་འཛིན་གྱི་གནས་མཆོག །ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཏེ། ཡ་རབས་འདུ་བའི་ཡུལ་ཆེན་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ངེས་ལགས། བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ། སྔོན་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་དང་། རྒན་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ངང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །སུམ་ལྡན་གྱི་མགོ་ཚུགས་ནས་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་བཟང་ངན་དང་། རིགས་མཐོ་དམན་ད
Chinese
尊贵的嘉坚心髓传承者聂赤赞普（藏语：གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་，含义：颈上的王座）是西藏最早的国王。之后经历了天之七王、地之六贤、罗之八代等一系列传承。到了第二十五代国王妥妥日年赞（藏语：ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཞལ་）时期，发现了神圣的佛法。在法王松赞干布（藏语：སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་）时期，佛法开始兴盛。在赤松德赞（藏语：ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་）时期，佛法得到了弘扬和发展。在君主热巴巾（藏语：རལ་པ་ཅན་）时期，对出家人极为尊重。翻译了大量的佛经，并通过新译准则进行了规范。每供养一位出家人，就供养七户百姓。在拉喇嘛益西沃（藏语：ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་）叔侄在位期间，迎请了四部密续的经书，并为迎请阿底峡尊者（藏语：ཇོ་བོ་རྗེ་）入藏创造了条件。这些伟大的法王们如同金色的链条般依次出现。 第二，关于民众的起源，在贤劫时期，人们从天界转生而来，因此没有种族之分。后来，在争斗时期，人类分为了四个种族。如今，在印度，四个种姓的阶层分明。在中国，种族混杂。在小西藏，没有种族之分。在大西藏，人们被认为是米乌东珠（藏语：མིའུ་གདོང་དྲུག་）的后裔。今天，我们谈论的是元朝统治者的显赫家世，以及他们的丰功伟绩。 第三，关于土地的形成，有外显宗和内密宗等多种说法。但在这里，我们特别提到殊胜的赡部洲，据说有三十六个大国和三百六十个小国。其中最重要的是：东方是财富之源的中国，南方是神圣佛法之源的印度，西方是知识之源的克什米尔，北方是勇士之源的蒙古。在这些地区的中心，是佛法和佛法持有者的圣地——雪域西藏。因此，文明汇聚的大国就是这些。 第四，关于世俗的规范，在圆满时期，人们无需国王的法律和长者的习俗，自然而然地遵循十善。从三时开始，制定了十善的法律，区分了世俗的善恶和种姓的高低。
English
The esteemed Jiachen Essence Lineage Holder, Nyatri Tsenpo (Tibetan: གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་, meaning 'Throne on the Neck'), was the earliest king of Tibet. Following him were the Seven Heavenly Thrones, the Six Earthly Leags, the Eight Log Generations, and so on in succession. In the time of the twenty-fifth king, Thothori Nyentsen (Tibetan: ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་ཞལ་), the sacred Dharma was discovered. During the reign of Dharma King Songtsen Gampo (Tibetan: སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་), the Dharma began to flourish. In the time of Trisong Detsen (Tibetan: ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་), the Dharma was propagated and developed. During the reign of the sovereign Relpachen (Tibetan: རལ་པ་ཅན་), utmost respect was given to the ordained monks. The scriptures were translated, and standardized through new translation guidelines. For each ordained monk, seven households of subjects were offered. During the time of Lha Lama Yeshe O (Tibetan: ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་) and his nephew, the scriptures of the four classes of Secret Mantras were invited, and conditions were created for inviting Jowo Je (Tibetan: ཇོ་བོ་རྗེ་, meaning Lord Atisha) to Tibet. These great Dharma Kings appeared in succession like a golden chain. Secondly, regarding the origin of the populace, during the Fortunate Aeon, people were born from the realm of the gods, and thus there was no distinction of races. Later, during the Age of Strife, humanity divided into four races. Today, in India, the classes of the four castes are distinct. In China, the races are mixed. In small Tibet, there is no distinction of races. In greater Tibet, people are considered descendants of the Miu Dongdruk (Tibetan: མིའུ་གདོང་དྲུག་). Today, we speak of the illustrious lineage of the Yuan rulers, and their great accomplishments. Thirdly, regarding the formation of the land, there are many explanations, such as the outer exoteric and inner esoteric views. But here, we specifically mention the particularly excellent Jambudvipa, which is said to have thirty-six great countries and three hundred and sixty small countries. Among these, the most important are: China in the east, the source of wealth; India in the south, the source of sacred Dharma; Kashmir in the west, the source of knowledge; and Mongolia in the north, the source of warriors. In the center of these regions is the sacred land of the Dharma and Dharma holders—the snowy land of Tibet. Therefore, the great countries where civilization converges are these. Fourthly, regarding the worldly norms, in the Age of Perfection, people naturally enjoyed the ten virtues without relying on the laws of kings or the customs of elders. From the beginning of the Three Ages, the laws of the ten virtues were established, distinguishing between worldly good and evil, and the high and low of castes. