Tibetan
ལ་བུད་མེད་སོགས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་ཡད་ཡུད་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འཇིགས་པ་གོམས་པས་སེམས་འཁྲུལ་བ་ན་སྦྲུལ་དང་འདྲེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དང་། བུ་ཤི་བའི་མྱ་ངན་གྱིས་རྒྱུད་བརླམས་པས་བུ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརླམས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་རྒྱུད་བསླད་པ་སྟེ། ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བཤད་ན། །འདོད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་སྨྱོ་དང་། །རྐུན་པོ་རྨི་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པ། །ཞེས་བརླམས་པ་སྨྱོ་བའི་དོན་དུ་བཤད། དོན་དུ་འདོད་པའམ་མྱ་ངན་རྣམ་འཇིགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེས་རྒྱུད་བརླམས་ནས་སྨྱོ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་དེའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་སོ། །རྒྱུ་དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་ རྐུན་པོ་འོང་ངམ་སྙམ་དུ་བློ་དོགས་པ་བཅས་བཞིན་གཉིད་པ་ན་གོམས་པ་དེས་འཕངས་བའི་རྨི་ལམ་དུ་རྐུན་པོ་རྨི་བ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་མྱུར་བར་བསྐོར་བ་དང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་བསླད་པས་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ནི་དོན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ན་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་མ་ངེས་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་འདྲའི་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ན་རྟོག་མེད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་བརྡ་དང་འདྲེས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྡ་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྣང་ཡུལ་དེ་ནི་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། རྨི་ལམ་ནི་ཡུལ་མེད་པས་རྟོག་མེད་མ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང་གསལ་སྣང་ཅན་ཡིན་པས་རྟོག་པ་ལ་གསལ་སྣང་མེད་པར་མ་ངེས་སོ་སྙམ་ན། རྨི་ལམ་རྟོག་བཅས་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དེ་དུས་ཀྱི་རང་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་ལ། སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དྲན་པ་དེ་ནི་མི་གསལ་བར་དྲན་གྱི་རང་དུས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དེ་འདྲའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མིན་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། གོམས་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་ཚུལ་སྤྱི། །ཚད་མ་ཡིན་མིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །དང་པོ། མི་གཙང་བ་སྟེ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པ་དང་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆེས་གོམས་པ་ན་དོན་དངོས་སུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མིན་པ་ཡི་ཀེང་རུས་དང་། ཡུལ་མཐའ་དག་ས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའང་ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་ བཞིན་ནང་གི་བསྒོམས་པ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གང་ཞིག་རྟོག་མེད་དང་། གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ན་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་གོམས་པ་རྫོགས་པའི་ཚེ་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །གོམས་ན་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་སོགས་ཡང་དག་པ་དང་ཀེང་རུས་སོགས་ཡང་དག་མིན་པ་གང་དང་གང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་བསྒོམ་བྱ་དེ་མངོན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡི་མི་རྟོག་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་གོམས་པས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་བྱུང་བའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣལ་མངོན་ཚད་མ་མིན་ཏེ། ཚད་མ་གང་ཡིན་ན་སྔར་བཤད་པ་བདེན་བཞིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་བསྒོམས་བྱུང་མངོན་སུམ་གང་ཞིག་དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་ལ། ལྷག་མ་མི་སྡུག་པའི་སྣང་ཡུལ་སོགས་ནི་གསལ་བར་སྣང་ཡང་ཚད་མ་མིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་ཟད་པར་སོགས་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་སྣང་ཙམ་དུ་ངེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་པས་