Tibetan
ང་། སྣ་དང། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བར་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལ་དགག་བྱ་བདག་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། དེ་དགོད་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ། བདག་མེད་ལ་སེམས་འཇོག་ཚུལ། ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། དུད་འགྲོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་འཁྲུངས་སུ་ཡོད་པ་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་ཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་མོད། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློས་ཞེན་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ང་དང་ངའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཤིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་རིགས་པས་དགག་དགོས་ཏེ། འདི་ལ་ང་དང་ང་ཡིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། འཇུག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བ་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ནས། །བདག་ནི་འདིའི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། བདག་འདི་མེད་པར་རིགས་པ་གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ངའི་སྙམ་པའི་རང་འཛིན་གྱི་བདག་འདི་བདེན་པར་གྲུབ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད། དང་པོ་ལྟར་ན་ནི། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་བདག་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་། ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ནི་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་
Chinese
依靠眼、耳、鼻、舌、身、意这六根，对色、声、香、味、触、法这六尘进行辨识，这就是识的特征。 第二，如何区分实相呢？就是要通过认识到人无我和法无我这两种无我。 其中，首先要了解所要破斥的“我”的本质，破斥“我”的理由，破斥“我”的理证，如何安住于无我，以及无我的利益。 首先，“我”是指：乃至畜生等一切众生，都与生俱来的执着“我”和“我所”的俱生我执，也就是常一自在的我，虽然这在顺世外道那里，如同虚构的常一自在之我一样，名言上也不成立。但也不是说像俱生我执所执着的那样，在名言上也不存在，因为“我”和“我的”等等各种名言在世间广为人知，并且没有损害。 第二，虽然这在名言上成立，但在胜义谛上不成立，因此需要用理证来破斥。因为执着“我”和“我所”之后，就会产生贪等一切烦恼。《释量论》中说：“若有我则有他想，由我他分执取嗔，由此等复生众过，皆是观我所生起。”《入中论》中说：“烦恼诸过皆从萨迦耶，见为缘生故智者了知，我为此境故瑜伽行者，皆于我上而遮遣。” 第三，用什么理证来了解“我”是不存在的呢？如果我执所执着的“我”真实存在，那么它与色等五蕴是一还是异？如果是前者，那么五蕴在理证上是由色、受等多种组成的，而我执所执着的“我”在体验上是一个单一的，因此不合理。而且，五蕴在理证上是无常的，而我执所执着的“我”在体验上是前后一致的。如果“我”与五蕴是不同的，那么一切事物就是色、受、想、行、识这五蕴
English
Through relying on the faculties of eye, ear, nose, tongue, body, and mind, one discerns the characteristics of consciousness, which focuses on forms, sounds, smells, tastes, tactile sensations, and phenomena. Secondly, how does one differentiate reality? It is through understanding the two types of selflessness: the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. Among these, first, one must identify the nature of the self to be refuted, the reasons for refuting it, the reasoning that refutes it, how to settle the mind in selflessness, and the benefits of selflessness. Firstly, the "self" refers to the innate ego-grasping, the belief in "I" and "mine," which all sentient beings, even animals, possess from birth. Although this is not established even nominally, like the eternal, independent self fabricated by non-Buddhists, it is not the case that it does not exist nominally as it is grasped by innate ego-grasping, because various terms such as "I" and "mine" are well-known in the world and are not harmful. Secondly, although this is established nominally, it is not established ultimately, so it must be refuted with reasoning. This is because all afflictions, such as attachment, arise from clinging to "I" and "mine." As it says in the Commentary on Valid Cognition: "If there is a self, then there is the thought of others. From the division of self and others arise grasping and hatred. From these and their connections, all faults arise." And in the Entering the Middle Way: "Since all afflictions and faults arise from the view of the aggregates as the self, the wise see that it arises from the view of the perishable collection. Therefore, yogis refute the self, realizing that it is the object of this view." Thirdly, how do we know that this self does not exist? If the self, which is grasped by self-grasping as "I," truly exists, is it the same as or different from the aggregates such as form? If the former, then the aggregates are proven by reasoning to be composed of many things such as form and feeling, while the self grasped by ego-grasping is experienced as a single entity, which is unreasonable. Furthermore, the aggregates are proven by reasoning to be impermanent, while the self grasped by ego-grasping is experienced as being the same from beginning to end. If the self is different from the aggregates, then all things are the five aggregates: form, feeling, perception, mental formations, and consciousness.
