Tibetan
ད་ཀྱིས་བསྡུས་པས། ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །ཆོས་དེ་བཤད་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གསུམ་སྤོང་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་རྟོགས་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་བསལ་བས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་འདི་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། ། ལེའུ་དང་པོ། གཉིས་པ་འཇུག་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཡུལ། ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ལམ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སྤྱིར་བཤད། ཟག་བཅས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད། ཐུན་མོང་དུ་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་ཀྱི་དང པོ་ལའང་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ཕུང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པས་ན་འདུས་བྱས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཆོས། ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ལྔ་པོ་ཉིད་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ལ་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས། དེའི་རིགས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ན་ཕུང་པོ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ། འདུས་ཏེ་ཤེས་པས་ན་འདུ་ཤེས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད། ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ། དེ་དང་དེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ན་དེ་དང་དེའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གཟུགས་ཕུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀའི་དོན་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་གསུམ་གྱི། དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་སུ་བསྟན་ནས། དབང་དོན་ལྔ་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་སུ་བཤད་པ་དང་། རྫས་གཟུགས་དེ་དག་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྟགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་དུ་བསྟན་པ་དང་བཞི་ལས། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི། མིག་དབང་གི་དོན་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་སུ་བསྟན་ནས། རྣ་དབང་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་དོན་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་སུ་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་ཆོས་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་ན་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདི་ནའོ། །ཕ་གི་ནི་ཕ་གི་ནའོ། །ཞེས་སོགས། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡུལ་གོག་པར་བློས་སྤྱད་དུ་རུང་བ་ཡུལ་སྤྱད་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། གཟུགས་ཅན་ནང་ཕན་ཚུན་འཕྲད་པས་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་དུ་རུང་བ། དཔེར་ན། ལག་པས་མེ་ཏོག་ལ་རེག་པས། དེའི་ཁ་དོག་ཉམས་པ་ལྟ་བུ་རེག་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། བསྟན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རེག་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་སྤྱད་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཟུགས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དེ་ལ། དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པས་ན། བསྟན་མེད་གཟུགས་ཅན་གཞན་གྱི་གོ་འགེགས་པས་ཐོགས་བཅས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་དང་བ་ནི། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྔའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། དགེ་སློང་མིག་ནི་ནང་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པས་གཟུགས་དང་བའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ནི། མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་ན་དབྱིབས་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་སོ། །རྣ་བ་ནི། དབང་རྟེན་རྣ་འབྲུག་གི་ནང་ན། དབྱིབས་གྲོ་གའི་འཛེར་བུ་ལྟ་བུ་གནས་སོ། །སྣ་ནི་སྣ་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ན་དབྱིབས་ཟངས་ཀྱི་ཐུར་མ་གཤིབས་པ་ལྟར་གནས་སོ། །ལྕེ་ནི་དབྱིབས་ཟླ་བ་བཀས་པ་དང་འདྲ་བ་ལྕེའི་དབུས་ན་སྐྲ་རྩེའི་ཁྱོན་ཙམ་ཞིག་ལྕེ་དབང་གི་རྡུལ་གྱིས་མ་ཁེབས་པར་གནས་སོ། །ལུས་དབང་ནི། རྐང་མཐིལ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་བྱ་རེག་འཇམ་གྱི་སྤུ་དང་འདྲ་བར་གནས་སོ། ། དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནང་གཟུགས་ཅན་དང་བ་ཞེས་པ་ནས། འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་ཅན་དང་བ། ཞེས་པའི་བར་སྦྱར་རོ། །དོན་ལྔའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །མིག་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན། དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རྣམ་པ་གཉིས། རྣམ་པས་དབྱེ་ན། སྔོ་སེར་ནས་སྣང་མུན་གྱི་བར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ། །སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །ཉན་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན། དབྱེ་ན་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །རོའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། དབྱེ་ན་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ །དྲིའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །སྣའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། དབྱེ་ན། དྲི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །རེག་བྱ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འབྲས་གཟུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་རེག་བྱ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག །ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། དབྱེ་ན། འབྱུང་བ་བཞི་དང་འཇམ་རྩུབ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀུན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། ཁ་དོག་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་སྟེ། རེ་རེ་ལའང་རས་སྔོན་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བྱུང་དང་། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་གཉིས་སོ། །རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་དབྱིབས་ཏེ་དེ་ལ་ཁ་དོག་རྡུལ་འདུས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ནར་བ་ནི་རིང་པོ། དེ་ཐུང་ངུ་ལས་ནི་ཐུང་ངུ་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་འཁོར་ཡུག་ཏུ་མཉམ་པར་གནས་པ་ནི་ཟླུམ་པོ། ཐམས་ཅད་ནས་མཉམ་པར་གནས་པ་ནི་ལྷམ་པ་སྟེ་གྲུ་བཞིར་གནས་པའོ། ཁ་དོག་གི་རྡུལ་འདུས་པས་དབུས་སུ་བཀོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་མཐོན་པོ་སྟེ། དེ་ཤས་ཆུང་བ་དམའ་བའོ། །མཐོ་དམན་མེད་པར་མཉམ་པ་ནི་ཕྱ་ལེ་བའོ། །མཐོ་དམན་ཅན་ནི་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྲིན། དུ་བ་ནི་
Chinese
因此，总而言之，这就是所有事物之法的规律。如果说讲说此法有何用处？通过听闻、思维和修习这深奥广大的法之规律，就能逐渐证悟，从而舍弃烦恼、业和生的三种一切烦恼。因此，证悟此法之规律，就是舍弃一切烦恼的方法。而且，断除一切烦恼，也能使轮回的痛苦之果得以止息。因此，贤善之人所依止的这深奥广大的法之规律，应由智者宣说，而 желающие благ 者应谛听。这就是（此段话的意义）。 第一章。 第二，关于所入论典的自性，有需要决定的对境、需要修习的道、需要获得的果这三者。在第一者中，首先总说有漏无漏，其次分别细说有漏，再次共同决定自他宗义。在第一者中，又分三部分：分别解说蕴、界、处三者；共同决定。在二者中的第一者中，也有三部分。第一，关于蕴，有略说和广说两部分。第一部分是：因缘聚合和合而生，故为有为法；具有自性，故为法。所有这些都包含在色蕴中，以及由“等”字所包含的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴这五蕴之中。其中，可以破坏和摧毁的，故为色；所有同类的东西，在意识上聚集在一起，故为蕴；感受，故为受；聚集而知，故为想；心明显地造作，故为行；对境各自进行识别，故为识。将这些事物及其同类，在意识上聚集在一起，故称为彼彼之蕴。第二部分分为五点。第一，广说色蕴，分为三部分：从名相的角度进行详细区分；从体性的角度进行简要概括；分别阐述广说和简要概括的意义。其中，首先说明五根是无表色且有对碍，然后说明五境是有表色且有对碍，并考察这些实物色法是一还是异，以及进行区分。
English
Therefore, in summary, this is the law of all things. If one asks, what is the use of explaining this Dharma? By hearing, contemplating, and practicing this profound and vast Dharma, one can gradually realize it, thereby abandoning the three all-encompassing afflictions of afflictions, karma, and birth. Therefore, realizing this Dharma is the method of abandoning all afflictions. Moreover, eliminating all afflictions can also stop the suffering of samsara. Therefore, this profound and vast Dharma, which is relied upon by virtuous people, should be proclaimed by the wise, and those who desire well-being should listen attentively. This is (the meaning of this passage). Chapter One. Second, regarding the nature of the treatise to be entered, there are three aspects: the object to be determined, the path to be practiced, and the fruit to be obtained. In the first of these, first, the contaminated and uncontaminated are generally explained; second, the contaminated is specifically explained; and third, the tenets of oneself and others are jointly determined. In the first of these, there are three parts: explaining the aggregates, elements, and sources separately; and jointly determining. In the first of the two, there are also three parts. First, regarding the aggregates, there are two parts: a brief explanation and a detailed explanation. The first part is: Because they are made by the gathering and meeting of conditions, they are conditioned phenomena. Because they possess characteristics, they are dharmas. All of these are included in the aggregate of form, and the aggregates of feeling, perception, formation, and consciousness, which are included by the word "etc.", are included in these five aggregates. Among them, that which can be broken and destroyed is form. All things of the same kind are gathered together in the mind, hence the aggregate. Experiencing is feeling. Knowing by gathering is perception. The mind manifestly creates is formation. Discriminating objects individually is consciousness. Gathering these things and their kinds together in the mind is called the aggregate of that and that. The second part is divided into five points. First, the detailed explanation of the aggregate of form is divided into three parts: detailed differentiation from the perspective of nomenclature; brief summarization from the perspective of characteristics; and separate explanation of the meaning of both detailed and brief explanations. Among them, first, it is explained that the five faculties are unmanifest form and have obstruction, then it is explained that the five objects are manifest form and have obstruction, and these substantial forms are examined as one or different, and differentiated.
