Tibetan
་བླང་དོར་ཤེས་སུ་རུང་། མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱས་སམ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་འདུག་སྟེ། ལྔ་པོ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་རང་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པའི་དལ་བ་དང་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི་གནད་གཅིག་གོ །གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ཆོས་གསུངས། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བ་འོ། །ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པ། དེའི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་པར་གནས་པ། བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ འཇུག་པ་གཞན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ། ཆོས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་ཟས་གོས་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་པོ་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པའོ། །གཞན་བརྩེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྩེ་བས་འདྲེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྔ་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་གཞན་འབྱོར་རོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། འབྱོར་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་བློ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལ་དལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྱོར་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བའི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས། ད་རེས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པ་འདུག་སྙམ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་བཞིན་མཐའ་མེད། མཐོ་རིས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་སྟེ་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཤིང་། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཉུང་ཤོས་དུད་འགྲོ་དང་། དེའི་ཡང་བྱིངས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གནས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཁ་འཐོར་གྱིས་ཀྱང་ས་གཞི་རི་ཀླུང་བར་སྣང་ཐམས་ཅད་ཁེངས་པ་ཙམ། ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ན་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྤྱིར་མིའི་འགྲོ་བ་ཉུང་། སྒོས་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་ཉུང་། ཡང་སྒོས་ཆོས་ལྡན་གྱི་མི་
Chinese
能够知晓取舍之处。不是做过或指使他人做过五无间罪。仅仅是对生起世间和出世间一切白法的所依——调伏，具有信心，即对佛陀的教言具有信心。这五者是由自身所摄持，是修法的顺缘，因此称为自圆满。也就是说，从八无暇中解脱的闲暇和五自圆满是一个要点。五他圆满是：佛陀出世和他说法，教法住世和随之修行，为他人慈心。意思是说，佛陀在世间出世，他宣说了殊胜的佛法，他的教法没有隐没而住世，还有许多随教法修行的人，对于修行佛法的人们，也有许多人以慈悲心给予衣食等资助。也有解释说，其他的慈爱是指善知识以慈爱之心引导佛法。这五者是由他者所摄持，是修法的顺缘，因此称为他圆满。此外，经中说：圆满是指了知心的自性，对于正确的智慧之义称为圆满。因此，闲暇是本体，圆满是它的差别法。像这样具足十八种闲暇圆满的身体是非常难得的，现在应该一心一意地专注于佛法。如《入行论》中所说：一旦获得了如此的闲暇，如果我没有修习善法，就没有比这更大的欺骗，没有比这更大的愚痴。就是这样。第二，关于它难以获得的道理是：在有情众生中，三恶道的众生非常多，像大地上的尘土一样无边无际。善趣的众生非常少，据说像指甲上的尘土一样。三恶道中最少的是畜生，而其中大部分生活在海洋中，不可思议。零星散布的也遍布大地、山川、天空。与此相比，天人和人类的众生就像是极少的一部分。而且，总的来说，人类的众生很少。特别是赡部洲的人很少。更特别的是具有佛法的人。
English
Able to know what to accept and reject. Not having committed or caused others to commit the five heinous crimes. Merely having faith in the discipline, the basis for the arising of all white dharmas of the world and beyond, that is, having faith in the Buddha's teachings. These five are included by one's own mind and are conducive to practicing the Dharma, therefore they are called self-endowments. That is, leisure that is free from the eight unfree states and the five self-endowments are one key point. The five other-endowments are: The Buddha's appearance and his teaching of the Dharma, the teaching abiding and following it, and compassion for others. It means that the Buddha appeared in the world, he taught the sublime Dharma, his teaching abides without disappearing, and there are also many who follow the teaching. There are also many who provide material support such as food and clothing to those who practice the Dharma with compassion. It is also said that other compassion refers to the spiritual friend guiding the Dharma with compassion. These five are included by others and are conducive to practicing the Dharma, therefore they are called other-endowments. Moreover, the sutra says: Endowment refers to knowing the nature of the mind, and the meaning of correct wisdom is called endowment. Therefore, leisure is the essence, and endowment is its distinguishing characteristic. Since it is very difficult to obtain such a body that possesses the eighteen leisures and endowments, one should now focus one's mind on the Dharma. As it is said in the "Guide to the Bodhisattva's Way of Life": Having obtained such leisure, if I do not cultivate virtue, there is no greater deception than this, and there is no greater delusion than this. It is just like that. Secondly, regarding the reason why it is difficult to obtain: Among sentient beings, the beings of the three lower realms are very numerous, as endless as the dust of the great earth. The beings of the higher realms are very few, said to be like the dust on a fingernail. Among the three lower realms, the fewest are animals, and most of them live in the great ocean, which is inconceivable. Those scattered are also filling the earth, mountains, rivers, and sky. Compared to this, the beings of gods and humans are like a very small part. Moreover, in general, the beings of humans are few. Especially the people of Jambudvipa are few. Even more special are the people who possess the Dharma.