Tibetan
འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ནི་རེ་ཤིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རིག་པ་ཡང་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་དམིགས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བདག་གི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་གང་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་འདི་ཉིད་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་གང་ལ་ཡང་མ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཀྱང་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དཔེར་ན། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་བདག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ལྔ་པ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ཏེ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས། གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལྡོག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ཅན་ལས་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མེད་པར་བདག་གི་མེད། །དེ་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ལྟ་བའི། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་ལྔ་ལས། དང་པོ་དགག་བྱ་བདེན་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་རང་དགའ་བ་འདིས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་ཞིན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པའི་ཚེ་རིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་ཞེན་དེ་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ཤེས
Chinese
仅此而已。与这些不同的“我”暂时无法通过现量证知。眼等诸根的识，因为是以色等外境为对境，并且自证也以识为对境，所以不应缘“我”。除了蕴之外，没有见到“我”的自性和果，因此没有理由，也不能通过比量成立。“如果认为‘我’的念头是缘‘我’的量”，这只是执著自性的觉悟，不是现量，也没有依赖任何理由，所以也不是比量。然而，由于无始以来的串习，才会无缘无故地认为‘我’。例如，就像将绳子误认为蛇一样。第四，如果以正确的智慧进行分析，由于“我”无法成立，所以‘我’的念头就像将绳子误认为蛇一样，要反复思念。第五，像这样以各别观察的智慧分析并串习无我之义，当串习达到极致时，就能断除一切烦恼的根本——我执和我所执，并获得解脱。如是说：‘因为没有作者就没有业，因此没有自性就没有我所。因此，观我与我所空的瑜伽士，将迅速获得解脱。’如是说。第二，关于法无我也有五点。第一，确定所要破斥的真实存在的自性：追随名言的俱生自喜之识，对于内外诸法执著为真实的，这只是分别假立，并非诸法的自性成立，因此在思考实相时，应以理智破斥。第二，必须破斥的原因：这样的执著是烦恼障的根本——我执之因。如《宝鬘论》云：‘只要有对蕴的执著，就有对它的我执。只要有我执，就有业，由此又将流转轮回。’如是说，并且要知道
English
That's all. The self, which is different from these, cannot be directly perceived for the time being. The consciousnesses of the senses such as the eye, because they have external objects such as form as their objects, and self-awareness also has consciousness as its object, so they should not apprehend the self. Since no self-nature or fruit of the self is seen apart from the aggregates, there is no reason, and it cannot be established by inference either. "If you think that the thought of 'I' is a valid cognition that apprehends the self," this is just a realization of the nature of clinging, so it is not direct perception, and it does not rely on any reason, so it is not inference either. However, due to the habituation from beginningless time, one just presumes 'I' without any reason. For example, it is like mistaking a rope for a snake. Fourth, if analyzed with correct wisdom, since the self cannot be established, the thought of 'I' is like mistaking a rope for a snake, and one should repeatedly contemplate this. Fifth, in this way, by analyzing and habituating the meaning of selflessness with discriminating wisdom, when habituation reaches its peak, one will be able to reverse the root of all afflictions—the clinging to self and the clinging to what belongs to self—and attain liberation. As it is said: 'Because there is no agent, there is no action, therefore without self-nature there is no what belongs to self. Therefore, the yogi who sees the emptiness of self and what belongs to self will quickly attain liberation.' Thus it is said. Second, regarding the selflessness of phenomena, there are also five points. First, identifying the nature of what is to be refuted as truly existent: the innate self-satisfied mind that follows conventions, the clinging to internal and external phenomena as being truly existent, this is just a conceptual imputation, it is not established as the self-nature of phenomena, therefore when contemplating reality, it should be refuted with reason. Second, the reason why it must be refuted: such clinging is the cause of the root of afflictive obscurations—the clinging to self. As the Ratnavali says: 'As long as there is clinging to the aggregates, there is clinging to I in them. If there is clinging to I, there is also action, and from that one will again transmigrate in samsara.' Thus it is said, and it should be known