Tibetan
རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་དགེ་བའི་ལམ་སྤྱོད་པ་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་པས་ཚོགས་དེ་དག་གི་གཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངང་ཚུལ་མ་ནོར་བར་བསྒོམ་པ་དང་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ་ལྡན་དེས་ནམ་ཞིག་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། དེ་ལ་ནི་ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་པ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས་སོ། །ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ནང་ན་ཤེས་བྱེད་དམ་པར་གཅིག་པུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེའི་ཡུལ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཡུལ་ཅན་དེའང་ཤེས་རབ་སྤྱན་ཞེས་ཀྱང་ནི་དེ་ལ་བྱ་སྟེ་ཤ་ཡི་སྤྱན་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པའོ། །མི་ཕྱེད་ཅིང་གཞན་གཅོད་པས་རྡོ་རྗེ་དང་ཀུན་གྱི་བླ་ན་ཡོད་པས་རྩེ་མོ་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་དོ།། གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་ན་འཕགས་པའི་སྟེ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་བཞིའི་འཁོར་བ་སོགས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་ཅིང་བསྙད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་རྟོགས་ཤིང་རྫོགས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་རྟོགས་ནའང་སོ་སོའི་རྣམ་ གྲོལ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་འབྱུང་བར་ཟད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཅན་གཏན་དུ་འཆི་བ་མེད་པ་དེ་ཡི་གོ་འཕང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་དཔའ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཆོག་གི་ལམ་གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པའི་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སེམས་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང་བ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དོན་ཆེ་ཞིང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ན་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཡང་གང་ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲ་བ་གཅོད་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ནོར་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའ་འམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི་ཅི་འདྲར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་ན། བློ་རྩིང་བས་མི་རྟོགས་པས་ཟབ་ཕྱིར་ཕྲ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་རང་དྲང་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་གཞན་དེ་ལ་འཛུད་པས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་སྟེ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་འདི་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ན། ཡུལ་དུ་གཞལ་བའི་བློ་གང་གིས་ཀྱང་དམིགས་རྣམ་ གྱི་ཚུལ་དུ་བརྟག་པར་དཀའ་ཞིང་གཞན་ལ་འདི་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་དཀའ་ལ་དོན་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཚིག་གིས་མི་མཚོན་པས་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ན། ཚིག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ལེགས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོགས་ཐབས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་བ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། འོ་ན་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན་སྟོན་པའི་གསུང་དྲང་དོན་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ལུང་དང་བླ་མ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པའི་ཉམས་ཀྱི་མན་ངག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཏན་ལ་འབེབ་ཅིང་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སམ་དོན་མ་ནོར་བས་སྐབས་འདིར་སྟེ་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པའམ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་ཚད་མ་མིན་ཏེ་འདིར་མངོན་སུམ་དང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུའམ་གཏན་ཚིག་དེ་ཡིས་ཀུན་བྱང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་ཅིང་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་ན། དཔྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ནོར་བའི་བློས་ལོག་པར་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མར་བཞག་ནས་ལོག་པའི་བློ་ཡིས་འཇིག་ཅིང་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བ་ལ་བདག་གིས་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་མེད་ཅེས་རང་གི་འཁྲུལ་པས་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཚད་མར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་རྟོག་པའི་སེམས་དོན་དམ་པ
Chinese
增长之因，如戒律等十度之善道，是积聚福德之海的基础，若无菩提心摄持，则不能成佛，故为彼等积聚之基础。二是，无有戏论、清净之菩提心自性或状态，如实修习，及其证悟之功德差别：具足能悟法界之智者，何时证悟胜义菩提心之殊胜，以无二之方式现前，则于彼而言，法、报、化三身之中，智慧与事业，成为二色身之所依等，是为殊胜之法身，如是胜者所说。于所知一切境中，唯一成为能知之殊胜者，彼之境乃所知一切之最胜，故彼有境亦名智慧眼，较之肉眼等更为超胜且无上。不可摧毁且能断他，故为金刚，且为一切之顶，故亦为顶端之最胜，且为一切智慧之基础，无分别之智慧，亦即彼菩提心。三是，于一切方时之总集中，凡是圣者，即声闻、独觉、菩萨、佛陀四众之轮回等，从彼解脱之果位功德之法，所宣说与诠释之彼等一切，皆是菩提心圆满证悟而生，纵使证悟中等或微小，各自解脱之彼等功德，亦唯从菩提心而生。故彼为解脱果位之基础。二是显示伟大之处：于声闻等一切种姓之中，果位功德伟大之大乘种姓，乃是具有圣者大种姓，恒常不死之彼果位，以大菩提为目标，为成办彼而精进之勇士，凡是彼等一切，若无菩提心则不生，故彼菩提心乃是解脱之殊胜无上道。三、总义，何者应证悟：不识心之体性之无明幻术。
English
The cause of increase, such as the discipline of the ten perfections, is the basis for accumulating the ocean of merit. If it is not embraced by the mind of enlightenment, it cannot attain Buddhahood, so it is the basis for those accumulations. Second, the nature or state of the mind of enlightenment, which is free from elaboration and pure, is cultivated without error, and the difference in the qualities of its realization: When a wise person who has the ability to realize the realm of phenomena realizes the supreme essence of the mind of enlightenment in a non-dual way, then for him, among the three bodies of Dharma, Enjoyment, and Emanation, wisdom and activity become the basis of the two form bodies, etc., which is the supreme Dharma body, as the Victorious Ones said. Among all knowable objects, it is the only supreme knower, and its object is the most supreme of all knowable objects, so that object-possessor is also called the eye of wisdom, which is more excellent and unsurpassed than the eye of flesh, etc. It is indestructible and can cut off others, so it is a vajra, and it is the supreme of all, so it is also the supreme of the summit, and it is the basis of all wisdom, the non-discriminating wisdom, which is the mind of enlightenment itself. Third, in whatever collection of directions and times, all the qualities of the fruits of liberation from the noble ones, that is, the four assemblies of Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas, etc., are taught and explained as the Dharma, all of them arise from the perfect realization and completion of the mind of enlightenment. Even if one realizes the middle or the small, the qualities of their respective liberations arise only from the mind of enlightenment. Therefore, it is the basis of the fruit of liberation. Second, showing the greatness: Among all the lineages of Hearers, etc., the Great Vehicle lineage with great qualities of fruit is the great lineage of the noble ones, aiming at the great enlightenment of that permanently immortal state, and all the heroes who strive to accomplish it, if there is no mind of enlightenment, they will not arise, therefore, that mind of enlightenment is the supreme and unsurpassed path of liberation. Third general meaning, what should be realized: The illusion of ignorance that does not recognize the nature of the mind.
