Tibetan
། མི་གཅིག་སྟེང་དུ་ཞོན་ཏེ་འདུག་གོ། རྒྱལ་པོས་མངགས་གཞུག་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་ལྟ་བར་བཏང་བས་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་བ་དང་། རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་བསྲུངས་ན་འབྲོས་མི་ནུས་ཀྱི་མི་དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཁ་དྲང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ན་རེ་ནུབ་མོ་སྟེང་དུ་ཞོན་པ་དེ་ཁ་དྲངས་ན་གཞན་ གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་དེས་ཁྲིད་དེ་འོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སྟེང་ན་ཞོན་པའི་མི་དེ་ཁ་དྲངས་ནས་དེས་དྲེའུ་ཁྱེར་ཏེ་བྲོས་སོ། །ནམ་ལངས་པ་དག་གང་པོ་ལ་དྲེའུ་བྲོས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེང་བདག་གི་འཚོ་བ་མ་རུངས་པར་གྱུར་ཅེས་སྐྲག་ནས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྨན་ཆེན་པོས་མཐོང་ནས་འདི་ཐམས་ཅད་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་འདི་ལ་ཡང་ཐབས་མི་སྣང་ཞེས་མི་སྨྲའོ་ཞེས་སྙམ་ནས་ཐབས་སེམས་ཤིང་ཕ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དེ་སྒྲུབ་ནུས་ན་ཐབས་ཤིག་ཡོད་དོ་ཟེས་སྨྲས་པ་ལ། ཕས་ཐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། ཅི་ནས་བདག་ཉིད་ལ་ཐོ་བཙམ་པ་བཟོད་ན་གདོན་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གང་པོ་ན་རེ། ཅི་ནས་བདག་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་སྨན་ཆེན་པོས་ཕའི་མགོ་བོ་ལ་སྐྲ་ཁྲོམ་གཉེར་བདུན་དུ་བྲེགས་ཏེ་ལེ་ཀྲུ་དང་སྣག་ཚ་དང་། མཐིང་ཤིང་དང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པས་མགོ་ལ་རི་མོར་བྱས་ནས་བོང་བུ་བསྐྱོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དོང་ཞིང་སྨན་ཆེན་པོ་འོང་ངོ་ཞེས་སྒྲ་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དག་གིས་ཐོས་པས་སྨན་ཆེན་པོ་དེ་ནི་མཁས་ཤིང་མཛངས་པ་གཏམ་སྙམ་པར་གྲགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་སྙམ་དུ་བལྟ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། བློན་པོ་དག་གིས་ལྷ་ཉིད་ནས་སྨན་ཆེན་པོ་མཁས་གསལ་མཛངས་པ་ཞེས་བསྔགས་ན་དེས་མི་རིགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བགྱིད་པ་གདའ་འམ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ཅི་འདི་ལྟར་ཕ་ལ་ཐོ་བཙམ་པར་བྱས་ཞིང་དྲིས་པ་ དང་། དེས་སྨྲས་པ། ལྷ་འདི་ནི་ཐོ་བཙམ་པ་མ་ལགས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱིས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ཕ་བས་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་ཤེས་ནས་བདག་གིས་འདི་ལ་རྣམ་པར་མཆོད་པར་བྱས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཅི་ཁྱོད་བཟང་ངམ། འོན་ཏེ་ཕ་བཟང་། དེས་བདག་བཟང་ལ་ཕ་ངན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཕ་བས་བུ་བཟང་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་གང་དུ་མཐོང་ཐོས་མེད་ཀྱི། ཕས་བུ་གྲགས་པར་བྱེད་མས་གསོ་ཞིང་སྐྱེད་པ་དང་སྲུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ངེད་ཀྱིས་ནི་ཅི་ནས་ཕ་བཟང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །སྨན་ཆེན་པོ
Chinese
有一个人坐在马上。国王派遣一个使者去察看他所作所为，并将他所做的向国王禀报。国王说：‘如果按此行事，就无法逃脱，那个人当中必有一人会说实话。’国王又说：‘若在傍晚将骑马之人召来，则余者必因困倦而失误，由他引导而来。’于是召来那骑马之人，他便携带小偷而逃。翌日清晨，众人说：‘小偷逃往荒野。’那人便惊惧道：‘今我的生命将不保！’于是诵咒祈请。大医王见之心念：‘此等一切若以方法成办，此亦无方可施。’遂思方便而谓父曰：‘若汝能成办此事，当有一法。’父问：‘何法？’答曰：‘若能容忍我之羞辱，则冤事可成。’父曰：‘何以为之？’子曰：‘此事唯有不使我性命断绝，方可如此行。’于是大医王将父亲头发七处剃除，以赤、黑、青、白等颜料绘画其首，戴上小帽，逐次引至城中，高声宣布：‘大医王来了！’国王与群臣闻之，心中疑惑：‘医王素称聪慧明哲，何以作出如此荒唐之事？’又因群臣向神明称赞医王‘聪慧明哲’，故国王问之：‘汝为何作此无理之事？’大医王答曰：‘此神明乃因母亲供养，父亲又极知敬信，故我亦供养。’国王曰：‘汝自谓善乎？然父亲却称我为恶父。’大医王答曰：‘父称子善者，世间未有见闻。父称子为名者，因抚养护持之故。是故我认为父为善父。’
English
