Tibetan
ས་དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་མྱང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་གསུངས་པས་ན། མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་དོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྟོང་པར་བྱས་ན་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་དོན་ཅི་ལྟར་འཆད་དེ། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་གི་ཚིག་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བསམ་ཀྱང་སྤྲོས་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་པར་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་བྲལ་དང་། སྤྲོས་མེད་དང་། བརྗོད་མེད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ ཞེས་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དེ་ནི་མཐའ་བྲལ་དུ་འཛིན་པ། སྤྲོས་བྲལ་དུ་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པས་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་མཛུབ་མོ་རང་ལ་བལྟ་བ་ལྟར་སོང་ནས་འཛིན་པ་ཕྲ་མོར་གྱུར་པ་སྟེ། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། བྱམས་པ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་མཚན་མའམ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་མའམ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་དག་འབྱུང་བ་ལའང་རེ་ཞིག་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ན་རགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་དང་། ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་ཅི་ཙམ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སེམས་རྙོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལང་གཤེགས་ལས་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པའི་སྒྲའི་མར་མེས་ཚིག་གི་ཡུལ་མིན་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྗེས་མཐུན་ཙམ་དུ་སོ་སྐྱེའི་ས་ནས་ཀྱང་འཇུག་དགོས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མིན་ན་རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ཀོ་ཊ་པ་སོགས་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་འདྲའི་ཟབ་དོན་ལ་འཇུག་ནུས་མི་ནུས་དུ་མ་ཡོད་པ་ནི་དགག་ཏུ་མེད་དེ། སྔོན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་། སྦྱངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་མ་སོང་། རང་གི་དབང་པོའི་རྣོ་རྟུལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དམ་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་ན། འདི་ལས་སླད་རོལ་པའི་མུ་ སྟེགས་ཅན་རྣམས་
Chinese
由于圣者们所体验的各自自证的境界，超越了地、意和意识的范畴，是外道等无法体验的，因此这样说。如果只是追随经部的字面意义，而使义理的宗派观点变得空洞，那么如何解释经续的真实含义呢？所有的经部都是教证之语，无论通过这些经部如何思考，都无法确定无戏论的各自自证的境界，而会变成不了义，这太过分了。因此，执着于“离边”、“无戏论”、“不可言说”和“不可思议”等词语的人，就是执着于离边，执着于无戏论的人。这就像用手指指月亮时，却只看手指一样，变成了微细的执着。经中说：“在如实思惟真如时，慈氏，微细的相就是这些，即人无我的相，或法无我的相。”等等。像这样，即使是产生微细的相，也应该暂时放下心，保持平静，更何况是粗大的相呢？又如《梵天殊胜心请问经》中说：“天子，越是对自性完全清净的法进行增益，心就越是烦恼。”就像这样。因此，应该像《楞伽经》中所说的那样，用假立名言之声的灯，来确定非名言之境的各自自证的境界。即使是从凡夫地，也应该仅仅是随顺无分别的智慧，如果不是这样，就会像之前引用的《金刚心释》的隆科塘巴的教证等一样。即使是这样，能否进入如此甚深的意义，也是多种多样的，这是不可否认的。这取决于往昔积累资粮的多少，是否事先进行了闻思修，自己的根器是敏锐还是迟钝，是否得到了善知识的窍诀等。经中说：“世尊，具有真实胜义一味性的特征，即使是进入世尊的教法中的比丘等有情，也很难如此证悟，更何况是此后的外道徒呢？”
English
Since the realm of individual self-awareness experienced by the noble ones transcends the scope of earth, mind, and consciousness, and cannot be experienced by outsiders and others, it is said that way. If one merely follows the literal meaning of the sutras and empties the philosophical tenets of their meaning, how can one explain the definitive meaning of the sutras and tantras? All sutras are words of authority, and no matter how one thinks through them, one cannot ascertain the realm of non-elaborate individual self-awareness, and it will become provisional, which is too extreme. Therefore, those who cling to the words "free from extremes," "non-elaborate," "inexpressible," and "inconceivable" are clinging to freedom from extremes and clinging to non-elaboration. This is like looking at the finger itself when pointing at the moon with a finger, and it becomes a subtle clinging. The sutra says, "In the context of contemplating suchness, Maitreya, these are the subtle signs: the sign of the selflessness of the person, or the sign of the selflessness of phenomena," and so on. Like this, even when subtle signs arise, one should temporarily let go of the mind and remain equanimous, let alone gross signs. Also, as it says in the Sutra of Brahma's Special Question, "Son of the gods, the more one imputes to the naturally completely pure nature, the more the mind is afflicted." Just like that. Therefore, one should understand that, as it says in the Lankavatara Sutra, one must use the lamp of the sound of imputed words to ascertain the realm of individual self-awareness, which is not the object of words. Even from the ground of an ordinary being, one should merely accord with non-conceptual wisdom; if not, it will be like the quotations from Longchen Rabjam's commentary on the Vajra Heart Sutra, etc., cited earlier. Even so, whether or not one can enter into such profound meaning is varied, which is undeniable. This depends on the extent of accumulating merit in the past, whether or not one has previously engaged in study and contemplation, whether one's faculties are sharp or dull, and whether or not one has been grasped by the instructions of a virtuous spiritual friend. The sutra says, "Bhagavan, beings who have entered this teaching of the Bhagavan, which is characterized by the single taste of ultimate truth, also find it difficult to realize in this way, let alone the outsiders who come after this?"