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་དུ་མ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་གྱི་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་བཞི་པོའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །དོན་ལ་མ་ཡིན་དེར་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་སུམ་ལ་བྲལ་བར་བྱ་རྒྱུའི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཡི་སྒྲ་དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲེས་རུང་ངམ་འདྲེས་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་དེར་རྟོག་པ་ཡི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པ་མིན་ཏེ། དེ་དུས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་ཡིན་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་མེད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གམ་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གང་སྣང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་ལྟར་
Chinese
比如妇女等事物如实显现一样，突然出现，以及因为习惯了恐惧而心神错乱时，清晰地显现蛇和鬼等形象，还有因儿子去世的悲伤而精神恍惚，从而看到儿子等等。恍惚就是指那些事物扰乱了心绪。在拉旺洛的解释中说：贪欲、悲伤、恐惧、疯狂，盗贼、梦境等扰乱，这里说恍惚是疯狂的意思。实际上，贪欲或者悲伤，以及恐惧这三种原因扰乱了心绪，导致疯狂时，就会像显现那个境的清晰景象一样。除了这些原因之外，还有 像担心盗贼会来一样，带着疑虑入睡时，因习惯而产生的梦中梦到盗贼，以及等等，用“等等”来迅速环绕，以及死亡的预兆等等扰乱了意识，像在眼前一样，实际上并非真实存在的事物也清晰地显现出来，因此习惯产生清晰的显现是合理的。第二，驳斥对真实与不确定的争论。第一，在那样的清晰显现的境中，是无分别地看到的，不能与符号混淆。凡是能与符号混淆的，与分别念和随之而来的显现境，都不是事物清晰显现的，而这因为清晰显现，所以成立为无分别。第二，梦境因为没有境，所以不是无分别，虽然是分别念，但因为具有清晰的显现，所以不能确定分别念没有清晰的显现，如果这样认为。梦境不是有分别念，而是意识的无分别错乱识。之所以这样说，是因为在梦中，当时自己的境也清晰地显现，而之前的事物回忆起来是不清晰的，回忆的不是自己当时清晰显现的那种意义。第三，总体上说明习惯产生清晰显现的方式，区分是否是量而进行解说。第一，观修不净，即观修不悦意，以及极度习惯了地遍等禅定时，即使实际上并不真实存在的骷髅，以及一切境显现为土地等等，也是境在外部并不存在， 而是依靠内部观修的力量所变现的，如果以无分别和清晰显现的方式看到，那么境和
English
For example, just as things like women appear as they are, they suddenly appear, and when the mind is disturbed by the habit of fear, the forms of snakes and ghosts, etc., appear clearly, and also because one is distraught by the grief of a son's death, one sees the son himself, etc. Distraught means that those things have disturbed the mind. In the explanation of Lhawang Lo, it says: Desire, sorrow, fear, madness, thieves, dreams, etc., disturb. Here, distraught is said to mean madness. In reality, desire or sorrow, and fear, these three causes disturb the mind, causing madness, and then, just as the clear appearance of that realm appears. Besides these causes, there are also Like worrying that a thief will come, when falling asleep with doubts, one dreams of a thief in a dream produced by habit, and so on, using "etc." to quickly surround, and omens of death, etc., disturb consciousness, and things that are not actually present also appear clearly, as if they were in front of one's eyes, so it is reasonable that habit produces clear appearances. Second, refuting the debate about what is real and uncertain. First, in that kind of clear-appearing realm, one sees without discrimination, and it cannot be confused with symbols. Whatever can be confused with symbols, and the appearing realm that is connected with discrimination and what follows it, is not something that appears clearly, and this, because it appears clearly, is established as non-discriminating. Second, dreams are not non-discriminating because they have no realm, and although they are discriminating, they are clear-appearing, so it is not certain that discriminating thoughts do not have clear appearances, if one thinks like this. Dreams are not discriminating, but are the mind's non-discriminating mistaken consciousness. The reason for saying this is that in dreams, one's own realm at that time also appears clearly, and the things of the past are recalled unclearly, and what is recalled is not the kind of meaning that one's own clear appearance had at that time. Third, generally explaining the way in which habit produces clear appearances, distinguishing whether it is valid cognition or not and explaining it. First, when one meditates on impurity, that is, meditates on what is unpleasant, and when one is extremely accustomed to samadhi such as earth kasina, even if the skeleton, which does not actually exist, and all realms appear as earth, etc., the realm does not exist externally, but is manifested by the power of internal meditation, if one sees it in a non-discriminating and clear-appearing way, then the realm and
