Tibetan
ང་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལག་པས་གཟུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་པར་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཟུང་བར་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐྱེད་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པའི་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡིས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་འཇོག་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་པོ་སོགས་རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེའི་ནང་ནས་གང་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་སྔོན་པོ་དེ་ཡི་ངོ་བོའམ་རྣམ་པ་དེ་རང་གི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་གཟུང་དོན་སྔོན་པོ་དེ་ཡིས་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་དེས་བཞག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲས་བུ་དེས་རང་གི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་བཟུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་གཟུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བུ་ཕ་ཡི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་ལ་བུས་ཕ་ཡི་གཟུགས་བཟུང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་བུའི་ལག་པས་དུས་ཅིག་ཅར་ཕའི་གཟུགས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་གསལ་པོར་སྣང་བཞིན་པ་འདི་ནི་གཟུང་རྣམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ། །མྱོང་བ་རང་རིག་རྟོག་བྲལ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག །དང་པོ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསལ་བར་མངོན་སུམ་མྱོང་ལ་བདེ་སོགས་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ་རང་མཚན་ནི་གཞན་མི་རྟེན་པ་སྟེ། རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་རང་མཚན་ལ་བརྡ་བྱེད་པར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཕྱིར་བདེ་སོགས་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རང་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པ་སྒྲ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ། བདེ་སོགས་ནང་གི་བེམ་པོ་དང་། །ཕྱི་ཡི་བེམ་པོར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་བསྟན། །དང་པོ། མིག་ཤེས་སོགས་གཞན་རིག་ཀྱང་རང་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བདེ་བ་སོགས་ནི་སེམས་མེད་ཡིན་པས་གཞན་ཡང་རིག་པར་བྱེད་པ་ མིན་པ་དེ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་བས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་རིག་སྟེ་མི་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་ནང་དུ་བདག་གི་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་ཞིང་བརྟེན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་དེས་བདེ་བ་སོགས་ཀྱང་དམིགས་པ་ན་བདག་དང་ཡིད་དང་བདེ་བ་འདྲེས་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་ལ་བདེ་སོགས་ནི་ནང་དུ་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་སྟེ་བྱེ་བྲག་པ་བདག་གིས་དེ་སྐད་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐབས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བེམ་པོ་ཞེས་པ་རང་ལུགས་ལ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བེམ་པོར་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་འདི་པས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་བེམ་པོར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། བདེ་སོགས་བློ་ལས་གཞན་མིན་བསྒྲུབ། །དེ་མྱོང་གཞན་མེད་རང་རིག་ཡིན། །དང་པོ་ལ། ཁྱབ་བསྒྲུབ་རྟགས་འགོད་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་ཀྱང་རིགས་གཅིག་པ་དེ་དང་། དེ་མིན་པ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་ནི་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རིགས་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་དེ་མིན་པའི་དངོས་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་ལས་རིགས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིམ་པ་དང་སྣལ་མའི་རྒྱུ་ལས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས། གཉིས་པ་རྟགས་འགོད་པ་ནི། དབང་ཡིད་ཀྱི་གཙོ་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་ཡི་གཞན་མིན་པ་སྟེ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཅིས་ཤེས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་གི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། དབང་ཡིད་གཉིས་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་མིན། །དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤང་། །དང་པོ། ཚོར་བ་བདེ་སོགས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་པ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་ལ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འབད་རྩོལ་དང་ཆོས་མིན་སོགས་ལས་བདེ་སོགས་ནང་གི་བེམ་པོའི་ངོ་བོར་སྐྱེའོ་ཟེར་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་ལྟ་བུའི་དོན་རུང་བ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་བསླད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བ་དང་། གཉིད་དང་བསླད་པ་སོགས་དང་བྲལ་ནས་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ་གང་དུ་ཡོད་པ་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་མཐོང་ལ། གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའི་ཡིད་དང་དེའི་འཁོར་གྱི་བདེ་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར་དམིགས་ཀྱང་དེའི་དུས་ན་ནང་གི་བདེ་སོགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་སོ་སྙམ་ན། རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ་དག་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ན་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གང་ཟག་འགའ་ལ་སེམས་བྱུང་བདེ་བ་ལ་སོགས་དང་། གཙོ་སེམས་དབང་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ་ལས་བདེ་སོགས་དེ་སྐྱེ་ཡི་གཞན་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་པ་སོགས་ལས་མིན་ཏེ། རྐྱེན་གསུམ་པོ་སྤངས་ནས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ལ། རྐྱེན་གསུམ་ ཚོགས་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ནུས་པས་ན་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བདེ་སོགས་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་བོར་ནས་རྒྱུ་གཞན་རྟོག་ན་འཇིམ་སོགས་བུམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྣམ་སོགས་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་སོགས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་མིན་པར་ཐ་དད་དུ་མྱོང་བའམ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་འདས་པའི་གདུང་བ་སོགས་དྲན་པའམ་བུམ་སོགས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བས་ཕན་པ་དང་གདུང་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། རྒྱུ་མཚུངས་པས་བདེ་སོགས་དང་བློ་གཅིག་ཡིན་པ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་སོགས་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་རྐྱེན་གསུམ་ཙམ་ལས་བདེ་སོགས་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་རྐྱེན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་ལས་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བར་ཐ་དད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་རྐྱེན་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བདེ་བར་འཆར་ཏེ་ཡིད་ལོག་དང་ཆགས་ལྡན་ལ་བུད་མེད་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་སྟེ་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་ཕལ་པ་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པའི་དཔེར་བྱ་ན་དབང་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པར་འདྲ་ཡང
Chinese
我所要执持的对境仅仅是同时性的。例如，就像用手抓住瓶子一样。如果未经考察就将同时性的事物称为执持，那么仔细考察后，同时性的事物之间不存在相互帮助的关系，因此，通达因果生起方式的理智之人，会知道能够安立如是这般认识之相的因本身就是所执持的。因为它是无则不生的生起者。第二，产生执持蓝色的眼识时，虽然存在根等众多因，但果识是随顺那些因中的哪一个而产生的相，那个相就是由境蓝色本身的先前所执持的蓝色所安立的。就像镜中的影像，虽然有其他因，但却是由形像所安立的一样。果从执持自己因的相的角度来说，那个因就被称为所执持。就像儿子与父亲的形像相似，世间上就说儿子执持了父亲的形像一样，但并非儿子的手同时执持了父亲的形像。因此，现在清晰显现的这个就是成立为所取之相。第三，对于自证现量，成立体验自证离分别，并遮破对此的邪分别。第一，快乐和痛苦、贪嗔等不依赖于根而清晰地现量体验，快乐等自性是不依赖于他者的，仅仅是自身时分的显现，不具有安住在名言时中的状态。因此，对于如此的自性，不能够进行表示，仅仅只能由知识本身来认知。因此，以无二的方式体验快乐等，自证就是现量，并且由于不是与言语声音相关联，因此成立为无分别。第二，遮破认为快乐等是内部的物质和外部的物质。第一，陈述观点和给出回答。第一，如果眼识等是其他识，而不是自识，那么快乐等是无心之物，既然不能被其他所识，那么它们又如何能识知自己的体性呢？
English
The object to be grasped by me is only that which is simultaneous. For example, like grasping a vase with the hand. If, without examination, simultaneous things are called grasping, then after careful examination, there is no relationship of mutual assistance between simultaneous things. Therefore, a wise person who understands the way of arising of cause and effect will know that the cause itself, which can establish such an appearance of cognition, is what is grasped. Because it is the producer of that which does not arise without it. Second, when the eye consciousness that grasps blue arises, although there are many causes such as the root, the resultant consciousness is the aspect that arises following which of those causes? That aspect is said to be established by the previously grasped blue object itself. It is like the image in a mirror, although there are other causes, it is established by the form. From the perspective of the fruit grasping the aspect of its own cause, that cause is called the grasped. It is like the son resembling the father's form, and in the world it is said that the son grasps the father's form, but it is not that the son's hand simultaneously grasps the father's form. Therefore, what is clearly appearing now is established as the grasped aspect. Third, for self-cognition direct perception, establish experience self-cognition free from conceptualization, and refute wrong conceptualizations about it. First, happiness and suffering, attachment and aversion, etc., are clearly and directly experienced without relying on the root, and the nature of happiness, etc., is independent of others. It is only the appearance of its own time, and it does not have the state of abiding in the time of expression. Therefore, such a nature cannot be expressed, it can only be cognized by knowledge itself. Therefore, experiencing happiness, etc., in a non-dual way, self-cognition is direct perception, and because it is not related to speech and sound, it is established as non-conceptual. Second, refute the view that happiness, etc., are internal matter and external matter. First, state the view and give the answer. First, if eye consciousness, etc., are other consciousnesses and not self-consciousness, then happiness, etc., are inanimate objects. Since they cannot be cognized by others, how can they cognize their own nature?
