Tibetan
།རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཤེས་བྱ་ལ་དྲུག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་གནས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་གང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་གཟུང་འཛིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པའོ། །མ་འཁྲུལ་བའི་གནས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཁྲུལ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བཞི་སྟེ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཕྱིར་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་བཤད་པ་ལ་བཅུ་སྟེ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ལུས་དང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་གཟུང་བའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ཚོགས་བདུན་དེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཟུང་བའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་མིག་ཤེས་སོགས་མཚན་མར་སྣང་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་བསྐྱེ
Chinese
广说分为五部分。第一，所知有六种，即错乱是显现执着于能取和所取。错乱的处所是不如实的遍计，凡是孩童们于何处显现执着于能取和所取而生起。不错乱的处所是真如，因为是不分别的智慧的对境。既是错乱又是不错乱的是，听闻佛陀的教法所生起的世间善法等，因为与所知的分別和不分別的智慧相符顺。不错乱是不分別的智慧。不错乱的同类因是圣道之后所获得的善法等。第二，善巧方便有四种，即善巧成熟有情是四摄事，因为以四摄事摄持后引入善法。善巧圆满佛法是般若波罗蜜多，因为想要圆满布施到一切智之间的菩萨摩诃萨应当修学此般若波罗蜜多，如是说。善巧快速现证是日夜六次忏悔罪业和随喜福德以及祈请佛陀和回向善根等。善巧不间断道之相续是不住涅槃，为了返回且不间断地在一切世间界如其所应地示现佛陀和菩萨的一切行持。于不如实的遍计有二，总的说有十种，根本的分别念是阿赖耶识，因为成为一切分别念的种子。相的分别念是身体、处所和受用的分别念，因为成为所取的相。显现为相的分别念是七识，即如前所说的成为所取的相的行相。显现为相而转变的分别念是眼识等，即如所显示的显现为相的那些转变为安乐等的其他状态。
English
The extensive explanation is divided into five parts. First, there are six types of knowable things: delusion is the manifest clinging to the grasper and the grasped. The place of delusion is the unreal conceptualization in which children engage, manifestly clinging to the grasper and the grasped. The place of non-delusion is Suchness, because it is the object of non-discriminating wisdom. That which is both delusion and non-delusion are worldly virtuous dharmas, such as those arising from hearing the teachings of the Buddha, because they are in accordance with the discriminating and non-discriminating wisdom regarding the knowable. Non-delusion is non-discriminating wisdom. The similar cause of non-delusion is the virtuous dharmas obtained after the noble path. Second, there are four skillful means: skill in maturing sentient beings is the four objects of gathering, because having gathered them with the four objects of gathering, one introduces them to virtue. Skill in perfecting the Buddhadharma is the Perfection of Wisdom, because bodhisattvas, great beings who wish to perfect everything from generosity to omniscience, should train in this Perfection of Wisdom, as it is said. Skill in swift direct perception is confessing sins and rejoicing in merit six times day and night, as well as supplicating the Buddha and dedicating virtue, and so on. Skill in not interrupting the continuum of the path is non-abiding nirvana, because one returns and continuously demonstrates all the conduct of Buddhas and Bodhisattvas in all realms of the world, according to how beings are to be tamed. There are two types of unreal conceptualization. Generally speaking, there are ten types: the root conceptualization is the alaya-consciousness, because it becomes the seed of all conceptualizations. The conceptualization of characteristics is the conceptualization of body, place, and resources, because it becomes the characteristic of the grasped. The conceptualization that appears as characteristics is the seven consciousnesses, which, as previously explained, become the aspect of the grasped characteristics. The conceptualization that appears as characteristics and changes is eye consciousness, etc., which, as shown, transforms those that appear as characteristics into other states such as happiness.
