Tibetan
ཀྱི་ཆོས་བཅུས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ཉེ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་བཅུ་དགོས་ཞེ་ན། ས་དང་པོའི་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུས་འཐོབ་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་སོ། །ས་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ས་གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་དག་ཐོབ་དང་ཞེས་སོ། །མདོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་རང་གི་སེམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནས། ལས་གཞན་མེད་པར་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་འཚོལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞིང་འཚོལ་བའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་ཡང་དྲན་ཞིང་ཆུས་མི་གསོན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཕན་པ་མི་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འདུད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་དང་། ལས་གཞན་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པ་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་ཞེས་སོ། །ཅིིའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་པའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་འཆལ་ཚུལ་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པས་ཞེ་ན། སྔ་མ་ས་དང་པོར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །ས་གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་རྩ་བ་ནི། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་སོ། །བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་ལྔ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཤིང་དེ་ལ་ཡང་ཡིག་གེར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་འདོད་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་སོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དེར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྐྱོན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རང་གིས་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཕན་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་གཞན་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་སོགས་མི་བྱེད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱེད་པ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་ལྔས་ས་གསུམ་པ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་རང་གཞན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་བྱས་པས་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོ། །ས་བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི ། ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་དབེན་པས་ནགས་ན་གནས་པ་དང་། དངོས་པོའི་སྦྱོར་བས་ཐོབ་བྱའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད་པས་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་མི་བཏོང་བ་སོགས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ལྟ་ངན་ལས་ཡང་དག་པ་དང་ཅེས་པ་རྣམས་ནི་མདོ་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་ཆེན་གྱིས་བཤད་པའོ། །འགྲེལ་པར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་པའོ། །མདོ་ནི། བྱང་ཆེན་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས
Chinese
以十法获得初地极喜地。 为什么第一地称为极喜地呢？ 如《十地经》所说：“与菩提接近，见众生利益之成办，生起极大欢喜，因此称为极喜。” 像这样，因为证悟了前所未有的真如，所以称为极喜。 为什么获得第一地需要十法呢？ 因为要断除第一地的所有过失，并且要圆满生起一切功德。 如何获得清净之法的差别呢？ 以清净之差别，以不缘真谛自性的差别所作的特征，唯有清净之差别。 第二地有二。 第一：第二地圆满了戒律的波罗蜜多，以戒律完全清净的力量，获得了戒律的特殊清净。 经中说：“何为戒律完全清净？ 不作声闻、独觉之心念……”乃至“无有他事而寻求波罗蜜多，此乃精勤寻求波罗蜜多。” 第二是解释：以完全清净了摄集善法、成办众生利益、完全遮止不顺品的戒律，从而舍弃声闻、独觉的作意；对于他人所作的微小利益也铭记于心，不被水冲刷；对于他人所作的损害，不做不利的报复等等的忍辱；对于成熟众生等等的修法没有后悔；为了一个众生的利益，也乐意长久堕入地狱，以这种方式对一切众生慈爱；对于堪布和阿阇黎等等一切具有功德的人，没有傲慢地恭敬；对于善知识所教导的意义，以精勤作为核心的方式来修持；无有他事而布施等等六波罗蜜多，称为欢喜，以八种清净的方式称为第二地。 为什么称为离垢地呢？ 因为远离了破戒的努力之垢，所以称为离垢地。 如是说，因为圆满了戒律的波罗蜜多，所以远离了破戒的
English
The first bhumi, the Extremely Joyful, is attained through the ten dharmas. Why is the first bhumi called the Extremely Joyful? As it says: "Being close to enlightenment, and seeing the accomplishment of the benefit of sentient beings, great joy arises, therefore it is called the Extremely Joyful." Like that, because of realizing the suchness that has never occurred before, it is called the Extremely Joyful. Why are ten dharmas needed to attain the first bhumi? Because all the faults of the first bhumi must be abandoned, and all qualities must be fully generated. How is the distinction of the purifying dharma obtained? The distinction of what is to be completely purified is only through the distinction of complete purification by the characteristic of not focusing on the nature of ultimate truth. The second bhumi has two aspects. First: In the second bhumi, the perfection of discipline is completely fulfilled, and by the