Tibetan
ཞེས་པའི་རྣམ་བདེན་པ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །འདིར་རྣམ་རྫུན་པ་ལ་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་བྱ་སྣང་བར་འདོད་པ་དྲི་བཅས་པ་དང་། དེ་མི་སྣང་བར་འདོད་པ་དྲི་མེད་པ་གཉིས་སུ་འདོད། རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ལས་ཁྱད་པར་ནི། རྣམ་བདེན་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་བཟུང་བ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ཡིན་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ལ། རྣམ་རྫུན་པ་ནི་གཟུང་བྱ་གང་ཟག་གི་ཕྱི་རོལ་ལ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལུགས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ནང་གི་ཤེས་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་མེད་དགག་ཅང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བདེན་པ་བ་མེད་ཅིང་ནང་ཤེས་པ་བདེན་པ་བར་འདོད་པ་ནི་ཁྱད་མེད། གསུམ་པ་མདོ་སྡེ་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གཞིའི་སྐབས་སུ་མདོ་སྡེ་པས་གཟུང་བ་ཕྱི་བདེན་པར་གྲུབ་པས། དེ་འཛིན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཀུན་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་ལ། རྣམ་རིག་པས་གཟུང་བ་བདེན་པར་མི་འདོད་ཅིང་དེ་འཛིན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཀུན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་རྟོགས་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་ཀས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ནི་འདྲ་ལ། ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་མདོ་སྡེ་པས། གཉེན་པོ་གང་ཞིག་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཙམ་དང་། སྤང་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་ལས་རིགས་ཅན་གསུམ་ཀ་ལ་མི་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཉེན་པོ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་གཟུང་བ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་། སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གི་ཆ་སྤང་དགོས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཉེན་པོ་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ག་སྤང་དགོས་པར་འདོད་དོ། །འབྲས་བུའི་ཐད་དུ། མདོ་སྡེ་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་ཀུན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་ལ། སེམས་ཙམ་པས་མྱང་འདས་ཀུན་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོད། ཁྱད་པར་དུ་མདོ་སྡེ་པས་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་སྐུ་གཉིས་ལས་མི་འདོད་ཀྱང་། སེམས་ཙམ་པས་སྐུ་གསུམ་འདོད་པ་སོགས་ཁྱད་པར་འཐའ་ཡས་སོ། ། གསུམ་པ་དབུ་མ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། ཐལ་རང་གཉིས་ལས། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཀུན་གྲུབ་མཐའ་མཐུན་པས་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ལ་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་གྱི་གཞུང་ལ། གཞན་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་རགས་པ་ཕྱིའི་དབུ་མ་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་མ་ག ཏོགས་ཕྱིའི་དོན་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཕྲ་བ་ནང་གི་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་ནི། གཉིས་ཀའང་མཐར་ཐུག་དམ་པའི་བདེན་པར་སྐྱེལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་། གནས་སྐབས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་རིགས་པས་དཔྱད་མ་དཔྱད་སོགས་ཀྱིས་ཐལ་རང་དུ་བཞག་གོ །ཐལ་རང་ཞེས་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་སམ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པར་རང་ལུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཁས་བླངས་ནས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་མེད་སྟོང་ཉིད་སོགས་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ངོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་གྱི་ཐལ་འགྱུར་དང་། འཇིག་རྟེན་རང་གྲགས་ཀྱི་རིགས་པས་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་དབུ་མ་རང་ལུགས་ལ་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླངས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ། སེམས་ཙམ་པས་སེམས་བྱུང་བདེན་པར་འདོད་ལ། དབུ་མ་པས་བདེན་མེད་དུ་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་འགྲོ་ཀུན་རིགས་ཅན་གསུམ་དང་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཏེ། བཞིར་འདོད་ཀྱང་དབུ་མ་པས་གནས་སྐབས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ། སེམས་ཙམ་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་ལ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སྤང་གཉེན་སེམས་ཙམ་པ་ཇི་ལྟར་བཞེད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཙམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་པས། རིགས་ཅན་གསུམ་ཀས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་དགོས་པར་བཞེད། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ནི། སེམས་བསྐྱེད་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པར་བཞེད་དོ། །འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ། སེམས་ཙམ་པ་ཉན་རང་ལ་མྱང་འདས་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་གཏན་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ
