Tibetan
པོན་ཕུལ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་འདི་ཁྱེར་ཏེ་ཅི་ལ་འོངས། ལྷ་འདི་ནི་མ་བཟུང་ཡང་རང་ཉིད་འོངས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ངོ་མཚར་ཏེ་དད་པ་སྐྱེས་སོ། །རྒྱལ་པོ་དེས་ངང་པའི་སྡེ་དབོན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞག་ནས། ངང་པ་དེས་མིའི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་དགེ་བཅུའི་ལས་ལ་བཀོད་པས། རྒྱལ་པོའི་བཀས་པའི་ཡུལ་ན་ཆུ་ན་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སུས་མ་གསད་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ལྟར་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་རྒྱས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །ཚུལ་འདི་དང་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་རབས་ཀྱང་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པར་གསུངས་སོ། ༈ །ཡང་སྔོན་གྱི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་རི་དྭགས་གསེར་གྱི་གློ་ཞེས་བྱ་བ་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱི་དཔོན་པོར་གྱུར་པ་ལུས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་དང་ཡིད་དུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་གང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེར་རྟོག་ཅིང་སྡོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་ཤེས་ནས་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱི་འཚེར་དོགས་ཀྱིས་གནས་སོ། །བྱ་རོག་ཞིག་གིས་དེ་ལ་འདི་ལྟར་འཚེར་ཞིང་སྐྲག་པར་ཅིས་གྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་བདག་གི་ལུས་ལ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་བསྐྱེད་པས་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱིས་འཚེར་ཞིང་སྐྲག་གོ། བྱ་ རོག་གིས་སྨྲས་པ་བདག་ཀྱང་འུག་པས་འཇིགས་པས་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྲུང་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་ཁྱོད་ཉིན་མོ་སྲུངས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མཚན་མོར་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་དམ་བཅས་སོ། །ཅི་ཞིག་ན་མི་ལག་པ་ཕྱིན་ལོག་ཏུ་དམ་པོར་བཅིངས་པ་ཞིག་ཆུ་དྲག་པོའི་དབའ་ཀློང་གིས་ཁྱེར་བ་དེའི་ཁ་ནས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང་སུ་ཞིག་བདག་འཇིགས་པ་འདི་ལས་སྒྲོལ་བ་ཡོད་ན། དེའི་བྲན་བྱ་ཞིང་གོ་རེ་ལོང་བྱའོ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། སྟེས་དབང་གིས་རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་དེ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་འབབ་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སོང་བ་དང་འཕྲད་ལ། མི་དེས་འོ་དོད་བོས་ནས་རི་དྭགས་གཞན་ནི་བྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལོག་པར་ལྷུང་བའི་ལུས་སུ་གྱུར་ཀྱང་སེམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་དེ་སྙིང་རྗེས་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མོད་ལ་འབབ་ཆུའི་ནང་དུ་འཇུག་པར་བརྩམས་པ་ན། བྱ་རོག་གིས་ཀྱང་སྔོན་དམ་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་པས་དེས་མི་དེ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་བྱེད་པར་རིགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལ། རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་ཐོངས་ཐོངས་གཟུ་ལུམ་མ་བྱེད། མི་འདི་དག་
Chinese
献上贡品，又拿着这个来做什么？即使不抓住这个神，它自己也会来的。国王对此感到惊奇，生起了信心。国王将鹅群的首领安置在狮子宝座上，那鹅以人类的语言教导国王及其眷属行持十善业，国王下令，在国王统治的国土上，水中行走的众生，任何人不得杀害。像这样，鹅王的事迹广为人知，实际上就是世尊本人。与此相似的情节，鹅王护国的本生故事，也在本生传第三十四品中有所记载。 又，往昔之时，世尊自身曾是名为金毛鹿的鹿王，作为鹿群的首领，拥有难以想象的身躯光辉，令所有见到者心生欢喜，只要有人看到它，就会在那里停留观望。鹿王知道人们会这样观望，为了避免猎人等的伤害，便隐居起来。一只乌鸦问它，你为何如此恐惧和害怕？鹿王回答说，我的身体让所有人都心生贪欲，所以害怕猎人等的伤害。乌鸦说，我也害怕猫头鹰，我们互相保护吧，我白天保护你，你晚上保护我，这样立下了誓言。 某时，有一个人被绳索紧紧地捆绑着，被湍急的洪水冲走，他口中发出哀嚎，呼喊着谁能救我脱离这恐惧，我愿做他的奴隶，终身为他服务。恰巧鹿王带领着鹿群来到河边，与那人相遇，那人呼救，其他的鹿都逃走了。菩萨们即使转生为堕落的身体，心却并非如此，鹿王以慈悲心立即跳入洪水中。乌鸦也因为先前立下的誓言，为了守护鹿王，跟随其后。鹿王努力地想要救出那个人，于是说道：鹿王啊，放手吧，不要犹豫，这些人……
English
