Tibetan
མི་བྱ། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་མ་བརྗོད་ན་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས། གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གདགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོང་ཞེས་དང་། མི་སྟོང་ཞེས་དང་སྟོང་པ་ཡིན་མི་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་དང་། སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི་བདག་བརྟག་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་འདི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །ཟློས་གར་ལྟ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། །བདག་མེད་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སྲོག་འགྲོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཁྱེན། །སྟོང་པ་ཞི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ། །མ་ཤེས་པས་ན་འགྲོ་བ་འཁྱམ་པར་འགྱུར། །དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་ཐབས་ཚུལ་དང་། །རིགས་པ་བརྒྱ་དག་གིས་ནི་འཛུད་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་བཞི་མི་མངའ་བ་འབའ་ཞིག་དུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ །མི་རྟག་གོ །རྟག་ཀྱང རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་གོ། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ཚན་དང་པོའོ། །བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན། མཐའ་དང་མི་ལྡན། མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན། མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟེན་པ་བཞིའོ་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་ཡོད་དོ། །མེད་དོ། །ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་མྱང་འདས་ལ་རྟེན་པ་བཞིའོ་གསུམ་པའོ། །ལུས་དེ་ཉིད་སྲོག་ཡིན། ལུས་ཀྱང་གཞན་སྲོག་ཀྱང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་སྲོག་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་སྟེ། དང་པོ་རྣམས་གྲངས་ཅན་ཀྱི་ལྟ་བ་གཡོ་བ། གཉིས་པ་རྣམས་རྒྱང་འཕེན་གྱི་ལྟ་བ་འདུ་བ། གསུམ་པ་རྣམས་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་བཀྲམ་པ། བཞི་པ་རྣམས་གནས་མ་བུ་པའི་ལྟ་བ་བཅུམ་པ་སྟེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་པོ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ། དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡུམ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་དང་། གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གཡོ་བ་དང་འདུ་བ་དང་བཀྲམ་པ་དང་། བཅུམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྡ་སྤྲད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་མི་སྟོང་ལ་སོགས་པ་བཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་མི་མངའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་ཞིང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་འདི་ལ་གང་ལ་ཡོད་དེ་མི་མངའོ། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མི་མངའོ། །མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་སྔོ་སངས་དང་དཀར་གཤམ་ལྟར་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མངའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོངས་ཕན་ཆད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡོད་ཅེས། །འཛིན་པ་སྟུག་པོས་བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་རྟོག་པར་བྱེད། །གང་གི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཅེས་འཛིན་པ་སྟུག་པོས་གཟུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གྲོངས་ཕན་ཆད་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྟག་པའམ་ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་དེ་ལ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་ནས་ནི། །ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས། །བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །གང་གིས་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་འགར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས་མཐའ་གང་དུ་ཡང་བསམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཤིང་། །ཟད་པ་མེད་ལ
Chinese
不应作。二和非二不应作。那是什么缘故呢？因为所说与事实相反，因为心的行境相反。这是因为之前已经说过理由了。然而，如果不说，那么证悟者们就无法领会如何安住的自性。因此，为了施设的意义而说。因此，我们为了施设的意义，即依赖于世俗谛，为了调伏对象的众生，特别地加上虚构，说“空”和“非空”，以及“是空也是非空”，以及“既非空也非非空”。以何种意图说空性等，应当如所说的那样理解为观察我。如经中所说：你应当视此世间如幻术，如戏剧，如梦境，无我，无众生，无命，诸法如阳焰，如幻术。由于不了解空性、寂静、无生的道理，众生才会流转。他们以大悲心，以方便和百种道理来引导。如是说。如来不仅不具有空与非空等四种，而且还有：常与无常等四，寂静中哪里有？有边与无边等四，寂静中哪里有？此处世尊所说的十四种未曾开示之事物如下：我和世界是常。无常。常也是常，无常也是无常。既非常也非无常。这被称为依赖于前边的边，是第一组四句。我和世界有边。无边。有边也是有边，无边也是无边。既非有边也非无边。这被称为依赖于后边的边，是第二组四句。如来死后存在。不存在。存在也存在，不存在也不存在。既非存在也非不存在。这被称为依赖于涅槃的四句，是第三组。身体即是生命。身体是其他，生命也是其他，这被称为依赖于身命二者的两种。前者动摇了数论的观点，后者是顺世外道的
English
