Tibetan
ང་ང་ཡིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འོས་པས་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བ་སྤང་བྱ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་པས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླང་བྱར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པས་ཐོབ་པས་ལྔ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་མི་ནུས་པས་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདུན་པས་ཡུལ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཉན་པ་པོ་སློབ་མའི་རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནས། སློབ་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་བར་གྱིས་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིི་གཞུང་འདིས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ། རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་ལུས་ལ་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་དང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ལུས་ལ་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས། རབ་བྱེད་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་གཅིག་ཡིན་པ་ལས། ད་ལྟའི་སྙན་ངག་མཁན་
Chinese
因为我不适合被完全执取，所以是无我的。因此，世间的事物如此这般地以颠倒的方式显现，无疑应当知晓轮回是应舍弃的，因此也间接地显示了佛陀是应获取的。而佛陀也是通过修持菩萨的行持而获得的，因此第五品显示了菩萨的行持。由于烦恼压制而无法修持菩萨的行持，因此第六品考察了烦恼。因为境是烦恼生起、增长、驻留的原因，所以第七品考察了境。境也是对于没有领悟到众生之法性，并且具有不如理作意的人们来说，是烦恼生起的原因，因此为了显示其对治——胜义谛，为了使显示法性的听者、弟子的相续堪为法器，第八品显示了完全调伏弟子相续之理。因为相续完全清净之后，才能显示法的究竟实相，所以在其后，以四种分别，如前所说之理，从菩萨的行持到完全调伏弟子之间，显示了入行发心。在其后，以之后的八种分别，显示了无二智慧之自性——胜义发心。如此一来，这部具有十六种分别之自性的论典，如学师龙树所说：‘自身与此世间，若欲获得无上菩提，其根本菩提心，如山王般稳固，以及遍及各方的悲悯，和不依赖二元的智慧。’为了显示如是所说的圆满正等觉之因的主要三种法无一遗漏，因此显示了世间之人获得无上菩提的所有条件都已具备。第二，遣除表述语词之身的邪分别，以及遣除所表述意义之身的邪分别两种。第一种是：现在有些声明家将它分为两种。这十六种分别，如前所说之理，本是一部论典之身，而现在的声明家
English
Because I am not suitable to be completely grasped, therefore I am without self. Therefore, worldly things appear in such a way as to be inverted, and there is no doubt that samsara should be known as something to be abandoned, and thus it indirectly shows that Buddhahood is something to be attained. And Buddhahood is also attained through practicing the conduct of a Bodhisattva, therefore the fifth chapter shows the conduct of a Bodhisattva. Because the conduct of a Bodhisattva cannot be practiced due to the suppression of afflictions, therefore the sixth chapter examines afflictions. Because objects are the cause of the arising, increasing, and abiding of afflictions, therefore the seventh chapter examines objects. Objects are also the cause of the arising of afflictions for those who have not realized the nature of beings' Dharma and who have improper attention, therefore, in order to show its antidote—the ultimate truth, in order to make the listener and disciple's continuum a suitable vessel for showing the nature of Dharma, the eighth chapter shows the method of completely subduing the disciple's continuum. Because after the continuum is completely purified, the ultimate reality of the Dharma can be shown, therefore after that, with four distinctions, as previously stated, from the conduct of a Bodhisattva to the complete subduing of disciples, it shows the entering mind of enlightenment. After that, with the following eight distinctions, it shows the nature of non-dual wisdom—the ultimate mind of enlightenment. In this way, this treatise with the nature of sixteen distinctions, as the teacher Nagarjuna said: 'If oneself and this world want to attain the unsurpassed enlightenment, its root, the mind of enlightenment, is as stable as the king of mountains, and the compassion that reaches all directions, and the wisdom that does not rely on duality.' In order to show that the main three Dharmas of the cause of such perfect enlightenment are complete without omission, it shows that all the conditions for a person in the world to attain unsurpassed enlightenment are complete. Second, there are two types: dispelling wrong thoughts on the body of expressive words, and dispelling wrong thoughts on the body of expressed meanings. The first is: Some present-day poets have divided it into two types. These sixteen distinctions, as previously stated, are originally one body of treatise, but the present-day poets
Tibetan
བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། ཕྱེད་དང་པོ་བརྒྱད་ལ་ནི་ཆོས་བརྒྱ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་མ་བརྒྱད་ལ་ནི་རྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། ཟླ་བ་གྲགས་པ་བདག་གིས་རབ་བྱེད་བཅུ་དྲུག་པོ་བསྟན་བཅོས་གཅིག་གི་ལུས་སུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྐང་བས་བཀོད་པ་སྔ་མ་སྐྱོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བསྒོམ་ཚུལ་མཐའ་དག་བླངས་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གྱི་ལུས་ཀྱང་རང་གི་མོས་པ་གཙོར་བྱས་ནས་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀྲལ་ལོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་འདི་ནི། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མར་སྣང་བ་འདོད་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ཡི་དེ་ཉིད་ལུགས་ལས་ལུགས་གཞན་མིན། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ནི་སིངྒ་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཤིག་སྟེ། མཐར་རྒྱལ་ཚབ་བོར་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལྟར་འོངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་། དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བྱས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་གཞུང་ལུགས་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་བརྒྱ་ཡོད་པས། ཙ་ཏུ་ཤ་ཏ་ཀ་ཤཱསྟྲ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས། རྩ་བའི་གླེགས་བམ་དུ་ཤ་ཏ་ཀ་ཤཱསྟྲ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ནི། བཞི་སྒྲ་མི་མངོན་བྱས་པ་དང་། །རྟོག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱར་བརྗོད་པ་སྟེ། །འཛིན་པ་འཆོས་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཙ་ཏུ་ཞེས་པ་དང་པོའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས། རྟོག
Chinese
僧人法护如何分判安立，将论典的体性分为两部分来解说：前面八品是《法百论》，后面八品是《诤百论》。现在我将把它们合为一个整体来分别解说。月称我将这十六品作为一部论典的体性来分别解说，这样做就能满足论典作者本人的意愿，从而维护先前的安立，并且能极大地利益那些需要调伏的众生，因为论典想要表达的全部两种谛实的修习方法都已包含在内，因此能够如实地成就自他二利。第二，僧人法护对论典意义的体性，也是以自己的意愿为主，而解释为唯识宗的观点。这并不合理，因为圣天论师似乎想要被认为是龙树论师的弟子。因此，他的论典不应有与龙树论师的宗义相异的宗义。如此，圣天论师是出生在辛伽罗洲（斯里兰卡）的王子，最终放弃王位继承权，在那里出家。之后，他沿着南方路线而来，成为龙树论师的近侍。正因为他遵循龙树论师的宗义，所以这部《四百论》所要表达的真实，不应与龙树论师的中观论典中所说的真实有任何差别。因此，如果有人分别地说明它们的体性，那么分别地说明它们的宗义是非常轻率的，因为他们错误地理解了它的法性。第三，因此，这部论典有四百颂，所以应该被称为《四百论》（梵文：Catuḥśataka-śāstra），但在根本的典籍中却出现《百论》（梵文：Śataka-śāstra），这是因为这部《四百论》，隐藏了“四”字，并且为了遣除各种分别念，所以才被称为“百论”，这部论典是为了调伏执着而作的。隐藏了“四”（梵文：Catuḥ）字的第一音节之后，各种分别念...
English
The monk Dharma-rakṣita, how he divided and established it, explained the nature of the treatise in two parts: the first eight chapters are the "Hundred on Dharma," and the latter eight chapters are the "Hundred on Debate." Now I will divide them into one whole. I, Candrakīrti, will divide these sixteen chapters as the nature of one treatise, and by doing so, I will fulfill the intention of the author of the treatise himself, thereby upholding the previous establishment, and it will greatly benefit those who need to be tamed, because all the methods of practice of the two truths that the treatise wants to express are included, and therefore it can truly accomplish the benefit of oneself and others. Secondly, the monk Dharma-rakṣita also explained the nature of the meaning of the treatise as the view of the Mind-Only school, mainly based on his own preferences. This is not reasonable, because the noble Āryadeva seems to want to be considered a disciple of Nāgārjuna. Therefore, his treatise should not have a tenet different from the tenet of Nāgārjuna. Thus, the noble Āryadeva was a prince born in the island of Sinhala (Sri Lanka), who eventually renounced his right to the throne and became a monk there. After that, he came along the southern route and became an attendant of Nāgārjuna. Precisely because he followed the tenet of Nāgārjuna, the truth that this "Four Hundred Verses" wants to express should not be any different in nature from the truth spoken of in Nāgārjuna's Madhyamaka treatises. Therefore, if someone separately explains their nature, then separately explaining their tenets is very rash, because they misunderstand its Dharma-nature. Thirdly, therefore, this treatise has four hundred verses, so it should be called the "Four Hundred Verses" (Sanskrit: Catuḥśataka-śāstra), but in the fundamental texts, the "Hundred Verses" (Sanskrit: Śataka-śāstra) appears, because this "Four Hundred Verses" hides the word "four," and in order to dispel various discriminations, it is called the "Hundred Verses," this treatise is made to tame attachments. After hiding the first syllable of "four" (Sanskrit: Catuḥ), various discriminations...