Chinese
据说这就是所谓的“有相唯识”。在此，“假相”又分为两种：一种是认为识中显现所取境，是有垢的；另一种是认为不显现所取境，是无垢的。真假二相的区别在于：真相是识中显现的所取，虽因习气力而似外境，但就实而言，是识自体的显现，并非外境；而假相，除了显现为有情的外境之外，就实而言，既非外境之实有，亦非内识之实有，而是无遮的空无。二者都认为外境无实，内识有实，这一点上没有区别。第三，经部宗和唯识宗的区别在于：在“基”的方面，经部宗认为所取境是外境实有，因此，能取的心和心所都是不颠倒的；而唯识宗不认为所取境是实有，因此，能取的心和心所，无论是证悟还是未证悟，都是颠倒的。二者都认为心和心所是实有，这一点是相同的。在“道”的方面，经部宗认为，对治仅限于证悟无我，所断仅限于烦恼障和等持障，不适用于三类根器。唯识宗认为，声闻种姓的对治仅限于此；缘觉种姓，在此基础上，还需证悟所取境无我的法无我，所断需断除所知障中对所取境的执着；大乘种姓，则需证悟人无我和法无我二者，所断需断除烦恼障和所知障二者。在“果”的方面，经部宗认为三乘的涅槃，如前所述，都是无遮；而唯识宗认为一切涅槃，都是远离各自的障碍的真如。特别的是，经部宗不承认色身和法身之外的化身，而唯识宗则承认三身等，区别无量无边。第三个是中观宗，分为三类。第一类又分为应成派和自续派。其中，应成派的所有观点都一致，没有差别。自续派则分为随经行中观派和随瑜伽行中
English
It is said that this is what is called "Appearance-Truth Only." Here, "False Appearance" is further divided into two types: one that considers the object of apprehension to appear in consciousness, which is with defilements; and another that considers the object of apprehension not to appear, which is without defilements. The difference between True and False Appearances is that: True Appearance is the apprehended object that appears in consciousness, although it appears like an external object due to the power of habitual tendencies, in reality, it is the manifestation of consciousness itself and not established as an external object; while False Appearance, other than appearing as an external object to sentient beings, in reality, is neither established as an external object nor as an internal consciousness, but is considered to be a non-affirming negation. Both of them agree that external objects are not real and internal consciousness is real, so there is no difference in this point. Third, the difference between the Sutra School and the Mind-Only School is that: in terms of the "basis," the Sutra School believes that the apprehended object is established as an external reality, therefore, the apprehending mind and mental factors are all non-erroneous; while the Mind-Only School does not believe that the apprehended object is real, therefore, the apprehending mind and mental factors, whether realized or unrealized, are all erroneous. Both of them agree that mind and mental factors are substantially existent, which is the same. In terms of the "path," the Sutra School believes that the antidote is limited to the realization of selflessness, and the objects to be abandoned are limited to afflictive obscurations and meditative absorption obscurations, which do not apply to all three types of practitioners. The Mind-Only School believes that the antidote for the Hearer lineage is limited to this; for the Solitary Realizer lineage, in addition to this, it is also necessary to realize the selflessness of phenomena, which is the selflessness of the apprehended object, and to abandon the attachment to the apprehended object in the cognitive obscurations; for the Great Vehicle lineage, it is necessary to realize both the selflessness of persons and the selflessness of phenomena, and to abandon both afflictive obscurations and cognitive obscurations. In terms of the "result," the Sutra School believes that the Nirvana of the three vehicles, as mentioned earlier, are all non-affirming negations; while the Mind-Only School believes that all Nirvanas are Suchness free from their respective obscurations. In particular, the Sutra School does not recognize the Emanation Body other than the Form Body and the Dharma Body, while the Mind-Only School recognizes the Three Bodies, etc., the differences are infinite. The third is the Middle Way School, which is divided into three categories. The first category is further divided into the Consequentialist and the Autonomist. Among them, all the views of the Consequentialist are consistent, and there is no difference. The Autonomist is divided into the Middle Way School that follows the Sutras and the Middle Way School that follows the Yoga.