Having offered the tribute, why have you come with this? Even if this deity is not captured, it will come on its own. The king was amazed by this and developed faith. The king placed the leader of the geese on the lion throne, and that goose, in human language, instructed the king and his entourage to practice the ten virtues. The king decreed that in the land ruled by the king, no one should kill the creatures that live in the water. Thus, the story of the Goose King became widely known, and it was actually the Blessed One himself. A similar story, the Jataka of the Goose King Protecting the Country, is also recorded in the thirty-fourth chapter of the Jataka tales. Furthermore, in a past life, the Blessed One himself was a deer king named Golden-haired Deer, the leader of the deer herd, possessing unimaginable splendor of body, pleasing to the eyes and minds of all who saw him. Whoever saw him would stop and gaze there. Knowing that people would gaze in this way, the deer king hid himself to avoid harm from hunters and the like. A crow asked him, "Why are you so fearful and afraid?" The deer king replied, "My body causes desire in everyone, so I fear harm from hunters and the like." The crow said, "I am also afraid of owls, let us protect each other. I will protect you during the day, and you protect me at night," and they made a vow. At one time, a man was tightly bound with ropes and carried away by a raging flood. He cried out, "Who can save me from this fear? I will be his slave and serve him for life." Coincidentally, the deer king, leading his herd, came to the riverbank and met the man. The man cried for help, and the other deer fled. Bodhisattvas, even if reborn into a fallen body, their minds are not like that. The deer king, with a heart filled with compassion, immediately jumped into the flood. The crow, because of the vow made earlier, followed behind to protect the deer king. The deer king tried hard to rescue the man, and said: "Deer king, let go, do not hesitate, these people..."
Tibetan
ནི་བྱས་པ་མི་གཟོ་ཞིང་བྱས་པ་མི་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ནི་མི་ཟློག་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚིག་མ་ཉན་པར་འབབ་ཆུ་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་བུ་གཅིག་པུ་སྡུག་པ་ལ་མ་བཞིན་དུ་མི་དེ་རྒྱབ་ཏུ་ཞོན་བཅུག་ནས་ཆུའི་འགྲམ་དུ་ཕྱུངས་ཏེ་བཅིངས་པ་རྣམས་བཀྲོལ་ཞིང་ཡུད་ཙམ་ཞིག་དབུགས་ཕྱུང་ནས་སྨྲས་པ། བུ་ལམ་འདི་ནས་ཅི་དགའ་བར་སོངས་ ཤིག །དེ་ནས་མི་དེས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོའི་དེའི་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་སྲོག་སྩལ་བས་ན། བདག་ཁྱོད་ཀྱི་འབངས་ཏེ་གོ་རེ་ལོང་ཡང་བགྱིའོ། །རི་དྭགས་དེས་སྨྲས་པ། དེང་ཁྱོད་བདག་གི་བྲན་དང་ནི། །གོ་རེ་ལོང་ཡང་མ་བྱེད་པར། །པགས་པའི་ཕྱིར་ནི་གསད་འོང་གིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་བཞན་མ་བསྟན་ཅིག །བུ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོའི་ལུས་འདི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་སུ་ལ་ཡང་མ་བསྟན་ན་བྱས་པ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་དེས་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས། རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ནས་སོང་ངོ་། །དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དེའི་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་སྡེ་ཞེས་པ་འབྱོར་པ་དང་མངའ་ཐང་ཆེན་པོས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་དེའི་བཙུན་མོ་ཟླ་འོད་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྨི་ལམ་རྣོ་ཞིང་རྨི་ལམ་དུ་གང་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྩེད་མོས་མལ་ཆེན་པོར་ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པའི་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ནས་ཆོས་འཆད་པར་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཤིང་མལ་ནས་ལངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོས་ཀྱང་དེའི་བདེན་པའི་རྨི་ལམ་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ། མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པ་དེས་ཀོ་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཆད་ སྙམ་མོ། །བཙུན་མོ་དེས་དགའ་བའི་གཏམ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དགའ་བར་བྱས་ནས། ལྷ་རི་དྭགས་དེ་ཁུགས་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་ནན་ཏན་མཛད་དུ་གསོལ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ངའི་ཡུལ་ན་རྔོན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་འདིར་ཁུགས་ཤིག་བྱས་པ་བཞིན་རྔོན་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་པ་ལ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ངའི་ཡུལ་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ངས་ཐོས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་རྙི་འཇམ་
Chinese
所作并非造作，所为并非起意。大菩萨自性广大，不可转变，因而不听其言，便入水流之中，如同不顾一切地救一孤苦之子，将其背负而入水，将捆缚之物解开。那子仅仅呼吸片刻便说道：“父亲，为何从此路而行？”于是人便以灰抹身，触及山兽之王之足而说道：“汝赐我命，我当为汝之臣，供给一切。”山兽王曰：“今汝为我之奴仆，供给一切非我所求，我杀汝唯为皮裘，不必显我于人。子啊，汝之所为即是如此：吾此躯体为世间一切所爱欲之物，若不显我于人，汝之所为乃成利益。”于是人允诺如是，环绕山兽王三匝，触足而去。别时，于婆罗那斯（今印度瓦拉纳西）大王名曰“胜德”，其王妃名“月光”，凡于梦中见者，皆成真实。一次游戏之夜深眠梦见山兽王形极丑陋，坐狮子座而说法，亲见无疑，心生喜悦，从梦中起，告于国王。国王闻此真实梦境，甚为希奇，思惟：“此不欲世之生灵，何以能说法？”王妃以欢喜语令王喜悦，劝请设法捉取彼山神兽。国王遂命群臣：“我境中凡猎人，悉召至前。”猎人齐集，国王言：“智者，我境有山兽王，形极丑陋，我闻此事，汝等可往猎捕。”
English
What is done is not a fabrication, and what is acted is not conceived. The great Bodhisattva’s own nature is vast and unchanging; therefore, not listening to those words, he entered into the stream, carrying a poor child upon his back without hesitation, and in the water freed those who were bound. The child, having barely breathed, spoke: “Father, why did you take this path?” Then the man, having smeared his body with ashes, touched the foot of the king of beasts and said: “Since you have granted me life, I shall be your servant, providing all necessities.” The beast-king said: “Now you are my slave; providing all is not what I seek. I shall kill you only for your hide, so do not reveal me to others. Child, your act is thus: this body of mine is exceedingly desired by all beings in the world. If you do not reveal me, what you have done becomes meaningful.” The man consented, circumambulated the beast-king three times, touched his foot, and departed. At another time, in the city of Varanasi (present-day Benares, India), there was a great king named “Mighty Lord,” who ruled with vast dominion. His queen, called “Moonlight,” possessed the power that whatever she saw in dreams would certainly come true. One night, while at play and sleeping deeply, she dreamt of the beast-king, extremely ugly in form, seated upon a lion throne expounding the Dharma, seen vividly as if real. Joy arose in her heart, and upon waking she told the king. The king, amazed by such a true and wondrous dream, thought: “How could a being that has no desire for worldly existence preach the Dharma?” The queen, with words of delight, pleased the king and urged him to capture that beastly deity. The king then commanded his ministers: “In my land, gather all hunters without exception to my presence.” When all the hunters assembled, the king said: “Wise ones, in my realm there is a beast-king of exceedingly hideous form. I have heard of this; you must go and capture it.”