Tibetan
་སུ་རྫོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་གསུམ་དུ་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བས་སམ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བྱང་སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། སོགས་པས་འབྲིང་དང་རྣོན་པོའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཆོས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཡོན་ཏན་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་ཞིིའི་མཐའ་ལ་མི་ལྟུང་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལན་ཅིག་དང་། རྩེ་མོའི་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བྱའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྱེད་དུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིས་སོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་གང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། སོགས་པས་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། ། གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཉན་རང་དེ་དག་གི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་རྣམས་ནི། ཁྱད་ཆོས་ལྔ་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ལུང་ལས། དེ་དག་གི་ལམ་རྣམས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། སོགས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཡུལ་སོ་སོ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང་རང་གཅིག་བུ་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རང་གི་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་ཤིང་། ཐོས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དང་། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཐབས་མཁས་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་མི་བྱེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྱེད་དུ་མི་ལྡན་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། རྒྱས་པར་མ་དཀྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། ཐེག་པ་གཞན་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ཞེ་ན། བཟོད་པ་འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་མཚན་གཞི་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཚུལ་དུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཏེ། བདེན་བཞིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་དུ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ལྟར་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཏེ། མངོན་ཤེས་བཀག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་གིས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཤིང་གང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་གང་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་རང་གི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །བོད་རྣམས་མཉམ་གཞག་དུ་དོན་དམ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ལ། རྗེས་ཐོབ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་ལེགས་པར་ལྟར་སྣང་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པར་མི་སྣང་ཞིང་། འགྲེལ་པ་གཞན་གྱི་བཤད་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །སྔ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞུང་དུ་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མྱང་འདས་སུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཚུལ་སོགས་འོག་ནས་གཞུང་ཉིད་ཀྱི་འཆད་ཀྱང་། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དམིགས་ཚུ
Chinese
四种称为圆满殊胜之法。第二是：初、中、后三者次第生起，或者与所依补特伽罗菩萨相联的钝根者，以及中根和利根者的差别，这些各自也有小、中、大三种。第二是殊胜之法：所缘是无常等，将在下文解释，以所缘的差别自性，以无常等来区分的四谛之事物为所缘，以及视无常等为法的对治，不执着于常无常等法等之相，由此进入，是证悟和获得三乘一切功德之因的自性，以及大乘善知识不堕轮回寂灭之边的善巧方便之相的摄持和一次，以及顶位时的见，以及修所断的能取所取的四种分别念，将在下文解释的方式，以及与一切烦恼相联而生起。第三是从何处超胜：声闻等，以及缘觉等的暖位等。第二是这些殊胜功德超胜的原因：这些声缘的暖位等的根本是，因为与五种殊胜功德相离。例如，在声闻乘的教证中说：他们的道是可见的，以及可以体验的，以及以各自的境相来辨识等，以五蕴自性的四谛为所缘，以及以所断的补特伽罗的自在来观察的对治，进入无常等补特伽罗的无我之相，以及独自追求解脱，证悟自己的乘之果，仅仅是为了听闻，以及远离从轮回寂灭之边救护的善巧方便的摄持，以及四种能取所取的分别念不成为自己菩提的障碍，因此不会与一切烦恼相联而生起。第二有真实和未广说的原因，ཐ
English
The four are called the supreme Dharma of perfection. The second is: The first, middle, and last three arise in sequence, or the dull-witted who are connected with the dependent person Bodhisattva, and the distinction between the medium and sharp-witted persons, each of which also has three: small, medium, and large. The second is the special Dharma: the object of focus is impermanence, etc., which will be explained below, with the nature of the distinction of the object of focus, the four truths distinguished by impermanence, etc., as the object of focus, and the antidote of viewing impermanence, etc., as Dharma, without attachment to phenomena such as permanence and impermanence, etc., thus entering, it is the nature of the cause of realizing and obtaining the qualities of all three vehicles, and the characteristic of the Mahayana virtuous friend's skillful means of not falling into the extremes of samsara and nirvana, and once, and the vision at the peak, and the four conceptualizations of grasping and clinging to be abandoned