Chinese
有两种中观派。这样区分的理由是：善说分别论师认为，龙树的论典中，承认在外境上，外道只是名言上的意义的是粗略的外中观派，只承认名言上的知识，不承认外境意义的是精细的内中观派。第二，自续派和他空派的区别是：两者最终都趋向于胜义谛，这一点没有任何不同。暂时在世俗谛的安立上，是否用理智分析等来区分自续派和他空派。之所以安立自续派和他空派，是因为在名言上，对于法或者处等，自己立宗并承诺，并且认为成立它的理证是通过自己宗派的量成立的，这就是自续派。为了遣除无生空性等其他的邪分别念，仅仅承认他人的观点，那些其他的邪分别念也是通过对方承诺的内中相违的过失，以及世间自明的理证来遮破的，不说中观自己宗派成立的理证。因为自己宗派没有任何承诺，这就是他空派。第三，中观和唯识的区别是：在基础的阶段，唯识宗认为心和心所是真实的，而中观宗认为是不真实的。唯识宗认为一切众生有三种种姓和不定种姓，共四种，但中观宗认为，虽然暂时是这样，但最终都是佛的种姓。在道的阶段，唯识宗如前所述那样认为，有些中观自续派认为三种种姓的对治和亲近与唯识宗相同，而他空派认为，仅仅修习离戏论的法无我不可能获得解脱，因此三种种姓都必须修习法无我。果的显宗和密宗的区别在于，认为是通过发心、回向、发愿等方式来安立的。在果的阶段，唯识宗认为声闻和独觉有涅槃。阿罗汉们也在有余依的阶段，在大乘中发心，进入大乘，但获得无余依的涅槃后，就永远不可能在大乘中发心了，因此，中观
English
There are two types of Madhyamaka. The reason for this distinction is that Lekdenjé (Legs ldan 'byed) states that in Nagarjuna's treatises, those who acknowledge external objects as mere nominal designations from the perspective of others are the coarse outer Madhyamikas, and those who only acknowledge knowledge in name and deny the existence of external objects are the subtle inner Madhyamikas. Secondly, the difference between Svatantrika and Prasangika is that both ultimately lead to the ultimate truth, and there is no difference in that regard. The distinction between Svatantrika and Prasangika is made based on whether or not reasoning is used to analyze the conventional truth. The reason for establishing Svatantrika and Prasangika is that, nominally, they make their own assertions and commitments regarding dharmas or ayatanas, and they believe that the reasoning that proves it is established by their own pramana. This is Svatantrika. In order to refute other wrong conceptions such as unborn emptiness, they only acknowledge the views of others. Those other wrong conceptions are refuted by the consequences of internal contradictions in the opponent's commitments, and by reasoning that is self-evident to the world. They do not express any reasoning that is established in their own Madhyamaka system. Because their own system has no commitments, they are Prasangikas. Thirdly, the difference between Madhyamaka and Cittamatra is that, at the stage of the basis, Cittamatrins believe that mind and mental factors are true, while Madhyamikas believe that they are not true. Cittamatrins believe that all beings have three types of lineages and an undetermined lineage, making four in total, but Madhyamikas believe that although this is the case temporarily, ultimately they all have the Buddha lineage. At the stage of the path, Cittamatrins believe as previously stated, and some Madhyamaka Svatantrikas believe that the antidotes and affinities of the three lineages are the same as Cittamatra. However, Prasangikas believe that it is impossible to attain liberation by merely meditating on the freedom from elaboration and the selflessness of phenomena, so all three lineages must meditate on the selflessness of phenomena. The difference between the sutra and tantra of the result is that they believe it is established through means such as generating bodhicitta, dedication, and aspiration prayers. At the stage of the result, Cittamatrins believe that Sravakas and Pratyekabuddhas have nirvana. Even Arhats, at the stage of the remainder of aggregates, generate bodhicitta in the Mahayana and enter the Mahayana, but after attaining nirvana without remainder of aggregates, they can never generate bodhicitta in the Mahayana again. Therefore, Madhyamaka