Chinese
一旦习惯于持续专注于此，出现清晰的景象就更不用说了。既然习惯能带来清晰的景象，那么，无论是如无常等正确的对象，还是如骨骼等不正确的对象，无论你非常专注于哪个对象，一旦你完全完成了对该对象的专注，那么，所专注的对象就会清晰地显现，并产生无分别或无概念的智慧之果。第二，即使如此，通过习惯而产生的清晰景象，也并非所有从习惯中产生的清晰景象的智慧都是真实的现量。什么是真实的现量呢？就像之前所说的，四圣谛的本质，如无常等，与对象的实况相符，并且是无欺骗性的禅修所生现量，这些都被认为是禅修所生的瑜伽士现量。其余的，如不净的景象等，虽然清晰地显现，但不是真实的，因为仅仅通过另一种方式的关注而产生的幻化，是具有欺骗性的意识。然而，这是相对于外在对象而言的，即使是耗尽等的错觉，也不是错觉，因为它们仅仅被确定为自显现，而不是被认为是存在于该对象本身中，因此在自证的显现领域中不是错觉。同样，双月显现也是相对于对象而言的错觉，但在自证的显现领域中不是错觉。第二，展示要去除的概念，并总结四种现量：如量经中说： 概念也被认为是自证， 因为它在那里概念化，而不是在对象上。 因此，对于现量来说，要去除的概念是，任何意识依赖于任何对象，并持有该对象的名相和意义，无论是混合的还是持有混合的，那么，相对于该对象，这就是所谓的在该对象上概念化的智慧。然而，概念的自性，从体验的清晰和觉知的角度来看，名相和意义并没有混合。那时，所取的相也是意识的自相，并且能取的相也是对它的无概念，因此，自证的现量是无概念的。因此，无论自证或意识的本质中显现什么概念和无概念的对象，一切都变成自证的现量，因此，不存在任何未被自证现量所包含的意识。第二，反面
English
Once one is accustomed to continuously focusing on this, what need is there to mention the arising of clear appearances? Since habituation brings about clear appearances, whichever object, whether correct like impermanence or incorrect like skeletons, one has intensely meditated upon, once one has completely perfected the meditation on that object, then that object of meditation will manifestly appear clearly, and will be the fruit of the arising of non-conceptual or non-discursive wisdom. Secondly, even so, not all wisdom of clear appearance arising from habituation is valid direct perception. What is valid direct perception? Like the previously explained nature of the four noble truths, such as impermanence, which corresponds to the actual state of affairs of the object, and which is a meditative direct perception that is non-deceptive in meaning, those are considered to be yogic direct perception arising from meditation. The remaining, such as the field of appearance of ugliness, etc., although appearing clearly, are not valid, because they are emanations merely through attending to them in another way, and are consciousnesses that are close to being deceptive. However, this is in relation to external objects, and even illusions such as exhaustion are not illusions, because they are merely ascertained as self-appearances, and are not apprehended as being established in that object itself, therefore they are not mistaken in the field of appearance of self-awareness. Similarly, the appearance of a double moon is also a mistake in relation to the object, but is not a mistake merely in the field of appearance of self-awareness. Secondly, showing the concept to be removed, and summarizing the four direct perceptions: As it says in the Scripture on Valid Cognition: Conceptuality is also considered to be self-awareness, because it conceptualizes there, not on the object. Therefore, for direct perception, the concept to be removed is that any consciousness that relies on any object, and holds the name and meaning of that object, whether mixed or holding the mixed, then, in relation to that object, that is called the wisdom that conceptualizes on that object. However, the nature of conceptuality itself, from the perspective of the clarity and awareness of experience, name and meaning are not mixed. At that time, the apprehended aspect is also the self-characteristic of consciousness, and the apprehending aspect is also non-conceptual towards it, therefore, self-aware direct perception is non-conceptual. Therefore, whatever conceptual and non-conceptual objects appear in the essence of self-awareness or consciousness, all of them become self-aware direct perception, therefore, there is no consciousness that is not included by self-aware direct perception. Secondly, the opposite side