Tibetan
གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་མ་བཞག་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་གོ །གསུམ་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞིར་ངེས་ཀྱི་མང་བའམ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། རགས་པ་དང་། ཕྲ་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་རགས་པ་ལས་ངེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དབང་པོ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དབང་པོ་མ་སྤངས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དབང་པོ་སྤངས་པར་འགྱུར་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བདེ་བའི་དབང་པོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ཕྲ་རགས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ཆེ་མང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཆེས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐར་གྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཚོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས
Chinese
是因为以其为依据，而安立五支等。为何无色界没有安立支分呢？因为一切都以寂止为一味，所以没有安立各别的支分。第三，为何禅定确定为四种，不多也不少呢？因为禅定者寻求从快乐和痛苦的感受中解脱，而不寻求从舍受中解脱，因为孩童们难以了知行苦。痛苦的感受有两种：粗大的和微细的。初禅是从不悦意中脱离贪欲，因此是从粗大的痛苦感受中解脱。二禅是从痛苦方面的恶趣中脱离，因此也是从微细的痛苦中解脱。初禅不是从一切痛苦中解脱，因为没有舍弃痛苦的根源。如是说，在《摄集论》中：为何初禅没有舍弃痛苦的根源呢？答：因为没有脱离其方面的恶趣。如果舍弃了痛苦的根源，那么安住于二禅的差别将无法显现，因此应当了知唯有不舍弃。快乐的感受也有粗大的和微细的两种。三禅是从粗大的快乐感受中解脱，因为从悦意中脱离贪欲。四禅是从快乐的根源中也脱离贪欲，因此也是从微细的快乐感受中解脱。因此，以从快乐和痛苦的感受的粗细四种中解脱为依据，而安立四禅。如是说，在《摄集论》中：为何唯有四种，不多也不少呢？答：因为完全超越了快乐和痛苦，圆满的缘故。如此，直到最后的四禅之间，都是完全超越了快乐和痛苦的缘故。如是，禅定是从感受中解脱而进行区分的，色
English
It is because based on that, five branches and so on are established. Why are there no branches established in the formless realms? Because everything is of one taste in quiescence, therefore separate branches are not established. Thirdly, why are the meditations determined to be four, neither more nor less? Because meditators seek to be liberated from the feelings of pleasure and pain, but do not seek to be liberated from equanimity, because it is difficult for children to understand the suffering of formation. There are two kinds of painful feelings: coarse and subtle. The first dhyana is liberation from coarse painful feelings because it is free from desire from unpleasantness. The second is also liberation from subtle suffering because it is free from the evil destinies of the painful side. The first dhyana is not liberation from all suffering, because the root of suffering has not been abandoned. As it is said, in the Compendium: Why is the root of suffering not abandoned in the first dhyana? Answer: Because it has not been separated from the evil destinies of that side. If the root of suffering were abandoned, then the distinction of abiding in the second dhyana would not be apparent, therefore it should be understood that only what has not been abandoned. There are also two kinds of pleasant feelings, coarse and subtle. The third dhyana is liberation from coarse pleasant feelings, because it is free from desire from pleasantness. The fourth is also liberation from subtle pleasant feelings because it is free from desire even from the root of pleasure. Therefore, based on liberation from the four kinds of coarse and subtle feelings of pleasure and pain, the four dhyanas are established. As it is said, in the Compendium: Why are there only four, neither more nor less? Answer: Because it is completely beyond pleasure and pain, because it is complete. Thus, until the last fourth dhyana, it is completely beyond pleasure and pain. Thus, the dhyanas are distinguished by liberation from feelings, form
Tibetan
་མེད་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་དང་། ནང་རྣམ་ཤེས་ལས་བཀྲ་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་སྤང་བྱ་གཟུགས་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གཉེན་པོ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དེ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ལ་བཀྲ་འཛིན་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་ཤེས་ལ་ཞེན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཉིས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་བཞི་ལས་མི་མང་ཞིང་མི་ཉུང་ངོ་། །གོ་རིམ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་བཞག་གོ ། གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཚངས་རིས་དང་ཚངས་པ་མདུན་ན་མདོན་དང་ཚངས་ཆེན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་གོ་རིམ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུམ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་ནི་གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་ཅི་རིགས་པ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི། སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འབྲིང་ནི་གང་རུང་དང་ལྡན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ཚད་མེད་བཞི་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ལ། དོན་དྲུག་གི་དང་པོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ནི། བྱམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བོ། །སྙིང་རྗེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དགའ་བ་ནི། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་བ་དང་མ་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་འདི་དག་འདོད་ཆགས
Chinese
无色界的这些（果报），是从意识中必定产生，所以才进行详细区分。就像这样，意识有两种：外在的色和内在的识，由此产生两种明辨的意识。第一种又分为应断除的色和有碍的意识，以及作为对治的虚空的意识两种。从这些之中必定产生的是，按照顺序，虚空无边处和识无边处两种。对于识的明辨也有两种：执着于不顺品的识，以及作为其对治的什么都没有的意识。对于第一种，必定产生的是什么都没有的处，对于第二种，必定产生的是非想非非想处。因此，（四禅天）比四无色界多，也不会少。顺序是，按照瑜伽士相续中产生的次第而安立的。第三个是果报：从初禅的小、中、大三种修习中，按照顺序，会出生到梵众天、梵辅天和摩诃梵天。同样地，从二禅、三禅和四禅的小、中、大三种修习中，要知道按照顺序，二禅、三禅和四禅的三种生处都会成就。而无色界的（四空定），从小、中、大三种修习中，要知道无色界的生处，会成就高、低、劣、优等各种情况。其中，小是指不具备两种加行。中是指具备其中一种。大是指具备两种。第二，详细解释四无量心，在六个意义中，第一个是各自的体性：慈爱是依靠禅定，缘于想要安乐的有情，心想“唉，如果这些有情能得到安乐该多好啊”，是安住于如实成就的等持和智慧。悲心是缘于痛苦的有情，心想“唉，如果他们能脱离痛苦该多好啊”的那种状态。喜心是缘于具有安乐的有情，心想“如果他们不离开安乐该多好啊”的那种状态。舍心是缘于具有烦恼的有情，心想“唉，这些人如果能脱离贪欲
English
These formless realms are definitely produced from consciousness, so they are thoroughly distinguished. Like this, there are two kinds of consciousness: external form and internal consciousness, from which arise two kinds of consciousness that discern clearly. The first is further divided into two: the form to be abandoned and the consciousness that is obstructed, and the consciousness of space as an antidote. What necessarily arises from these is, in order, the sphere of infinite space and the sphere of infinite consciousness. Regarding the clear discernment of consciousness, there are also two: attachment to consciousness that is not in harmony, and the consciousness of nothingness as its antidote. For the first, what necessarily arises is the sphere of nothingness, and for the second, what necessarily arises is the sphere of neither perception nor non-perception. Therefore, (the four dhyanas) are more than the four formless realms, and not less. The order is established according to the sequence in which they arise in the continuum of the yogi. The third is the result: from cultivating the first dhyana in small, medium, and large degrees, one is born, in order, into the retinue of Brahma, the attendant of Brahma, and the Great Brahma. Similarly, from cultivating the second, third, and fourth dhyanas in small, medium, and large degrees, one should know that the three birthplaces of the second, third, and fourth dhyanas are accomplished in order. From cultivating the formless realms (the four formless absorptions) in small, medium, and large degrees, one should know that the birthplaces of the formless realms are accomplished in various ways, such as high, low, inferior, and superior. Among them, small means not possessing both applications. Medium means possessing one of them. Large means possessing both. Second, explaining the four immeasurables in detail, the first of the six meanings is the individual essence of each: Loving-kindness is based on meditation, focusing on sentient beings who desire happiness, thinking, "Alas, how wonderful it would be if these sentient beings could attain happiness," it is the samadhi and wisdom of abiding in a state of perfect attainment. Compassion is focusing on sentient beings who are suffering, with the thought, "Alas, how wonderful it would be if they could be free from suffering." Joy is focusing on sentient beings who possess happiness, with the thought, "How wonderful it would be if they did not depart from happiness." Equanimity is focusing on sentient beings who possess afflictions, with the thought, "Alas, if these beings could be free from desire.