Should not be done. Two and not two should not be done. Why is that? Because what is said is contrary to reality, because the realm of the mind is contrary. This is because the reason has been explained before. However, if it is not said, then those who have realized will not be able to comprehend the nature of how to abide. Therefore, it should be said for the sake of designation. Therefore, we, for the sake of designation, that is, relying on the conventional truth, for the sake of beings to be tamed, especially adding fabrications, say "empty" and "not empty," and "is empty and also not empty," and "neither empty nor not not empty." With what intention are emptiness and so on spoken, it should be understood as explained to examine the self. As it is said in the sutra: You should see this world as like an illusion, like a play, like a dream, without self, without sentient beings, without life, all dharmas like a mirage, like an illusion. Because of not understanding the principle of emptiness, peace, and no birth, beings will wander. They, with great compassion, with skillful means and hundreds of reasons, lead. Thus it is said. The Tathagata not only does not possess the four such as empty and not empty, but also: The four such as permanent and impermanent, where are they in peace? The four such as with end and without end, where are they in peace? Here, the fourteen things not taught by the Blessed One are as follows: I and the world are permanent. Impermanent. Permanent is also permanent, impermanent is also impermanent. Neither permanent nor impermanent. This is called relying on the former extreme, is the first set of four sentences. I and the world have an end. Without end. Having an end is also having an end, without end is also without end. Neither having an end nor without end. This is called relying on the latter extreme, is the second set of four sentences. The Tathagata exists after death. Does not exist. Exists and also exists, does not exist and also does not exist. Neither exists nor does not exist. This is called the four sentences relying on Nirvana, is the third set. The body is the same as life. The body is other, and life is also other, this is called the two relying on body and life. The former shakes the view of the Samkhya, the latter is the Charvaka's.
Chinese
观点聚集，第三是裸体外道之观点散布，第四是住子部的观点收摄，即十四无记之事物，依赖如幻之蕴而安立，或者说彼等之境是不存在的。经中说：如来依赖此母，如实了知众生和补特伽罗之心之动摇、聚集、散布和收摄。如是说。此十四事物并非必须以确定方式表达，故称之为无记事物。如是，如前所说之方式，空与非空等四者，如来本性寂灭且自性空，故不具备。同样，常与无常等四者，如来本性寂灭且自性空，此者何处有？故不具备。有边与无边等四者，如来本性空寂，此者何处有？故不具备。正因不具备，故如石女之子之青莲花与白莲花般，世尊未对此等进行记别。如常等不具备，同样，死后存在与不存在等亦不具备。何人若执持如来存在，以坚固执着而抓住，则彼于如来涅槃后，会妄念认为不存在。若有人以极大之执着，执持如来本性存在，以坚固执着而抓住并生起分别念，则彼会分别念认为如来涅槃后不存在且断灭。如是分别念则会堕入常或断之边。对于自性空之彼者，佛陀涅槃后，认为存在或不存在，任何想法皆不合理。若有人认为，因自性空之故，任何时候如来都不存在，则对于彼方，佛陀涅槃后存在或不存在，任何想法皆不合理。第二：何者诸佛已超越戏论且无尽
English
Views gather. Third, the views of the naked ascetics are scattered. Fourth, the views of the Sthavira school are collected. These fourteen unanswerable topics are either imputed based on the illusion-like aggregates, or their objects do not exist. As it says in the Mother Sutra: The Tathagata, relying on this Mother, thoroughly knows the agitation, gathering, scattering, and collecting of the minds of other beings and persons, just as they are. It is said. These fourteen topics are not to be expressed in a definitive way, therefore they are called unanswerable topics. Thus, as explained before, the four, such as empty and not empty, are not possessed by the Tathagata, who is peaceful by nature and empty of essence. Similarly, the four, such as permanent and impermanent, are not possessed by the Tathagata, who is peaceful by nature and empty of his own essence. Where are the four, such as finite and infinite, in the Tathagata, who is empty and peaceful by nature? They are not possessed. Because they are not possessed, the Blessed One did not specify these in the world, like the blue and white lotuses of a barren woman's son. Just as permanence and so on are not possessed, so too existence and non-existence after death are not possessed. Whoever holds that the Tathagata exists, grasping with firm attachment, will imagine that he does not exist after Nirvana. Whoever, with great attachment, holds that the Tathagata exists by nature, grasping with firm attachment and generating conceptual thoughts, will conceptually think that the Tathagata does not exist and is cut off after Nirvana. Such conceptual thought will fall into the extreme of permanence or annihilation. For that which is empty by nature, it is not reasonable to think in any way that the Buddha exists or does not exist after Nirvana. If someone thinks that the Tathagata does not exist at any time because it is empty by nature, then for that side, it is not reasonable to think in any way that the Buddha exists or does not exist after Nirvana. Second: Those Buddhas who have transcended elaboration and are endless