There was a man sitting on horseback. The king sent an emissary to observe what he was doing and report it. The king said: ‘If this is carried out, escape will be impossible, and among these men one will surely speak the truth.’ The king also said: ‘If in the evening we summon the one riding the horse, the others will err out of weariness, and he will lead and come.’ Then they summoned the rider, and he took the thief and fled. The next morning people said: ‘The thief has fled to the wilderness.’ He then became afraid, saying: ‘Now my life cannot continue!’ and began chanting spells. The great physician, upon seeing this, thought: ‘Though all else can be accomplished by methods, here no method will suffice.’ He then pondered and said to his father: ‘If you can accomplish this, there is one way.’ The father asked: ‘What way?’ He replied: ‘If you can endure my disgrace, then the matter will be fulfilled.’ The father asked: ‘What does this mean?’ He answered: ‘So long as it does not sever my life, it must be done in this way.’ Then the great physician shaved seven patches of his father’s hair, painted his head with red, black, blue, and white pigments, adorned him with a cap, and gradually led him into the city, proclaiming aloud: ‘The great physician has arrived!’ The king and ministers, hearing this, thought: ‘The physician, long renowned for wisdom and intelligence, why would he do such a senseless thing?’ The ministers praised him to the gods as ‘wise and intelligent,’ so the king asked him: ‘Why have you acted in such an irrational way?’ The physician answered: ‘This deity was worshiped by my mother, and my father deeply revered it, so I too made offerings.’ The king said: ‘Do you call yourself good? Yet your father calls me a bad father.’ The physician replied: ‘For a father to call his son good, such has never been seen or heard. A father gives his son a name because he has nurtured, raised, and protected him. Thus I believe my father is a good father.’
Tibetan
ས་དེ་ལྟར་ལགས་སམ་མ་ལགས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་མིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། སྨན་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོའི་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ཏེ། ལྷ་དེ་ལྟར་བདེན་པ་ལགས་ན། ལྷས་བདག་ཅག་ལ་དྲེའུ་འཚོར་སྩལ་བ་དེ་བྲོས་པས། དྲེའུ་དེའི་ཕ་བོང་བུ་འདི་ལགས་ན་སྐྱེན་པར་བཞེས་པར་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་བློན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིག་གི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་སྦྱར་བ་ཐོས་ནས་ཡ་མཚན་དུ་བཟུང་སྟེ། ཨེ་མ་ཧོ། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པར་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མཁས་སོ་སྙམ་དུ་རྒྱལ་པོ་མགུ་ནས་རྣམ་པ་མང་པོའི་རྒྱན་གྱིས་བཀླུབས་ཏེ་བློན་པོའི་དབང་བྱིན་ཅིང་ཕ་ལ་རི་བྲག་གི་གྲོང་དེ་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་སྨན་ཆེན་པོ་བློན་པོའི་དབང་ཐོབ་ནས། བྱ་བ་ཅི་བྱ་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་དོན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་སེམས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྨན་ཆེན་པོ་བློན་པོར་བཅུག་སྟེ་མཁས་ཤིང་མཛངས་སོ་ ཞེས་སྒྲ་གྲགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དུས་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བུ་མོ་ཞིག་བག་མར་བླངས་པས་ནོར་མང་ཞིག་ཟད་ཅིང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པས་ཀྱང་ཟད་ནས། བྲམ་ཟེ་དེ་ཁ་ཏོན་མང་དུ་ལོབ་ཅིང་སྨྲང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནོར་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ལྗོངས་གཞན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་བས་གསེར་གྱི་དོང་རྩེ་ལྔ་བརྒྱ་རྙེད་ནས་སླར་འོངས་བ་ན། དེས་རྟོག་པ་ལ་སྔར་ནོར་ཁྱེར་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་མི