Tibetan
ད་པའོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་བསྟན་པས་བསྡུས་པའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཉེས་པར་བཤད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་། གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གོ ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་གཡེང་བཅུར་དབྱེ་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་དབང་ངམ་ཕུང་པོ་གཏན་མེད་པར་ཞེན་པ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོར་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་དང་དེའི་མིང་དང་ཤེར་ཕྱིན་དང་སྤྱོད་ཅེས་དང་མི་སྤྱོད་ཅེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་མིང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་གཟུགས་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིང་དེ་ཀུན་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དུ་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེ་མེད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་
Chinese
此为彼。由他人所教示的分别念，是教法所摄的名称、词句、文字集合的体性。其中又分为不如理宣说和如理宣说两种。对于前者之义作意，是不如理作意之分别念；对于后者随行作意，是如理作意之分别念。现前耽著之分别念，是从不如理分别念中所产生的，以六十二见为总摄的分别念。散乱之分别念，是从如理之分别念中，以执著无实有等为相的分别念。分为十种散乱，其中以无实有而分别念，是执著他性或蕴体完全不存在，对此的对治法，在广、中《般若经》中说，菩萨本身明明存在。因为存在之实事有存在的缘故。对于实事分别念的对治法，《般若经》中说，菩萨不应如实随见，以及不应如实随见其名称、般若波罗蜜多、行与不行。因为遮止了人与法的实有的缘故。对于增益分别念的对治法，《般若经》中说，名称自性空，色乃至识自性空。因为遮止了非真实的遍计所执自性的缘故。对于诽谤分别念的对治法，《般若经》中说，并非以空性。因为此名称在一切时分，都存在着远离遍计的自性的缘故。对于一异分别念的对治法，《般若经》中说，色的空性即非色，乃至到识。因为自性是他体的缘故，色等是遍计所执的自性，而空性是圆成实的自性的缘故。对于各别分别念的对治法，《般若经》中说，空性之外色并非他体，色即是空性，空性即是色。乃至到识。因为是遍计所执自性的相，除了它之外没有它，因为没有的缘故。对于自性分别念的对治法，《般若经》中说，色乃至识
English
This is it. The conceptualization taught by others is the characteristic of the collection of names, words, and letters contained in the teachings. It is divided into two types: incorrect explanations and correct explanations. Considering the meaning of the former is an inappropriate conceptualization, while following and considering the latter is an appropriate conceptualization. The conceptualization of attachment is the conceptualization that arises from inappropriate conceptualization, summarized by the sixty-two views. Distracted conceptualization is any conceptualization that arises from appropriate conceptualization and is characterized by grasping at non-existent entities, etc. When divided into ten distractions, conceptualizing non-existence is clinging to other-powered or the complete non-existence of aggregates. As a remedy for this, the Extensive, Medium, and Concise Perfection of Wisdom Sutras state that the Bodhisattva himself exists. Because the meaning of existent entities exists. As a remedy for conceptualizing entities, the Perfection of Wisdom Sutra states that Bodhisattvas should not truly see, nor should they truly see its name, the Perfection of Wisdom, practice, or non-practice. Because it prevents the existence of persons and phenomena. As a remedy for additive conceptualization, the Perfection of Wisdom Sutra states that names are empty of inherent existence, and form up to consciousness is empty of inherent existence. Because it prevents the inherently existing nature of untrue imputation. As a remedy for the conceptualization of denial, the Perfection of Wisdom Sutra states that it is not by emptiness. Because that name exists at all times in a nature that is free from imputation. As a remedy for the conceptualization of oneness, the Perfection of Wisdom Sutra states that the emptiness of form is not form, up to consciousness. Because the inherent nature is other, form and so on are the inherently existing nature of imputation, while emptiness is the inherently existing nature of perfect completion. As a remedy for the conceptualization of difference, the Perfection of Wisdom Sutra states that form is not other than emptiness, form is emptiness, and emptiness is form, up to consciousness. Because it is the characteristic of the inherently existing nature of imputation, it does not exist apart from it, because it does not exist. As a remedy for the conceptualization of inherent existence, the Perfection of Wisdom Sutra states that form up to consciousness