Tibetan
་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་མིན་པ་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར་ནི་རྟོགས་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཅན་བུམ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་ལྟ་བུའང་རང་མཚན་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནའང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དོན་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བྲལ་བའམ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དངོས་པོ་པ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་དེ་གསལ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ ཡོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མཉན་པ་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ་ཡི་མཐའ་ཅན་ཏེ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ་རེག་པས་སྒྲས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲས་བརྗོད་བྱར་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བཤད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཞིག་རང་མིན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་ལ་དངོས་སུ་རེག་པ་མེད་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་དེར་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་སྣང་ལ། རྟོག་སྣང་དེ་ནི་རང་མཚན་དེ་ཡི་གཞན་སེལ་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་རྣམས་དང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ་བ་དེས་ན་སྒྲས་རང་མཚན་གོ་བ་ནི་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་མཉན་པའམ་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའམ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་དེ་དངོས་མེད། །སྣང་བརྟག་བསྲེས་པས་བརྗོད་བྱར་རུང་། །དང་པོ། དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཐུན་མིན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱས་པས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་གོམས་པ་ན་དངོས་པོ་རང་གི་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དག་གི་རྐྱེན་ལས་ཤེས་པ་ལ་གཞན་ཕྱི་རོལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་གང་དེའང་དོན་རང་མཚན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན་ཀྱང་བློ་སྣང་དེ་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མཉན་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱི་ཆ་གང་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་བློ་རྫས་དེ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཞེས་ནམ་བརྗོད་པ་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་བློ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་ན། རང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་ལེན་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་དེ་དེའི་མིང་གིས་མ་རྟོགས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནམ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཅན་གྱི་བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཆ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་ཅེས་འདྲི་བ་དེ་ལ་དོན་དེའི་དེ་མིན་གཞན་སེལ་བའི་ཆ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་རང་མཚན་དངོས་དང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་དང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དེ་མིན་བསལ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་བཅད་པས་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་སྟོན་ལ་བུམ་མིན་བཅད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེན་པའི་དབང་ གིས་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་འགྲོ་བའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནད་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་དོན་རྐྱང་པ་དང་ནང་གི་བློ་རྣམ་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་མོད། ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེ་མིན་གཅོ
Chinese
具有境识的识，以何种方式了知境？如是了知是法性。因此，显现的诸法虽然各不相同，但以相同的方式不相同，即成为了知同一类别的识的因。如具有境的瓶执之根识，虽然各自的自相具有不同的境，但与前者一样，因为在瓶的境上相同，所以成为产生了知瓶执识为同一类别的识之因，这是事物的法性，如前广说。因此，那个意义的无果，不是那个，是与各异分离的，或者仅仅是遣除他者，是普遍随行于一切差别的，但并非存在一个随行于一切的共同事物。遣除他者存在于显现的事物中，因此，事物中共同存在的一个听觉，是遣除他者的边际，即最终归于此。如果事物之遣除他者被触及，则声音将表达自相。如果那样，则先前所说的分别的影像被声音所表达，以及所说的自相不是所表达的，则变得无意义。如此，外境的自相能够起作用，对于断除非自相之义，虽然没有直接触及，但表达的音声似乎与显现为所表达的分别影像相关联。分别显现是与自相的遣除他者最终归宿者混合，由于执着的力量而产生关联，因此，声音了知自相，是因为最终归于意义的遣除他者，所以听觉或声音是使所表达之物遣除他者，或者说是显示意义的遣除他者。第二，分离显现与分别，则彼非实有；混合显现与分别，则可被表达。第一，瓶等事物，以其自性与一切他者相异，因此，当见到它时，也显现为独特的自性。如其所显现之相，在分别的境中存在，因此以瓶子之名命名，名与义混合习惯后，事物自身的相异性如何，瓶子之声的因缘也同样使知识产生外
English
The consciousness that possesses an object, in what way does it cognize the object? To cognize in that way is the nature of things. Therefore, although the appearances are different, they are not different in the same way, which becomes the cause of the consciousness that cognizes the same category. Like the sense consciousness of the pot-grasping that possesses an object, although the individual characteristics have different objects, they are the same in the object of the pot as the former, so it becomes the cause of the arising of the consciousness that cognizes the pot-grasping consciousness as the same category, which is the nature of things, as explained in detail before. Therefore, the fruitlessness of that meaning, is not that, is separated from the different, or is merely the elimination of others, is universally followed by all differences, but there is no single common thing that follows everything. The elimination of others exists in the appearing