Chinese
虽不甚了解，然而体验安乐之事，是因内心与我之一事相符而关联依附，乃是意识之境或应知之事。以我为依的功德，心缘安乐等时，便执著如我、心与安乐相混一般。实则安乐等是内心我所具有的功德，如是某些，即胜论派的我如是说。于此，所谓内外之物，并非自宗所许的由微尘组成的物，而是外道此派将识与非识二分后，将非识视为物而已。第二，破彼。乐等非异于识当立证，彼受无他唯是自证。初，立遍、立宗、举法陈。初，立遍者：凡是果，皆与其同类，以及与其异类之自性者，皆由何而生？唯由同类之因及非彼之实因所生，因异则显异，因不异则成一类，如泥土与细绳为瓶与毡之因。如是立遍已，第二，举法陈者：根与意之主心，乃是生起识之因，由彼而生而非他，即非由他所生，随心所生之受，乐等，何以知之？非识，因其与一因之果之体性无别故。三者：根意二者由三缘生，不由彼外之因生。于此，当舍太过之失。初，若谓受乐等乃由识之因所生，则立证不成，因由我之功德造作而生根识，又由我之功德勤作及非理作意等生乐等之内物之体性。此不应理，因境如色等，于义能立时，与有俱存，且我缘根识离诸垢染，堪为生识之所依，又离睡眠及垢染等，生起具有如境之自性之相之心，彼即
English
Although not fully understood, the experience of happiness is related and dependent because it inwardly corresponds to the self. It is to be regarded as the object or knowledge of the mind's consciousness. When the mind, which relies on the self, focuses on happiness and so on, it grasps as if the self, mind, and happiness are mixed together. In reality, happiness and so on are qualities possessed by the self within. Some, namely the Vaiśeṣika, say so regarding the self. Here, the so-called external and internal matter is not what is considered matter in our own system, which is composed of particles. Rather, it is merely that these outsiders divide consciousness into consciousness and non-consciousness, and consider non-consciousness to be matter. Second, refuting that: Happiness and so on are not other than mind, to be proven. Experiencing that, there is no other, it is self-awareness. First, establishing pervasion, stating the sign, establishing the subject-property. First, establishing pervasion: All that is a result, whether of the same kind or of a different nature, from what does it arise? It is only caused by the cause of the same kind and the actual cause of what is not that, because different causes appear different, and what is not different becomes one kind, like clay and thread being the causes of a pot and felt. Having thus established pervasion, second, stating the sign: The main mind of the senses and mind, the cause of the arising of consciousness, arises from those, and is not other, that is, it does not arise from another. The feelings that arise with the mind, such as happiness, how is it known? It is not consciousness, because it is inseparable in the nature of the result of one cause. Third: The two, sense and mind, arise from three conditions, not from a cause other than that. Here, one should avoid extreme consequences. First, if it is said that feelings such as happiness arise from the cause of consciousness, then the proof is not established, because sense consciousness arises from the actions of the self's qualities, and happiness and so on arise from the nature of the inner matter of the self's qualities, effort, and non-righteousness. This is not reasonable, because an object such as form, when it is able to establish meaning, exists together with existence, and the sense consciousness of the self-condition is free from defilements, suitable as a basis for the arising of consciousness, and free from sleep and defilements, the mind that arises possessing the nature of the object as it is, that immediately