Tibetan
ལུས་ནི་སྲིད་མཐའ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཉུང་བ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་མང་སྟེ་མཐའ་མེད། དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉུང་ཞིང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་ལུས་འཕེན་ཐུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་མི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པར། མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། ཅེས་མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནར་ངེས་པ་དང་། དེ་ཉིད་དཀོན་པའི་དཔེ་ཡང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་འོ་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དཔེས་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ནས་སྤྱིར་མི་ལུས་རྙེད་དཀའ་དང་། ཁྱད་པར་ཆོས་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་འདི་འདྲ་རྙེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་ན། ད་རེས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ པའོ། །གསུམ་པ་རྙེད་པ་དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་མི་ལུས་དེ་ཐོབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བར་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་ནུས། དེར་མ་ཟད་ཐེག་པ་འོག་མའི་མྱང་འདས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། འདི་མ་ཐོབ་ན་ཐར་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པས། དེས་ན་ད་རེས་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལོན་པ་ཞིག་མ་བྱས་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ནས་ལག་སྟོང་དུ་ལྡོག་པ་ལྟར་དོན་མེད་དུ་སོང་ན་འཕུང་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བསྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་རྟེན་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་སྔར་དོན་མེད་དུ་དེ་ཙམ་ཐལ། ད་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དྲན་པར་བྱས་ནས་དལ་འབྱོར་མདོ་མེད་དུ་མ་སོང་བ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ནི། མཐར་ འཆི་བ་འོང་སྙམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ཀྱང་། རེ་ཞིག་མི་འཆི་
Chinese
身体仅仅是生存的边际。即使如此稀少，众生之中造恶业的却极多，无边无际。行善的无论如何也少之又少。其中，能够获得人身并守护戒律的更是少之又少，因此人身极难获得。《入中论》中说：“增上生的因，不是戒律之外的其他。” 这样确定了增上生的因仅仅是戒律。而这戒律稀少的例子是，圣者龙树菩萨说：“犹如大海中漂浮的独木轭孔，与海龟相遇般，从旁生中获得人身，对于人王来说，极其难得。以行持正法，令其具有果实。” 以这个例子也说明了，总的来说人身难得，特别是获得如此具有佛法的暇满人身，是由积累众多福德的力量所致。因此，现在获得了这难以获得的圆满人身之际，为了永久的安乐，无论如何也要修持清净的佛法啊，要这样想。第三是思维获得的意义重大，像这样极其难以获得的人身，获得它有什么必要呢？如果这样想，它的利益极其重大。暂时来说，生生世世都能轻易获得天界的安乐，身体和受用等圆满的事物。不仅如此，还能修持下乘的涅槃和无上的菩提。如果不能获得这个人身，不要说解脱，就连轮回的安乐也无法修持。因此，现在如果不从暇满中获取精华，就像从珍宝岛空手而归一样，毫无意义地过去，损失极其惨重。《入行论》中说：“依靠人身之船，从痛苦的大河中解脱。此船以后极难获得，愚昧者不要在此时睡着。” 就像这样，能够成就特殊愿望的所依一次获得，之前已经白白浪费了那么多。现在无论如何也要一心一意地努力修持圣法啊，要从内心深处忆念，不让暇满毫无意义地过去，这一点至关重要。第二是思维死亡无常，虽然所有人都认为最终会死亡，但总觉得暂时不会死亡。
English
The body is merely the edge of existence. Even so rare, among sentient beings, those who commit evil deeds are extremely numerous, without end. Those who do good are few and far between. Among them, those who can obtain a human body and keep the precepts are even rarer, so it is difficult to obtain a human body. In the Madhyamakavatara, it says, "The cause of higher rebirth is none other than discipline." Thus, it is certain that the cause of higher rebirth is only discipline. And the example of its rarity is also given by the Protector Nagarjuna: "Like a yoke with a hole in the ocean, and a turtle meeting it, it is even more difficult for a king to obtain a human body from an animal. By practicing the sacred Dharma, make it bear fruit." This example also illustrates that, in general, it is difficult to obtain a human body, and in particular, obtaining such a leisure and endowment human body with Dharma is due to the power of accumulating much merit. Therefore, now that we have obtained this difficult-to-obtain perfect human body, we must practice pure Dharma for the sake of lasting happiness. Think in this way. The third is to think that the attainment is meaningful. If you think, what is the need to obtain such a difficult-to-obtain human body? The benefits are extremely great. Temporarily, from birth to birth, one can easily attain the happiness of the heavens, and all the perfect things such as body and enjoyment. Moreover, one can also practice the Nirvana of the lower vehicle and the unsurpassed Bodhi. If one cannot obtain this human body, let alone liberation, there is no way to practice even the happiness of samsara. Therefore, if we do not take the essence from leisure and endowment now, it will be like returning empty-handed from the island of jewels, and the loss will be extremely great if it goes by without meaning. The Bodhicaryavatara says, "Relying on the boat of the human body, one is liberated from the great river of suffering. This boat is difficult to obtain later, so the foolish should not fall asleep at this time." Just like that, the basis for accomplishing special wishes is obtained once, and so much has been wasted meaninglessly before. Now, no matter what, we must strive single-mindedly to practice the holy Dharma. We must remember from the bottom of our hearts that it is important not to let leisure and endowment pass by without meaning. The second is to think about the impermanence of death. Although everyone thinks that death will eventually come, they always feel that they will not die for a while.