things, therefore, the one hearing that exists in common in things is the boundary of the elimination of others, which ultimately belongs to it. If the elimination of others of things is touched, then the sound will express the self-character. If so, then the previously said image of discrimination is expressed by the sound, and the said self-character is not expressed, then it becomes meaningless. Thus, the self-character of the external object can function, although there is no direct touch to the meaning of cutting off the non-self-character, the expressing sound seems to be related to the image of discrimination that appears as the expressed. The discriminating appearance is mixed with the ultimate destination of the elimination of others of the self-character, and the relationship arises due to the power of attachment, therefore, the sound knows the self-character, because it ultimately belongs to the elimination of others of meaning, so hearing or sound is to make the expressed thing eliminate others, or to show the elimination of others of meaning. Second, if appearance and discrimination are separated, then it is not real; if appearance and discrimination are mixed, then it can be expressed. First, things like pots are different from all others by their own nature, therefore, when it is seen, it also appears as a unique self-nature. As the appearance appears, it exists in the object of discrimination, so it is named by the name of the pot, after the name and meaning are mixed and accustomed, how is the difference of the thing itself, the cause of the sound of the pot also makes the knowledge produce external
Chinese
任何显现为鼓胀之物的影像，虽然不是事物自身独一无二的特性，但心识的显现会误以为那就是事物本身。这种显现源于先前体验过类似事物的习气。同样，自在神等概念，也源于体验快乐等其他感受后，对此进行臆测的心识，正如之前所说。因此，如果某些自宗派别认为，在究竟意义上，声音是可以表达的，仅仅是意识的显现可以通过听到“瓶子”这个词来表达，那么，通过它又能理解鼓胀之物的哪种独一无二的特性呢？如果仅仅将内在的心识物质作为表达的对象，那么当说“瓶子”时，就不会错误地认为它是一种显现的假象，而仅仅理解为一种心识的显现。这样一来，就只会表达自己内心的体验，而不会涉及取用外在的盛水之物等。如果不能通过名称来理解外在的瓶子，那么为了理解外在事物而专门设定的符号就会变得毫无意义，因为永远无法理解其想要表达的意图。如果通过错觉来理解，那么它就不是究竟意义上的表达对象，而只是世俗的约定俗成。因此，仅仅通过这些声音来理解事物，是世间经验所证实的。当被问及表达的声音想要表达外在事物的哪些方面时，应该回答说，它仅仅表达了该事物与其非该事物之间的区别。事物的独一无二的特性、随之而来的种类以及意识的独一无二的特性，都不适合作为表达的对象，因为表达的声音只能理解为排除非该事物。也就是说，瓶子的声音通过排除非瓶子来显示瓶子的反面，而排除非瓶子在事物上是存在的。因此，由于执着而将独一无二的特性作为表达对象，最终也归结于这种区分的关键。这样分析，如果仅仅是外在的事物或内在的意识显现各自作为表达对象，那么符号和意义的对应关系就不可能成立。除了这两者之外，作为表达对象的第三者也是不可能的。因此，可以说“树”这个词表达的是与非树木不同的排除，也就是说，事物具有排除非该事物的特性。
English
Any image that appears as having a bulging belly, although not the unique characteristic of the thing itself, the appearance of consciousness mistakenly takes it to be the thing itself. Such an appearance arises from the habit of previously experiencing similar things. Similarly, concepts such as the chief, etc., arise from the mind's speculation on experiencing other feelings such as happiness, as previously stated. Therefore, if some of our own schools believe that, in the ultimate sense, sound can be expressed, and that only the appearance of consciousness can be expressed by hearing the word "vase," then what unique characteristic of the bulging thing can be understood through it? If only the inner substance of consciousness is taken as the object of expression, then when the word "vase" is spoken, it will not be mistaken for a single appearance, but only understood as an appearance of consciousness. In this way, one would only express one's own inner experience, and would not be involved in taking external objects such as water containers. If the external vase cannot be understood by its name, then the symbols specifically set up to understand the external thing become meaningless, because the intention to be expressed can never be understood. If it is understood through illusion, then it is not an object of expression in the ultimate sense, but only a worldly convention. Therefore, the mere understanding of things through these sounds is confirmed by worldly experience. When asked what aspects of the external thing the expressing sound wants to express, it should be answered that it only expresses the distinction between that thing and what is not that thing. The unique characteristics of things, the categories that follow them, and the unique characteristics of consciousness are not suitable as objects of expression, because the expressing sound can only be understood as excluding what is not that thing. That is, the sound of a vase shows the opposite of the vase by excluding what is not a vase, and the exclusion of what is not a vase exists in things. Therefore, taking the unique characteristic as an object of expression due to attachment ultimately comes down to this key to distinction. Analyzing in this way, if only external things or internal appearances of consciousness are each taken as objects of expression, then the correspondence between symbol and meaning cannot be established. Apart from these two, a third party as an object of expression is also impossible. Therefore, it can be said that the word "tree" expresses the exclusion of what is different from non-trees, that is, things have the characteristic of excluding what is not that thing.