Tibetan
་བགྱི་སྟེ། བདག་ཅག་རྣམས་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་སྟོན་པ་གཅིག་གི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཞེས་རིས་སུ་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་དོན་རྩོད་ཡིག་ཏུ། ཡན་ལག་འདི་དག་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཡན་ལག་འདི་དག་ཅེས་པ་བསམ་གཏན་ལ་འདོད་དགོས་ཀྱི། ཕར་ཕྱིན་གཞན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་སུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པ་མདོ་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་རྩ་བར། གུས་པས་བསོད་ནམས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ལུང་མང་པོས་སྒྲུབ་པ་ལ། ལན་གྱི་ངལ་བ་མི་བྱ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུར་བཤད་ཚུལ་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་ལྔ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་སུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། །གང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཟིན་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་མིག་རྙེད་གྱུར་ཅིང་འདི་ཡི་མིང་ཐོབ་བོ། །ཞེས་སོགས་ལུང་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་ཏེ། མདོར་ན་བཤད་ཚུལ་གཉིས་པོ་གང་ལྟར་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་རབ་ཙམ་ལ་ཕན་གནོད་ཅི་ཡང་མི་འདུག་མོད། རྒྱ་གཞུང་ལ་འདྲིས་སྐད་ཀྱིས་རྫུན་ཕུག་གཏིབ་པོ་ཞེས་བར་ སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བཅས་བརྗོད་པ་ནི་ཉམས་མཚར་ཙམ་སྟེ། རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་ན་གཞུང་གི་བཞེད་ལུགས་འཐེན་རྩོད་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་བ་ཉབ་ཉོབ་ཅིག་འཇིགས་མེད་སེང་གེའི་ང་རོར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཊཱི་ཀར། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱིན་སོགས་དེའི་གྲོགས་སུ་བསྟན་ཟེར་བ་ལྟར་ན། དོན་ཞེས་པའི་འབྲུ་བརྣན་པ་མི་འཐད་དེ། དོན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཤེར་འབྱུང་གི་འགྲེལ་པར། དོན་དུ་ཞེས་སྔར་བརྗོད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས་བརྒལ་བ་ནི། ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་དང་། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུའམ་གྲོགས་སུ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་བཤད་པའི་སྐབས་ན་སྔ་མ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་གིས་ག་ལ་གནོད་དེ། གྲོགས་སུ་བཤད་མི་རུང་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་མེད་ལ། ཅིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མི་འཐད་ན། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་འགྲེལ་བའི་ལུགས་རྣམས་ཀྱང་ཞར་ལ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །ལྟ་ངན་ཐིབ་གནས་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཞེས་སོགས་ཞི་འཚོའི་གསུང་
Chinese
因此，我们都是为了解脱而寻求导师，进入同一导师的教法，所以不需要像你我之分那样有所偏颇。在《实事争论书》中，关于“这些支分”等情况时，所谓“这些支分”应理解为禅定，而将其他般若波罗蜜多说成是与智慧一同起作用的助伴是不合理的。《现观庄严论》中说：“依于前者生后者。”以及《入行论根本颂》中说：“以敬积聚福德资粮。”等等，虽然用许多教证来成立，但不必费力回答，因为也有将前前般若波罗蜜多说成是因，后后般若波罗蜜多说成果的说法，也有将其他五种般若波罗蜜多说成是与智慧一同起作用的助伴的说法。如云：“何时为智慧所摄持，彼时获得眼，亦得此之名。”等等，虽然有很多教证，但未作广说。总之，无论如何，这两种说法都没有矛盾，所以对于仅仅执着于一边的片面智慧没有任何利益或损害。然而，用精通的汉语说“谎言深藏于汉地典籍中”，以及中间 穿插的偈颂，只是为了增加趣味而已。如果没有理证的损害，仅仅是争论典籍的观点，这种喋喋不休的言论怎么能变成无畏雄狮的吼声呢？还有，你的 टीका 中说，智慧使断证达到究竟，布施等被说成是它的助伴，这样说来，强调“义”这个词是不合理的，因为“义”应该理解为智慧。《般若生的解释》中引用说：“所谓‘义’，就是指前面所说的智慧本身。”等等来驳斥，这是因为有“为了生起智慧之义”和“道路之主智慧使断证达到究竟之义或助伴”这两种解释方式，而这里是按照后一种方式解释的，那么怎么能用按照前一种方式解释的教证来损害呢？而且，也没有不能说成是助伴的正确理证。如果无论如何都认为那样说不合理，那么你们所说的“为了被无边资粮所摄持的智慧之义”等解释方式，也必然会连带变得不合理。此外，正如寂护所说：“先遣追求真实慧，于邪见稠密世间中。”等等。
English
Therefore, we are all seeking a teacher for liberation and have entered the teachings of the same teacher, so there is no need for any bias like 'you' and 'I.' In the 'Treatise on Arguing Reality,' regarding cases such as 'these limbs,' the so-called 'these limbs' should be understood as meditation. It is unreasonable to say that other perfections are assistants that work together with wisdom. The Ornament for Clear Realization states, 'Relying on the former, the latter arises.' And the Root Verses on the Bodhisattva's Way of Life state, 'Accumulating merit with reverence.' Although many scriptures establish