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ང་། ཡ་རབས་མ་རབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་སོགས། འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལགས། མདོར་ན་མི་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཐམས་ 8-21-4a ཅད་ཀྱང་དེང་སང་སྐབས་སུ་ཡབ་དུ་དགེ་ཞིང་ཡུམ་དུ་བཙུན་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ལུས་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གོས་གྱོན་ཞིང་། དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་མཆོད་པའི་གནས་སུ་བསྐུར་བའི་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་རྣམས་ལ་ཚང་བ་དེ་ལགས། ༄། །རྒྱན་དམ་པ་ཆོས་འབྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས། གཉིས་པ་རྒྱན་དམ་པ་ཆོས་འབྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལའང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱོན་ཚུལ། བསྟན་པ་དམ་ཆོས་ཀྱི་དར་ཚུལ། བྱ་ལས་ཅན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་གྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དང་། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་སོགས་མང་ཞིང་གླེང་བར་གདའ་ནའང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་མདོའི་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བགྱིས་ན། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་འདི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོའི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་ནས། རྩོད་པའི་དུས་འདིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གླིང་བཞི་ཐེར་འབུམ་དུ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་མཛད་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཅིག་ཅར་དུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱོན་པ་ལགས། བསྟན་པ་དམ་ཆོས་ཀྱི་དར་ཚུལ་ལ། སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་སུ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བཀའི་བསྡུ་བ་རིམ་པར་མཛད། རྒྱན་དྲུག་དང་མཆོག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་རིམ་པ་ལེགས་པར་ཕྱེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད་ནས། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནམ་ལངས་ཤིང་ཉི་མ་ཤར་བར་གྱུར་པ་ལགས། བོད་ཡུལ་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོན་མི་སམ་བྷོ་ 8-21-4b ཊས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྩམས། དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་བསྒྱུར། འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་རིན་ཆེན་བཟང་པོས། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ཚད་ལྡན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་བསྒྱུར། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་བརྙེས་པའི་ལོ་ཆེན་བློ་ལྡན་བཟང་པོས། གསུང་རབ་མང་པོའི་ཞུ་ཆེན་དང་བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཐོ་རོག་འབན་གསུམ་དང་། བྱ་སྐྱི་ཤ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་ནས་བརྒྱུད་པའི་འདུལ་བ་དང་། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བསྟན་པ་མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མ
Chinese
我希望高尚与卑劣的区分，羞耻与廉耻等世俗规范得以弘扬和发展。总之，所有的人类历史，如今都汇集在那些尊敬父亲般善良，母亲般贤淑，知羞耻而身着廉耻之衣，并将三宝供奉为供养之境的施主们身上。 《殊胜庄严法源史》 第二部分是关于殊胜庄严法源史，包括：佛陀示现的方式，正法兴盛的方式，以及具有事业者恩重如山的方式。首先，关于我们的导师最初发菩提心的方式，虽然有许多经典记载，如《秘密不可思议经》、《悲华经》、《贤劫经》等，但若依《勇猛行经》的究竟意义而言，我们的导师慈悲者，早在无数劫前就已经成佛，为了在这个争斗时代，以殊胜化身在十亿四洲同时示现不可思议的百千万亿事业。 关于正法兴盛的方式，在导师安住于法界之后，具法眼的声闻和菩萨们次第结集大小乘经典。六庄严和二胜等论师们善巧地区分了不了义和了义，并著述了许多释经论典，使印度圣地的佛法如旭日东升。在藏地，化身图弥桑布扎（藏王松赞干布的大臣，创造藏文）创造了藏文，开创了神圣的佛法传统。具法眼的噶、觉、祥三位译师翻译了包括注释在内的三藏。受到文殊菩萨加持的圣者仁钦桑波（宝贤，著名译师）翻译了包括注释在内的四部密续。受到佛陀授记的大译师洛丹贤绕（智贤）对许多经文进行了校正，并弘扬了讲修的教法。善知识托若本松和嘉、吉、夏三师等传承了噶、觉、祥三位译师的律藏和阿毗达磨，使教法如不落的胜幢般屹立不倒。
English
I hope that the distinctions between noble and base, shame and conscience, and other worldly norms will be promoted and developed. In short, all of human history now converges on those patrons who are as virtuous as a father, as virtuous as a mother, who know shame and wear the clothes of conscience, and who enshrine the Three Jewels as the object of offering. 《The History of the Excellent Ornament of Dharma Origin》 The second part is about the history of the excellent ornament of Dharma origin, including: how the Buddha appeared, how the sacred Dharma flourished, and how those with deeds are deeply kind. First, regarding how our teacher initially generated the mind of enlightenment, although there are many scriptures that mention it, such as the 'Inconceivable Secret Sutra,' the 'Karunapadma Sutra,' and the 'Bhadrakalpa Sutra,' if we consider the ultimate meaning of the 'Brave Conduct Sutra,' our compassionate teacher had already become a Buddha countless eons ago. In this age of strife, he appears simultaneously in a hundred million billion miraculous deeds in a billion four continents as a supreme emanation. Regarding how the sacred Dharma flourished, after the teacher abided in the realm of Dharma, the Shravakas and Bodhisattvas with Dharma eyes successively compiled the Sutras of the Great and Small Vehicles. The Six Ornaments and the Two Supremes and other commentators skillfully distinguished between the provisional and definitive meanings, and wrote many commentaries, making the Buddha's teachings in the sacred land of India like the rising sun. In Tibet, the emanation Thonmi Sambhota (a minister of King Songtsen Gampo, who created the Tibetan script) created the Tibetan script and initiated the sacred Dharma tradition. The three translators Ka, Chok, and Zhang, who possessed Dharma eyes, translated the Tripitaka including commentaries. The saint Rinchen Zangpo (Ratnabhadra, a famous translator), blessed by Manjushri, translated the four tantras including authoritative commentaries. The great translator Lotsawa Lodan Zangpo (Blo ldan bzang po, Sagacious Wisdom), who was prophesied by the Buddha, revised many scriptures and promoted the teachings of explanation and transmission. The virtuous spiritual friends Thorok Bensum and Gya, Kyi, and Sha, and others, transmitted the Vinaya and Abhidharma of the Tripitaka from Ka, Chok, and Zhang, making the teachings stand like an unfailing victory banner. --------------------------------------------------------------------------------