Chinese
以所有杂染之法显现，而于心之自性未作改造之金刚上用心之时，解脱之圆满果报皆会显现，因此菩提心意义重大，超离思议言说，故于一切时处，无论如何皆不可毁坏，且能斩断障碍之网，因此缘于金刚心之无谬法性之菩萨或菩提心，应当如何修习呢？若有人问。因粗糙之心无法领悟，故甚深而微细，以世俗之道难以知晓，唯有进入正直之道，并将他人引入此道之大仙，即佛陀之道，此乃不于异处作想，不执着于此处是所缘境，此处是分别境，此乃超越二者之境。无论以何种衡量境之心，皆难以于对境之方式进行观察，难以如实向他人展示，意义无有戏论，言辞无法诠释，故远离一切言语之名相。言辞无法如实表达，且大乘之外，声闻等以及凡夫俗子皆非其行境，即便如此，也并非无法证悟。第四个共同要义，以何证悟？那么以何证悟呢？以导师之非不了义之语，即胜义决定之意义之教证，以及上师智者们无谬证悟之经验窍诀，此乃确立菩提心并证悟之方便或意义无谬，故应知晓或观察此处，即此之意义。于此，错乱之识非为量，于此处，现量等，即推理之因或理由，以此摧毁一切清净之事物，并于存在与否如何成立之边进行辨别时。辨别本身即是跟随颠倒之分别念之流，以错误之识将错误所见之行境视为量，并以错误之识进行摧毁与辨别。譬如，将绳索误认为蛇，并以我亲眼所见，为何无蛇之理由，以自己之错乱执为量，此乃不可作为量。为何呢？因此，分别之心是胜义
English
When all contaminated dharmas appear, and when the mind is focused on the unconditioned vajra of the mind's nature, the perfect fruits of liberation will appear. Therefore, the mind of enlightenment is of great significance and transcends thought and expression. Therefore, at all times and places, it is indestructible, and it cuts through the net of obscurations. Therefore, the bodhisattva or the mind of enlightenment that focuses on the unerring nature of the vajra mind, how should it be cultivated? If someone asks. Because the coarse mind cannot comprehend it, it is profound and subtle, and it is difficult to know through worldly paths. Only by entering the straight path and leading others into it, the great sage, that is, the path of the Buddha, this is not to think of it as a different place, not to cling to this as the object of focus, this as the object of discrimination, this is beyond both realms. No matter what kind of mind measures the object, it is difficult to examine it in the way of the object, it is difficult to show it to others as it is, the meaning is without elaboration, words cannot express it, so it is far from all the names of words. Words cannot express it as it is, and other than the Mahayana, the Shravakas and so on, and all ordinary people are not its realm, even so, it is not impossible to realize. The fourth common meaning, by what is it realized? Then by what is it realized? With the Teacher's non-definitive words, that is, the scriptural authority of the definitive meaning of the ultimate truth, and the experiential instructions of the unerring realization of the wise lamas, this is the means or meaning of establishing and realizing the mind of enlightenment without error, so it should be known or observed here, that is, the meaning of this. Here, the mistaken consciousness is not a valid cognition, here, direct perception, etc., that is, the cause or reason of inference, with this, all pure things are destroyed, and when discriminating on the edge of how existence or non-existence is established. Discrimination itself is to follow the stream of inverted discrimination, and to regard the object of experience seen in error by the mistaken consciousness as a valid cognition, and to destroy and discriminate with the mistaken consciousness. For example, mistaking a rope for a snake, and with the reason that I have seen it with my own eyes, why there is no snake, taking one's own confusion as a valid cognition, this is not acceptable as a valid cognition. Why? Therefore, the discriminating mind is the ultimate truth.