this, there is no need to bother answering, because there is also a way of explaining that the former perfections are the cause and the latter perfections are the result. There is also a way of explaining that the other five perfections are assistants that work together with wisdom. As it is said, 'When one is completely grasped by wisdom, at that time one obtains the eye and also obtains this name.' Although there are many scriptures, I will not elaborate. In short, in any case, these two explanations are not contradictory, so there is no benefit or harm to merely clinging to one-sided wisdom. However, saying 'lies are deeply hidden in Chinese texts' in fluent Chinese, and the intermediate interspersed verses, are merely for adding interest. If there is no harm from reasoning, how can such rambling speech, merely arguing about the views of the texts, become the roar of a fearless lion? Furthermore, in your टीका, it says that wisdom brings the abandonment and realization to completion, and generosity and so on are said to be its assistants. In this case, emphasizing the word 'meaning' is unreasonable, because 'meaning' should be understood as wisdom. In the explanation of the 'Arising of Wisdom,' it is quoted as saying, 'The so-called 'meaning' refers to the wisdom itself mentioned earlier.' This is refuted because there are two ways of explaining it: 'for the meaning of generating wisdom' and 'the meaning or assistant of the main path, wisdom, bringing abandonment and realization to completion.' Here, it is explained according to the latter way, so how can it be harmed by scriptures explained according to the former way? Moreover, there is no valid reasoning that it cannot be said to be an assistant. If you think that it is unreasonable to say it that way, then your explanations such as 'for the meaning of wisdom possessed by boundless accumulations' will also necessarily become unreasonable. Furthermore, as Shantarakshita said, 'First abandon the pursuit of true wisdom, in a world where thick wrong views dwell,' and so on.
Tibetan
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཟུང་གི་དོན་བཞིན། །ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འོང་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཀ་རྗེ་བླ་མས་ཀྱང་བཞེད་པའི་སྙིང་པོར་གསལ་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་འཆད་ཚུལ་སྒོ་དོག་པོ་འདི་ཞིབ་པར་འབེལ་ན་སུ་ལ་གནོད་ཆ་མ་མཆིས་ཀྱང་མང་དུ་སྤྲོ་མ་དགོས་སོ། །ཡང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྲོགས་སུ་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དང་། ཚིག་གི་ནུས་པ་བཏོན་ན་རྒྱལ་པོའི་འདོད་དོན་ལྟ་བུར་གོ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ་ནི་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཐབས་ཤེས་ཕན་ཚུན་གྲོགས་ཡིན་ཡང་ སྐབས་འདིར་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོའི་དོན་དུ་བཞག་པར་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། ཁྱོད་ལྟར་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་ན་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པར་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མིང་མི་ཐོབ་པས་ཕན་ཚུན་གྲོགས་སུ་ཐལ་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་འདོད་དོན་ཅེས་དམིགས་སུ་བཀར་མི་དགོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ལྷན་ཅིག་པའི་འཁོར་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དཔེ་ཉིད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཚིག་སྔ་མ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་སྣང་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་སློབ་དཔོན་ཙམ་དང་ཁྱོད་སློབ་མ་ཙམ་ནི་ཡིན་པར་སྣང་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། ཁོ་ན་དང་ཙམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་དང་སྦྱར་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པས། ཕྱོགས་རེའི་ཨུ་ཚུགས་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ། གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཅོད་དེ་སེམས་ཙམ་ཞེས་པས་སེམས་ལས་གཞན་པ་སེམས་མ་ཡིན་