Tibetan
ཏེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་ལུས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་སྤྲིད་ལས། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་འགྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆོས་ལྷག་པའི། །མི་ལུས་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །བདེ་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་པའི། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིག་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་དུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནི་ཡང་དག་འབྱོར་པ་ག་ལ་འགྱུར། །ཅེས་དང་། མིའི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མིའི་ལུས་དེ་ཡང་། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེའི་རྒྱུ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ན་དོན་ཡོད་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཚེ་འདིའི་ཕོ་གྲུང་སོགས་ཀྱི་མདུན་མ་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་བ་སོགས་ཀྱིས་ནི། དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ལས་ངན་མང་པོ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་དུ་ངན་སྐྱུགས་འཕྱགས་པ་ལྟར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཤེས་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲས་པ་ཡིས། །ངན་སྐྱུགས་འཕྱག་པར་བགྱིད་པ་དེ་བས་ཀྱང་། །གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་དག །བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར། གནས་སྐབས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལྷ་མིའི་ལུས་དང་། མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ལམ་ལ་འབད་པའི་སྒོ་ནས། དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡང་སྐྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ཀྱང་། ཚེ་སྲོག་རྟག་པར་འཛིན་ཅིང་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་པའི་དབང་གིས་ཚེ་འདིའི་གྲབས་ཤོམ་ལ་ཤོར་ནས་ཆོས་བྱེད་པའི་བློ་མི་དྲན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅིང་། ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ནི་རི་གཟར་གྱི་འབབ་ཆུ་དང་། རླུང་ནང་གི་མར་མེ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག་པས་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་ལྟ་དང་མཚུངས། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློོག་འདྲ་སྟེ། །རིག་གཟར་འབབ་ཆུ་བཞིན་དུ་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་དབྱུང་དབུགས་རྔུབ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་དང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། མིའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །དོན་དུ་བརྣག་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་སྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ། །མར་མེའི་རྩེ་མོ་ཤུགས་དྲག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ལྟ་ཡི། །ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་གནས་པའི་གདེངས་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་ལུས་སྲོག་མི་བརྟན་པ་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་བཞིན་དུ་ལོ་ཟླ་མང་པོར་སྡོད་པའི་སོ་ཆིས་དང་གྲབས་ཤོམ་བྱེད་པ་ནི་རང་ཟ་བར་ཆས་པའི་གཤིན་རྗེས་གད་མོ་འཆོར་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། འདི་ནི་སང་བྱ་འདི་ནི་ཐང་ཅིག་འོག་ཏུ་བྱ། །འདི་ནི་དིའུ་རེ་བྱ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་སེམས་པ་ན། །གཤིན་རྗེ་བེ་ཆེན་ཕྱག་ཐོགས་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བ་ཡི། །མིག་རྩ་དམར་ཁྲོས་མ་རུང་གད་མོ་རེ་སྙམ་འདེབས། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་རབས་ལས། མི་དེ་དཔའ་བོ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་ནི། །གང་ནས་འཇིག་རྟེན་མངལ་དུ་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེང་ནས་གཟུང་སྟེ་སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པ། །འགྲོ་ཤོད་མེད་པར་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་ཕྱུགས་རྣམས་གོམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་འཆི་བ་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མི་རྣམས་ཀྱང་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་མཚན་མོ་ནས་གཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་སྙེགས་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པར། དཔྱིད་རྩ་ཤིང་སོགས་ཁ་འབུས་པ་དང་། སོས་ཀ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་། སྟོན་དུས་རྩི་བཅུད་དང་འབྲས་བུ་སོགས་སྨིན་པའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་དཔལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། དེ་ཙམ་དུ་བདག་གི་ཚེ་ཡང་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ནི། རྟག་འཛིན་གྱི་མུན་པས་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཡིན
Chinese
因此，解脱和一切智之道，前所未有地新产生，也是依赖人身，而不是依赖其他众生。正如《劝发增上意乐经》中所说：“何者获得能尽生死海，亦能种植殊胜菩提种，胜过如意宝珠具功德，何人令此人身无果耶？依善逝道而成众生导师，心力强大之人所获得，天与龙皆不能得此道，非天、空行、持明、非人与腹行。”《入菩萨行论》中也说：“此闲暇实难得，既得能成办人生义，若于此时不修持，后世怎能得此暇？依人身之舟，能渡脱痛苦大海，此舟后难得，愚者莫于此时眠。”如是说。像这样难以获得且具功德的人身，如果修持暂时和究竟利乐之因的殊胜之法，就是做了有意义的事。如果为了今生的衣食等，为了降伏怨敌、守护亲友等，就不是让闲暇变得有意义。因为为了这些，造作诸多恶业等，就像在珍宝器皿中倾倒呕吐物和垃圾一样，是贤者们羞耻之处。正如《亲友书》中所说：“以金器珍宝严饰之，若以盛装呕吐与秽物，较彼以生人身造罪业，是为智者中最愚蠢。”因此，在这获得极难得的闲暇之时，从努力获得暂时增上的天人身，以及究竟决定胜的菩提三方面来说，要常常生起让闲暇变得有意义的想法。 第二个是思维死亡无常：像这样，即使知道闲暇难得且具功德，但由于执着寿命常恒，不忆念死亡无常，以致沉溺于今生的准备，而想不起修法之心。因此，为了
English
