Tibetan
་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག བ་ནི་བ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཆུ་ཤེལ་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དང་། །བླག་ཤ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ལྟར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་ཉིད་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུར་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། དབང་ཕྱུག་རྟག་ལ་ཀུན་གཞི་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་འདི་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་གང་། །དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་། །ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་མེད་པར་འབྱུང་འགྱུར་ལ། །ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་ཡོད། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཁྲུལ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་ཐག་པ་མེད་པར་མི་རུང་ལ། བུམ་པར་འཁྲུལ་པ་ས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་པར་རང་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་སྒྲ་རྟོག་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། སྒྲ་དང་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དབང་ནི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་རིག་པ་དག་གི་འདོད་པའོ། ། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དགག གཉིས་མེད་གཞན་དབང་རྫས་གྲུབ་དགག སེམས་ཙམ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན། དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པའི་མཐུན་དཔེ་དགག ཕྱི་དོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡང་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ཡིད་ཤེས་འཁྲུལ་པའི་མཐུན་དཔེ་དགག་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ཅེས་དྲིས་སོ། །སྨྲ྄ས་པ། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁང་མིག་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་ཉལ་ཏེ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ན། ཁང་མིག་གི་ནང་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུ་འཁྲིམས་པ་རྨིས་པའི་ཚེ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁང་མིག་གི་ནང་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུ་ཤོང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའང་སྙིང་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བསམ་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ང་ལ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སེམས། །ཡོད་མིན་དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་མིན། །གང་གི་ཚེ་དབུ་མ་པ་ངའི་ལུགས་ལ། སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མ་ཟད། རྨི་ལམ་ནའང་སེམས་བདེན་པ་བ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་རིག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་རྨི་ལམ་ནི་ཤེས་པ་བདེན་པ་བ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སད་ཚེ་རྨི་ལམ་དྲན་ལས་ཡིད། །ཡོད་ན་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སད་པའི་ཚེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་མཐོང་སྙམ་དྲན་པ། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ངས་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དྲན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལའང་དྲན་པ་ཡོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བས་དཔེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཉིད་ནང་མིག་བློ་མི་སྲིད་པས། །ཡོད་མིན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན། །རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡོད་ན། །གལ་ཏེ་གཉིད་ཀྱི་ནང་ན་དེས་དཀྲུགས་པས་མིག་བློ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་མི་སྲིད་པས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པ་མིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡོད་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་ཡུལ་རྨི་ལམ་དུ། །མ་སྐྱེས་དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཡིན། །མིག་དང་མིག་གི་ཡུལ་དང་དེས་བསྐྱེད་སེམས། །གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་རྫུན་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སད་པའི་ཚེ་གཟུགས་མཐོང་བ་ན། མིག་དང་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྨི་ལམ་གྱི་ཚེའང་གསུམ་པོ་དེ་དག་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེར་མིག་དང་མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་གཉིས་བདེན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེས་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་སེམས་ཀྱང་བདེན་པ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུན་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །རྣ་སོགས་ལྷག་མ་གསུམ་ལའང་སྐྱེ་བ་མེད། །དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལའང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་སད་འདིར་ཡང་། །དངོས་རྣམས་བརྫུན་ཡིན་སེམས་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྤྱོད་ཡུལ་མེད་ཅིང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་། སྤྱིར་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དང་དམིགས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རྟེན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་སུ་ཡང་མི་འཆི་སྐྱེ་བ་མེད། །སེམས་ཅན་མིང་དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དབུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སད་བཞིན་ཇི་སྲིད་དུ། །མ་སད་དེ་སྲིད་དེ་ལ་གསུམ་པོ་ཡོད། །སད་པར་གྱུར་ན་གསུམ་ཅར་ཡོད་མིན་ལྟར། །གཏི་མུག་གཉིད་སད་ལས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་གཉིད་ལས་མ་སད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཡུལ་དབང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཅར་ཡོད་དེ། གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཡོད་ཅིང་སྣང་བ་ལྟར་ཞེན་པའང་ཡོད་པ
Chinese
是。例如，说自在天是因的那些人说，『“ba”是“ba”声音等的因，水精是水的相貌，身体是肢体的相貌，那是所有有情众生的因』。同样地，说阿赖耶识的人也说，阿赖耶识本身是一切有情众生的因，只是自在天是常，而阿赖耶识是无常，这仅仅是差别。因为经论的安立是这样的，因此，他缘起的自性是什么？是成为假有事物的因，并且在没有外境可执的情况下产生，具有非有和一切戏论的非境的自性。因此，他缘起的自性，也就是非真实的遍计所执，必须承认是人我和法我假有事物的增益因，否则，因为没有错乱的基础，所以任何事物都不会错乱地认为是自我和法。例如，错认为蛇的原因是绳子，没有绳子是不行的；错认为瓶子的原因是泥土等，不依赖泥土等，在虚空中是不行的。因此，这个他缘起在没有外境可执的情况下，会显现为自性二取的体性，并且作为人我和法我增益的基础而实有，具有非戏论，非声音和分别念的一切境的自性，因为声音和分别念是增益的行境，而他缘起是后得清净世间的行境。这些是唯识宗的观点。 第二，破斥它，有三：破斥无所知之识，破斥二取他缘起实有，阐释宣说唯心之意。第一，破斥无外境之识的比喻，并且也破斥无外境的其它论证。第一又分二：破斥意识错乱的比喻：因为识是以境来区分的，对于那些没有见过无境之识，而只说识的人，问道：『没有外境的心，例子在哪里？』
English
It is. For example, those who say that Ishvara is the cause say, "'Ba' is the cause of 'ba' sounds, etc., crystal is the appearance of water, the body is like the limbs, that is the cause of all sentient beings." Similarly, those who speak of the Alaya-vijñana also say that the Alaya itself is the cause of all sentient beings, only that Ishvara is permanent, while the Alaya is impermanent, this is just the difference. Because the establishment of the scriptures is like this, therefore, what is the nature of other-dependence? It becomes the cause of nominally existent things, and arises without an external object to be grasped, having the nature of non-existence and non-object of all elaboration. Therefore, the nature of other-dependence, which is the non-true parikalpita, must be admitted to be the cause of imputation of nominally existent things of person and dharma, otherwise, because there is no basis for confusion, nothing can be confused as self and dharma. For example, the reason for mistaking a rope for a snake is the rope, it is impossible without the rope; the reason for mistaking clay etc. for a pot is impossible in the sky without relying on clay etc. Therefore, this other-dependence, without an external object to be grasped, will appear as the nature of self-duality, and exist substantially as the basis for imputation of self and dharma, having the nature of non-elaboration, non-object of all sounds and conceptualizations, because sounds and conceptualizations are the objects of imputation, and other-dependence is the object of subsequent purity of the world. These are the views of the Vijnanavada. Second, refuting it, there are three: refuting the knowledge without knowable objects, refuting the real existence of other-dependent dualism, explaining the intention of teaching mind-only. First, refuting the analogy of knowledge without external objects, and also refuting other proofs of no external objects. The first is divided into two: refuting the analogy of the illusion of consciousness: Because consciousness is distinguished by the object, to those who have not seen consciousness without an object, and only speak of consciousness, it is asked: 'Where is the example of mind without an external object?'
Chinese
说：如果问，就像梦境一样吗？就像睡在非常小的房间里，被睡眠所控制时，梦见房间里挤满了大象，这时，情况并非如实存在，因为房间里没有容纳大象群的空间。同样，如果说，即使在一切知识都不存在的情况下，现象也会发生，那么，这也是为了显示其无意义。应该思考这一点。这样说，意思是说，应该考察在梦中，没有外境的知识是否成立。为什么呢？因为，当我在梦中也没有心的时候，那时你的例子就不成立了。当对于我这个中观派来说，不仅在清醒的状态，即使在梦中也没有真实存在的心的时候，那么，你唯识宗所提出的梦境，就不能作为证明知识真实存在的例子。如果清醒时，从对梦境的回忆中产生了意识，那么外境也会变得一样。如果清醒的时候，从回忆起体验到的梦境的错觉中，意识的错觉得以成立，那么，就像梦境中有知识一样，外境也会存在。为什么呢？因为，就像你回忆起“我看到了”一样，外境也是如此。就像清醒时回忆起“我看到了这样的东西”一样，外境，比如大象等，也同样有回忆。为了通过例子来证明唯识，又说了其他的论证：如果在睡眠中，眼识不存在，那么，就没有外境，只有意识存在。它的显现执着于外境。如果梦境就像这里一样存在，那么。如果在睡眠中，由于睡眠的干扰，眼识等感官的知识不存在，因此没有外境，比如色等。然而，只有被睡眠迷惑的意识显现为外境，并且在梦境中，它的显现仅仅执着于外境。因此，就像在梦中出现没有外境的意识一样，清醒的状态也会如此。但事实并非如此，就像你的外境在梦中没有...
English
Said: If asked, is it like a dream? Just as when one lies down in a very small room and is overcome by sleep, and dreams that a herd of elephants is crowded into the room, the situation is not as it appears, because there is no space in the room to accommodate a herd of elephants. Similarly, if it is said that even when all knowledge is absent, phenomena occur, then this is also to show its meaninglessness. This should be considered. Thus it is said, meaning that it should be examined whether the knowledge without an external object is established in a dream. Why is that? Because, when I have no mind even in a dream, then your example is not valid. When, for me, a Madhyamika, not only in the waking state, but even in a dream, there is no truly existent mind, then the dream that you, a Vijnanavadin, propose is not a valid example to prove that knowledge is truly existent. If, when awake, the mind arises from the memory of a dream, then external objects will also become the same. If, when awake, the illusion of consciousness is established from the memory of experiencing the illusion of a dream, then, just as there is knowledge in a dream, external objects will also exist. Why is that? Because, just as you remember "I saw," so too is the external object. Just as in the waking state one remembers "I saw such a thing," so too do external objects, such as elephants, have memory. In order to prove Vijnanavada by example, another argument is stated: If in sleep, eye-consciousness is impossible, then there is no external object, only consciousness exists. Its appearance clings to the external object. If dreams exist as they do here, then. If in sleep, due to the disturbance of sleep, the sensory knowledge of eye-consciousness etc. is impossible, therefore there is no external object, such as form etc. However, only the consciousness deluded by sleep appears as an external object, and in the dream state, its appearance merely clings to the external object. Therefore, just as consciousness without an external object arises in a dream, so too does the waking state. But this is not the case, just as your external object is not in a dream...
Chinese
同樣地，意也未曾生起。眼與眼的對境，以及由此所生的心，這三者全部都是虛假的。如同你們的宗義認為夢中不會生起外境一樣，意的了別識也同樣未曾生起。然而，就像醒來時見到色法，眼、色和識三者成為目標一樣，在夢中，這三者也同樣是目標。就像在那裡，眼和眼的對境——色，兩者都不是真實存在的一樣，由此所生的眼識也不是真實存在的。因此，夢中的境、根和識三者全部都只是虛假的。其餘的耳等三者也沒有生起。同樣地，在夢境的狀態下，從耳到意之間的境、根和識等，也同樣沒有生起。因此，夢中的境、根和識全部都是虛假的，所以不應該認為意的意識是真實存在的。夢中的境、根和識不僅僅是虛假的，而且就像夢一樣，在這個醒覺的狀態中，事物都是虛假的，心也不存在，沒有所緣境，根也都不存在。就像夢中的境、根和識是虛假的一樣，在這個醒覺的狀態中，總的來說，內外的所有事物都是虛假的，特別是能取的心、所取的對境，以及作為所依的根，也都不真實存在。因此，經中說：「有情的流轉如夢，於此無有死亡與出生，眾生之名與命亦不可得，一切法如水泡與陽焰。」此外，就像醒覺一樣，在未醒覺之前，這三者是存在的；一旦醒覺，三者都不存在。同樣地，從愚昧的睡眠中醒來也是如此。在這個世間，就像醒覺的狀態下存在境、根、識三者一樣，在未從睡眠中醒來之前，夢中的人也存在境、根、識三者，三者顯現，並且也執著於所顯現的。