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཆུང་ལ་ནན་ཏན་བརྟགས་པ་ཁྱེད་ནི་ཙམ་སྒྲ་འཆད་པའི་སློབ་དཔོན་ཙམ་ནི་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཡང་ཊཱི་ཀར། ཁྱོད་བཏགས་པའི་བདག་ལས་བློ་ལྡོག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་སོགས་བཤད་པ་ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་ནས། དེ་མི་འཐད་དེ། ཤེར་འབྱུང་གིས་བདག་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་སོགས་དང་། དགེ་བ་ལྷས། སེམས་ཙམ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཁྱོད་ཀྱི་རྨོངས་པ་དེས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་འདི་རང་བློའི་དྲི་མ་འཕགས་ཡུལ་བའི་གཞུང་བཟང་ལ་བསྒོ་བའོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་བརྗོད་པ། གཞུང་སོ་སོས་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱས་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ
Chinese
依照双行诗的意义，智慧先导和随后而来的两种方式，宗喀巴大师也认为是精要所在。你若详细阐述这种片面的狭隘说法，虽然对谁都没有损害，但也不必过多卖弄。还有，说共同的方便智慧也互相成为助伴，如果发挥词句的力量，就会理解成如国王的意愿等过失，这并没有什么意义。虽然方便智慧互相是助伴， 但在此处，由于表达意愿的缘故，将智慧作为道路的主要意义来安立，没有任何损害。像你一样，如果为了生起智慧而宣说，但如果没有被证悟空性的智慧所摄持，就不会得到波罗蜜多的名称，因此会成为互相助伴，而且不必特意强调说是国王的意愿。因为国王自己与共同的眷属一起成办所要成办的事情，仅此一点就足以成为例子。还有，说“仅仅是主要显示智慧”的“仅仅”这个词，似乎使前面的词失去了生命，说你的老师仅仅是老师，你仅仅是学生。对此回答说，像“仅仅”这样的词，由于与表达意愿和结合方式的缘故，有不具遮遣和具他遮遣等不同的情况可以理解。这种片面的固执有什么用呢？说“仅仅是主要显示”就遮遣了非主要，就像说“唯心”就遮遣了心以外的非心一样。你如此重视细微之处，看来你仅仅是讲解“仅仅”这个词的老师啊。还有，在注释中，引用对方的观点说：“你无法从你所执著的‘我’中转变，同样也无法从自性成立的‘我’中转变”等等。这不合理，因为《般若发生》中说“也胜过见我”等等，寂天菩萨说：“你执著于唯心宗的愚痴，也不会转变你的我慢”。因此，说你的这种说法是用你自己的污垢玷污圣地的优秀论典。对此回答说，虽然不同的论典有不同的说法，但在意义上并不矛盾。
English
According to the meaning of the couplet, both the way of wisdom going first and coming after are clearly considered by Je Rinpoche as the essence. If you elaborate on this one-sided, narrow explanation, although there is no harm to anyone, there is no need to show off too much. Also, there is no point in criticizing the faults such as the joint method and wisdom also becoming mutual friends, and if the power of words is exerted, it will be understood as the king's intention. Although skillful means and wisdom are mutual friends, here, due to the intention of expression, there is no harm in establishing wisdom as the main meaning of the path. Like you, if you explain for the sake of generating wisdom, but if it is not grasped by the wisdom that realizes emptiness, you will not get the name of Paramita, so it will become a mutual friend, and there is no need to specifically emphasize that it is the king's intention. Because the king himself and the joint entourage accomplish what needs to be accomplished, that alone is enough to be an example. Also, the word "only" in "only showing wisdom as the main thing" seems to take the life away from the previous word, saying that your teacher is only a teacher and you are only a student. In response to this, it is said that words like "only" have different situations such as non-possessive exclusion and other-possessive exclusion depending on the intention of expression and the way of combination. What is the use of this one-sided stubbornness? Saying "only showing the main thing" excludes the non-main thing, just as saying "only mind" excludes the non-mind other than the mind. You pay so much attention to the trivial, it seems that you are only a teacher who explains the word "only". Also, in the commentary, quoting the other party's point of view, it says: "You cannot turn away from the 'I' you are attached to, and you cannot turn away from the 'I' that is established by nature." This is unreasonable, because the Prajna Utpatti says "It is also better than seeing me" and Shantideva says: "Your ignorance of clinging to the mind-only school will not change your pride." Therefore, it is said that your explanation is to defile the excellent treatises of the holy land with your own defilements. In response to this, it is said that although different treatises have different explanations, they do not contradict each other in meaning.