Therefore, the path to liberation and omniscience, newly arising where it had not existed before, also depends solely on the human body and not on other beings. As it says in the 'Encouragement to Take Delight in Virtue': 'Having obtained what brings the ocean of birth to an end, and also planting the seed of supreme enlightenment, surpassing even the wish-fulfilling jewel in qualities and virtues, who would render this human body fruitless? Relying on the Sugata's path, becoming a guide for beings, whatever is obtained by humans with great mental strength, that path is not obtained by gods or nagas, nor by asuras, dakinis, vidyadharas, non-humans, or those who crawl on their bellies.' And in the 'Bodhicharyavatara': 'This leisure is extremely difficult to obtain. Having obtained it, one can accomplish the purpose of human life. If one does not practice benefit from this, how will one obtain this leisure again in the future? Relying on the boat of the human body, one can cross the great ocean of suffering. This boat is difficult to find again later, so fools should not sleep at this time.' So it is said. Such a human body, difficult to obtain and endowed with qualities, is made meaningful if one practices the sacred Dharma, the cause of temporary and ultimate happiness. However, if it is for the sake of worldly activities such as food and clothing, subduing enemies, protecting relatives, etc., then one has not made leisure meaningful. Because for the sake of these, one creates many negative actions, etc., which is like pouring vomit and garbage into a precious vessel, a cause for shame for the virtuous. As it says in the 'Letter to a Friend': 'If one uses a golden vessel adorned with jewels to hold vomit and filth, even worse is one who, having been born as a human, commits sins. That one is the most foolish of the wise.' Therefore, at this time when we have obtained this extremely rare leisure, we should constantly generate the thought of making leisure meaningful by striving on the path to obtaining the bodies of gods and humans, which are temporarily high, and the three certainties of ultimate goodness, enlightenment. Secondly, contemplating impermanence and death: Although we know that leisure is difficult to obtain and endowed with qualities, we cling to life as permanent and do not remember impermanence and death, so we are caught up in the preparations for this life and do not remember the mind of practicing Dharma. Therefore, in order to
Chinese
总的来说，我们必须思考死亡的无常。也就是说，一般而言，一切有为法都会在瞬间消逝。特别是，人的生命就像山崖上的瀑布，风中的蜡烛，水中的气泡一样，连一瞬间也不稳定，因此是不可靠的。正如经中说：“三有无常如秋天的云，众生的生灭犹如观看舞蹈，人的寿命如天空中的闪电，像山崖上的瀑布一样迅速流逝。”《亲友书》中说：“此生多害如风中之水泡，比水泡更无常，呼气吸气睡眠中醒来，得闲暇真是太稀奇了！”《劝学书》中说：“人身极难得，既得之后，凡认为有意义之事，皆应努力成办。犹如风中摇曳的烛火，生命没有刹那安住的把握。”因此，像水泡一样不稳定的身命，不知何时会死，却计划着要住很多年，做各种准备，这真是让准备吞噬自己的阎罗王发笑的事情。《劝学书》中说：“此乃明日做，此乃稍后做，此乃今日做，人们如此思虑时，阎罗王手持大棒在一旁窥视，眼珠赤红，心中暗想：真可笑啊！”因此，《本生经》中说：“人如勇士手持兵器，从何处进入世间胎藏，从今以后片刻不停留，不言不语走向死主前。”就像被带到屠宰场的牲畜，每走一步都接近死亡一样，人们也从进入母胎的那一晚开始，直到死亡之前，每一瞬间都在接近死主。然而，人们却不明白这一点，反而对春天树木发芽，夏天鲜花盛开，秋天植物精华和果实成熟的季节感到高兴，却不认为自己的生命也在流逝，这是被常执的黑暗所蒙蔽，实在是愚蠢至极。
English
In general, we must contemplate the impermanence of death. That is, generally, all conditioned phenomena perish in an instant. In particular, the life of a person is like a waterfall on a cliff, a candle in the wind, and a bubble in water, not even stable for a moment, so it is unreliable. As it is said in the sutra: "The three realms are impermanent like autumn clouds, the birth and death of beings are like watching a dance, the life of a person is like lightning in the sky, flowing swiftly like a waterfall on a cliff." The Letter to a Friend says: "This life is full of harm, like a water bubble struck by the wind, even more impermanent than a water bubble, what leisure to wake up from breathing in and out and sleeping, it is very wonderful!" The Admonition to Study says: "The human body is very difficult to obtain, and once obtained, whatever is considered meaningful should be diligently accomplished. Like a candle flame flickering in the strong wind, there is no certainty that life will last even for a moment." Therefore, like a bubble, the unstable body and life, not knowing when one will die, yet planning to stay for many years and making various preparations, is a situation that makes Yama, who is preparing to devour oneself, laugh. The Admonition to Study says: "This will be done tomorrow, this will be done later, this will be done today, when people think like this, Yama, holding a big stick, peeks from the side, his eyes red with anger, thinking in his heart: How ridiculous!" Therefore, the Jataka says: "A person is like a warrior holding weapons, from where he enters the womb of the world, from now on he does not stay for a moment, without speaking, he goes before the Lord of Death." Just as the livestock led to the slaughterhouse are closer to death with each step, so too, from the night people enter the mother's womb, until they die, they are approaching the Lord of Death with each moment. However, without knowing this, they are delighted by the splendor of the seasons when spring buds sprout, summer flowers bloom, and autumn plant essences and fruits ripen, but they do not think that their own lives are also running out, which is obscured by the darkness of clinging to permanence, and is extremely foolish.