Chinese
非表示作用的色。未表示无碍地表示等四者中，第二者有二：从类别方面简略地表示，以及从体性方面详细地解说。其中，对于二者，眼根的意义表示为已表示有碍，而耳根等四者的意义表示为未表示有碍。色蕴中有多少法呢？如果详细区分，色有十一种，即眼等五根，色等五境，以及非表示作用的色。从体性的角度简略归纳为二，即“此在于此，彼在于彼”等。颜色和形状方面，能被心识作为粗略对象来使用的，即是作为对象使用的色；以及有色物之间相互接触能产生变化的，例如，手触摸花朵，其颜色褪色等，即是接触所能改变的色，共有二者。其中，第一者是已表示的色，第二者是有碍的色。如是说，《阿毗达磨集论》中说：“色蕴的体性是什么呢？以两种方式存在的色，即是存在的色的体性：接触所存在的色，以及作为对象所存在的色。”如是说。在所说的十一种色中，根的体性是什么呢？因为在眼识的境中无法表示，所以是未表示的色；由于阻碍其他有色物，所以是有碍的色等，能够作为境的形态，使识的影像显现，所以是最初的色，是根有色物的体性。也就是眼、耳、鼻、舌、身五根。如是，经中也说：“比丘，眼是内生处，四大种为因，是最初的色。”如是说。其中，眼根位于眼球内部，形状如藏红花的花朵，互不混杂地存在。耳根位于耳蜗内部，形状如麦穗的芒。鼻根位于鼻腔内部，形状如并排的铜制探针。舌的形状如半月，舌头中央有头发尖端大小的一
English
The form that is not indicative. Among the four, which are indicating without obstruction, the second has two aspects: briefly indicating from the perspective of categories, and extensively explaining from the perspective of essence. Among these two, the meaning of the eye faculty is indicated as indicated and obstructive, while the meaning of the other four faculties, such as the ear faculty, is indicated as unindicated and obstructive. How many dharmas are there in the aggregate of form? If divided in detail, there are eleven types of form: the five faculties such as the eye, the five objects such as form, and the forms that are not indicative. If briefly summarized from the perspective of characteristics, there are two, such as "this is here, that is there," and so on. In terms of color and shape, that which can be used by the mind as a coarse object is the form used as an object; and that which can cause changes when colored objects come into contact with each other, such as when a hand touches a flower and its color fades, is the form that can be changed by contact. There are two types. The first is the indicated form, and the second is the obstructive form. As it is said, in the *Abhidharmasamuccaya*: "What is the characteristic of the aggregate of form? The characteristic of the existing form is that it exists in two ways: the form that exists by contact, and the form that exists as an object." As it is said. Among the eleven forms that have been explained, what is the characteristic of the faculty? Because it cannot be indicated in the realm of eye consciousness, it is an unindicated form; because it obstructs other colored objects, it is an obstructive form, etc. Because it can manifest the image of consciousness as the form of an object, it is the primary form, which is the characteristic of the colored faculty. These are the five faculties of eye, ear, nose, tongue, and body. As it is also said in the sutra: "Bhikkhus, the eye is an internal source, made of the four great elements, and is the primary form." As it is said. Among these, the eye faculty is located inside the eyeball, shaped like a saffron flower, and exists without mixing with each other. The ear is located inside the auditory meatus, shaped like the awn of a barley grain. The nose is located inside the nasal cavity, shaped like copper probes placed side by side. The tongue is shaped like a crescent moon, and there is a small area about the size of a hair tip in the center of the tongue.