་འཇུག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་མི་རིགས་ལ། བདག་གི་བྲམ་ཟེ་མོ་དེ་ཡང་གཟུགས་བཟང་བས་ན་བདག་མེད་པའི་ཕྱི་ནས་སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་ཆགས་ཤིང་འདུས་ཀྱང་སྲིད་དོ་སྙམ་སྟེ། དེ་ནམ་སྲོས་པ་དང་དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་ནས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་དྲུང་དུ་ཁུང་བརྐོས་པ་དེར་གསེར་རྣམས་བཅུག་ཅིང་། ནམ་སྲོས་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཆུང་མ་དེ་ཡང་སྐྱེས་པ་གཞན་རྣ་བོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཆགས་ཏེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཟས་ཞིམ་པོ་ཟོས་ནས་བསུང་ཞིམ་པོས་བྱུགས་ཤིང་མལ་གྱི་སྟེང་ན་དེ་གཉིས་དགའ་བ་མྱོང་ཞིང་འཁོད་པ་ལ། བྲམ་ཟེ་དེས་སྒོ་ཕྱེས་ཞེས་བོས་པ་དང་། བུད་མེད་དེས་ཁྱོད་སུ་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེས་བདག་གི་མིང་སྨྲོས་པ་དང་། མོ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བའི་སྒྲ་ཕྱུངས་ནས་རྣ་བོ་ཆེ་ཉལ་བ་ལས་བསླངས་ནས་མལ་གྱི་འོག་ཏུ་སྦས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེས་ཤིང་གཡོ་བྱེད་པས་ཁྱོ་ལ་འཇུས་ནས་ངུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསུས་ཏེ་ཟས་གསོད་པ་བྱིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་དེས་འདི་ལྟར་མཚན་མོར་ཁ་ཟས་བསོད་པ་སྦྱར་བས་སྐྱེས་པ་གཞ
Chinese
有人说道：“这就是实情吗？还是不是实情？你要好好理解。” 大臣们说道：“确实如此，除此之外并无他意。” 于是名医触碰国王的脚说道：“若真如神祇所言，那神曾赐予我们小儿养育而今已失，愿将此孤儿当作己子抚育。” 大臣们闻此语，皆惊叹称奇：“唉呀！能将合理与不合理之事如此巧妙处理，真是贤明。” 国王大喜，盛饰华服，以重权授予大臣，并赐其父岩村为邑。于是名医得大臣之权，常思“该如何行事？如何利益国王？” 又被任命为都城群臣之首，人称贤智大臣。某时，有婆罗门迎娶一女，因挥霍无度而耗尽财富，又与妻共度时光至财物全尽。于是婆罗门四处乞贷，后至异乡求财，得金块五百，遂归。念曰：“此财富不可带入家中，因妇人心性难测，恐将倾慕他人。” 遂夜入墓地，于尸林中掘坑藏金于尼耶陀树下，复归家中。其妻又倾心一名唤作“阎罗”的男子，与之同食美馔，畅饮佳酿，于床上共乐。婆罗门返家，开门呼唤，其妻问曰：“你是谁？” 他答以姓名。其妻喜声唤阎罗起，藏于床下，并开门迎夫，假作哽咽状以奉食。婆罗门遂于夜间常食其妻所设佳肴，如是其妻与情人相聚。……
English
Someone said: “Is it truly so, or not so? You must understand well.” The ministers replied: “It is indeed so, nothing else.” Then the great physician touched the king’s foot and said: “If it is true as the deity declared, that deity once bestowed upon us the care of the child, now lost; may this orphan be accepted as your own son.” Hearing such words, all the ministers marveled: “Ah! To deal so wisely with what is proper and improper—how skillful!” The king rejoiced, adorned with many ornaments, and bestowed authority upon the minister, granting his father the village at the rocky cliffs. Thereafter, the physician, empowered as chief minister, constantly reflected: “What should I do? How may I serve the king’s purpose?” He was appointed over all the city as the chief minister, renowned as wise and clever. At one time, a Brahmin took a wife; through extravagance, much wealth was wasted, and he spent all in her company. Then the Brahmin went about borrowing, later traveling to another land in search of wealth, where he obtained five hundred lumps of gold and returned. He thought: “This wealth I cannot bring home, for a woman’s heart is unpredictable, she may desire another man.” At night he went to the cemetery, dug a pit under a Nyagrodha tree, and hid the gold there, then came back home. His wife, however, was enamored with another man named ‘Great Ears,’ with whom she shared fine food, wine, and pleasures on the bed. When the Brahmin returned and opened the door, she asked: “Who are you?” He said his name. She, with joyful voice, awakened Great Ears, hid him under the bed, opened the door, and feigned tears as she offered food. The Brahmin, thus deceived, nightly ate the meals prepared, while his wife rejoiced with her lover...