by meditation, the manner of which will be explained below, and arising in connection with all defilements. The third is from where it is superior: the Hearers, etc., and the warmth, etc., of the Solitary Realizers, etc. The second is the reason for the superiority of these special qualities: the roots of the warmth, etc., of these Hearers and Solitary Realizers are because they are separated from the five special qualities. For example, it is said in the teachings of the Hearer Vehicle: Their paths are visible, and can be experienced, and by distinguishing individual objects, etc., with the four truths of the nature of the five aggregates as the object of focus, and the antidote of observing the self-mastery of the person to be abandoned, entering the aspect of the selflessness of the person such as impermanence, etc., and seeking liberation alone, realizing the fruit of one's own vehicle, only for the sake of hearing, and being separated from the skillful means of the protector who saves from the extremes of samsara and nirvana, and the four conceptualizations of grasping and clinging do not become obstacles to one's own enlightenment, therefore they do not arise in connection with all defilements. The second has the actual and the reason for not elaborating, ཐ
Chinese
为了避免与其它宗义相违背的辩论，三者中的第一个是：专注于四圣谛的实相。通过什么呢？通过与菩萨们的决择分相应的那些。通过什么方式呢？在一些中品忍位中，通过因的方式专注于四圣谛，即以三门及其体性的完全清净之因为形态来专注于四圣谛。在一些下品顶位中，通过果的方式专注于四圣谛，即为了使调伏对象的根器相应地进入禅定的作用而专注于四圣谛。在一些下品忍位中，通过二谛自性的方式专注于四圣谛，即专注于四圣谛所涵盖的色等在胜义中无自性，而在世俗中具有自性的状态。在一些下品暖位等中，通过法性的方式专注于四圣谛，即为了遮止现观等，以空性的方式专注于四圣谛。那么，十二加行道中，哪些是通过因的方式专注于四圣谛，哪些是通过果等方式专注于四圣谛呢？无论哪个加行道，都应如实地专注于因、果、体性、法性的形态。而且，也应各自审查其相应的形态来了解。为什么那样专注于四圣谛呢？因为具有不颠倒地证悟二谛之方便的智慧力量。有些藏人说，在入定时，专注于胜义谛的法性形态，在后得时，专注于世俗谛的因、果、体性三种形态，因为世俗谛不超出因、果、体性三种。这种说法看似很好，但不符合论师的意趣，其他注释的说法也没有意义。像以前声闻的加行道一样，除了经文中所示的无常等行相外，也应说其他行者也普遍专注于四圣谛。即使那样，也不会像声闻那样执著于法的相状，也不会堕入寂灭，因为具有方便的智慧力量。第二是：关于以因的方式专注于四圣谛等，将在下文的论典中进行解释，但通过其他方式专注于四圣
English
To avoid debates conflicting with other tenets, the first of the three is: focusing on the reality of the Four Noble Truths. Through what? Through those that are in accordance with the discriminating aspects of the Bodhisattvas. Through what means? In some instances of the intermediate forbearance, one focuses on the Four Noble Truths through the aspect of cause, that is, by focusing on the Four Noble Truths in the manner of becoming the cause of the complete purification of the three doors and their entities. In some instances of the minor peak, one focuses on the Four Noble Truths through the aspect of result, that is, in order to induce the activity of Samadhi according to the capacity of the trainees. In some instances of the minor forbearance, one focuses on the Four Noble Truths through the aspect of the nature of the two truths, that is, by focusing on form, etc., encompassed by the Four Noble Truths, as being without inherent existence in the ultimate sense, and as having inherent existence in the conventional sense. In some instances of the minor heat, etc., one focuses on the Four Noble Truths through the aspect of the nature of phenomena, that is, in the manner of emptiness, in order to prevent direct perception, etc. Then, among the twelve paths of joining, which focus on the Four Noble Truths through the aspect of cause, and which through the aspect of result, etc.? Whichever path of joining it may be, one should focus on the aspects of cause, result, nature, and the nature of phenomena, as they are possible. And one should understand this by examining their respective aspects as appropriate. Why focus in that way? Because of the power of skill in means to realize the two truths without inversion. Some Tibetans say that in meditative equipoise, one focuses on the nature of phenomena of the ultimate truth, and in subsequent attainment, one focuses on the three aspects of cause, result, and nature of the conventional truth, because the conventional truth does not go beyond the three aspects of cause, result, and nature. Although this explanation seems good, it does not seem to be the intention of the master, and the explanations of other commentaries are without essence. Like the paths of joining of the Hearers in the past, one should say that others also universally focus on the Four Noble Truths, in addition to the aspects of impermanence, etc., shown in the scriptures. Even so, one will not grasp at the characteristics of phenomena like the Hearers, and one will not fall into Nirvana, because of the power of skill in means. The second is: Although the way of focusing on the aspect of cause, etc., will be explained in the text below, the way of focusing through other aspects