power of completely purifying discipline, the special purity of discipline is obtained. As the sutra says: "What is complete purity of discipline? Not thinking of the mind of a Hearer or Solitary Realizer..." and "Without other affairs, seeking the perfections; this is diligently seeking the perfections." Second is the explanation: By completely purifying the discipline of gathering virtuous dharmas, accomplishing the benefit of sentient beings, and completely preventing unfavorable factors, thereby abandoning the intention of Hearers and Solitary Realizers; remembering even the small benefits done by others, not letting them be washed away by water; not doing unfavorable retaliation for the harm done by others, and so forth; having no regrets for practicing the dharma such as maturing sentient beings; being willing to go to hell for a long time for the sake of one sentient being, and in this way being loving to all beings; without arrogance, paying homage to all virtuous people such as Khenpos and Acharyas; practicing the meaning taught by virtuous friends in a way that makes diligence the essence; without other affairs, giving and so forth, the six perfections, called joy, are called the second bhumi in eight ways of purification. Why is it called the Immaculate Bhumi? Because it is free from the stain of striving for immoral conduct, it is called the Immaculate Bhumi. As it is said, because the perfection of discipline is fulfilled, it is free from immoral
Chinese
因为没有被垢染的缘故。如果问：如何做到完全清净？答：如同之前在第一地所说的那样，以不缘的智慧所摄持，以完全清净的差别。第三地有二，第一是根本：不厌听闻等。菩萨安住于第三地，应当安住于五法。五者为何？不厌多闻，并且不执着于文字等。第二是解释：想要受持诸佛所说的正法，听闻正法不知满足；不顾及利养和恭敬等，以慈悲心如理宣说正法；为了清净佛土，将一切功德回向于此，从而清净自己的佛土，即器世间和有情众生的过患；见到自己帮助过的有情反而恩将仇报等轮回的过患，对利他永不厌倦；不作声闻缘觉的作意等，这是就自己而言的知惭；就他人而言，不做如此不善之法，这是知愧。以这五种清净，称为第三地。为何称为发光地？如云：以作大光明，故名为发光。以三摩地的力量，为自他作法的光明之故。如果问：如何做到完全清净？答：如同之前一样。第四地有二，根本是：远离声闻缘觉的作意，安住于森林；以事物之结合，对于所要获得的菩提也没有贪求，是为少欲；即使获得了特殊的物品，也不去追求，是为知足；对于甚深之法，不舍弃证悟的忍，等等，圆满了修习的功德；对于一切法，不作意，从邪见中解脱出来，等等，这些都是大疏根据经部所说的。在注释中，是按照论典的字面意义来解释的。经部是：大菩萨安住于第四地，法
English
Because it is not stained by defilements. If asked, how is complete purification achieved? The answer is: As previously stated in the first bhumi, it is through the distinction of being completely purified by being grasped by non-objective wisdom. The third bhumi has two aspects. The first is the root: Not being satisfied with listening, etc. A Bodhisattva abiding in the third bhumi should abide in five dharmas. What are the five? Not being satisfied with much learning, and also not being attached to letters, etc. The second is the explanation: Wanting to uphold the sacred Dharma spoken by all the Buddhas, not knowing satisfaction from listening to the sacred Dharma; not looking at gain and respect, etc., but teaching the sacred Dharma thoroughly with a mind of loving-kindness; dedicating all the dharmas that purify the field to that, thereby purifying one's own Buddha-field, that is, the container world and the faults of sentient beings who depend on it; seeing the faults of samsara, such as sentient beings whom one has helped harming in return for kindness, never being weary of benefiting others; not engaging in the thought of hearers and self-realizers, etc., this is being ashamed with regard to oneself; with regard to others, not doing such unwholesome dharmas, this is being conscientious. With these five purifications, it is called the third bhumi. Why is it called the Illuminating Bhumi? As it is said: Because it makes great light, it is called Illuminating. Because of the power of samadhi, it makes the light of Dharma for oneself and others. If asked, how is complete purification achieved? The answer is: As before. The fourth bhumi has two aspects. The root is: Being separated from the thought of hearers and self-realizers, dwelling in the forest; with the combination of things, not even desiring the enlightenment to be attained, this is having few desires; even if special things are obtained, not pursuing them, this is being content; not abandoning the patience of realizing certainty in the profound Dharma, etc., perfecting the qualities of practice; not intentionally engaging with all dharmas, being liberated from wrong views, etc., these are all explained by the Great Commentary according to the Sutra. In the commentary, it is explained according to the literal meaning of the treatise. The Sutra is: The Great Bodhisattva abiding in the fourth bhumi, Dharma