Tibetan
བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རོ་མཉམ་པའི། །ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས། །འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། །འདུ་འབྲལ་སྤོང་པའི་ཕྱག་གིས་འདུད། །འདིར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སྡེ་སྤྱིའི་སྙིང་པོའི་བསྟན་བཅོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ་ཀླད་གཞུང་མཇུག་གི་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་མཚན་དོན་དང་འགྱུར་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་ཙིཏྟ་བྷཱ་བ་ནོ་པ་ལ་སུ་ཝ་རྞྞ་དྲུ་ཏ། བོད་སྐད་དུ། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷུན་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་དབབ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡི་མན་ངག་དཔེ་གསེར་རྡོ་ལ་གསེར་གྱི་ཁམས་གནས་པ་མགར་བ་མཁས་པས་ཐབས་ཀྱིས་ཞུན་མར་བཞུས་ཏེ་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱིས་པའི་ས་ལས་འདས་པའི་འཕགས་པ་སྤྲོས་པའི་ཟུག་ངུ་ཞི་བས་འཇམ་ཞིང་། དོན་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་བགྲེས་རྒུད་དང་བྲལ་བས་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་འགྱུར་ཕྱག་མཛད་པ་དེ། དཔེ་ལ་ལར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱིངས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་ལ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ཅི་ ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ཐབས་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། གང་ལ་བརྟགས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། བརྟགས་ནས་ངེས་པའི་དོན། ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ། བརྒྱུད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན། འདི་ལ་མོས་པ་ཙམ་སྐྱེས་པའི་ཕན་ཡོན། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་བསྟན་པ། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཉིད་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི
Chinese
菩提心修习，如矿炼金释，彼性光明灯。 菩提心修习，如矿炼金释，彼性光明灯。 名为菩提心修习，如矿炼金释，彼性光明灯之论著。 那摩 咕噜 曼殊师利耶。（藏文：ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ།，梵文天城体：नमो गुरु मञ्जुश्रीये，梵文罗马拟音：Namo guru mañjuśrīye，汉语字面意思：顶礼 गुरु गुरु文殊师利）。证知与所知，味等同之。 双运无为之界，光明心之金刚。舍弃集散之手印，敬礼。 此处，成就自在之大导师，导师妙吉祥友所著之大圆满心部总纲之论著，菩提心修习，如矿炼金，此论宣讲分首、中、尾三部分，第一部分分名称释义与译礼两部分。第一部分是：印度语：菩提质多婆婆那邬波拉苏瓦尔那德鲁达。藏语：真谛法性菩提心之自性，任运圆满大圆满之义，毫不颠倒地确定后，如何修习之口诀，譬如金矿中蕴藏金性，由精通之匠人以方法炼成纯金般之论著，以譬喻与意义相联之方式。第二部分是：超越孩童之地之圣者，寂灭戏论之苦而寂静，具足二利之光辉之身，远离衰老而青春永驻者，向彼顶礼。如是译师所作之译礼。有些版本中也有：向薄伽梵三界清净者顶礼。第二部分，正论分十二：以顶礼三宝为前行而开始造论。为何要证悟？什么 要证悟？以何种方法证悟？依何而证悟？考察后确定之义。确定之义修习。以传承之方法证悟确定之义之方法。不以菩提心摄持之过患。对此仅生起信心之利益。将误入歧途者示为悲悯之境。将善根回向菩提。第一部分是：毫不错误地证悟有情与法之二无我，乃是善逝之意
English
Commentary on Cultivating Bodhicitta, Refining Gold from Ore, The Lamp Illuminating Suchness. Commentary on Cultivating Bodhicitta, Refining Gold from Ore, The Lamp Illuminating Suchness. This is the treatise called Commentary on Cultivating Bodhicitta, Refining Gold from Ore, The Lamp Illuminating Suchness. Namo Guru Manjushriye. (藏文：ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ།，梵文天城体：नमो गुरु मञ्जुश्रीये，梵文罗马拟音：Namo guru mañjuśrīye，汉语字面意思：顶礼 गुरु गुरु文殊师利) Knowledge and the knowable are of equal taste. The sphere of inseparable union, the vajra of luminous mind. I prostrate with the hand gesture of abandoning gathering and scattering. Here, in explaining this treatise, Cultivating Bodhicitta, Refining Gold from Ore, the essence of the general Mind Section of the Great Perfection, composed by the great accomplished master, Acharya Manjushrimitra, there are three parts: the beginning, the main body, and the conclusion. The first part has two sections: the meaning of the title and the translation homage. The first is: In Sanskrit: Bodhicitta Bhavanopala Suvarna Druta. In Tibetan: The essence of the ultimate truth, the nature of bodhicitta, the spontaneously perfect Great Perfection, establishing without reversing the meaning, and the oral instructions on how to cultivate it, like a treatise where the essence of gold resides in ore, and a skilled blacksmith refines it into pure gold through skillful means, relating the example to the meaning. The second is: Homage to the noble one who has transcended the stage of childhood, who is gentle by pacifying the suffering of elaboration, whose body possesses the glory of the two benefits, and who has become youthful by being free from aging and decay. This is the translation homage made by the translator. In some texts, it also appears as: Homage to the Bhagavan, the completely pure one of the three realms. The second part, the actual meaning of the text, has twelve sections: Approaching the composition with homage to the Three Jewels as a preliminary. Why should one realize? What should one realize? By what means does one realize? Upon what does one rely to realize? The meaning ascertained after examination. Cultivating the ascertained meaning. The method of realizing the ascertained meaning through the method of transmission. The faults of not being embraced by bodhicitta. The benefits of merely generating faith in this. Showing those who have gone astray as objects of compassion. Dedicating the merit to enlightenment. The first part is: Realizing without error the two selflessnesses of person and phenomena is the mind of the Sugata.
Tibetan
་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པས་དེའི་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། ཀུན་བྱང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་བསལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་བླང་བ་མེད་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བླང་དོར་མཉམ་ཉིད་དུ་རོལ་པ་ནི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ལམ་མཆོག་སྟེ་འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་མི་ལྡོག་པ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ས་བརྒྱད་པར་མཚན་མར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་ཏེ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས་མོས་པ་སོགས་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་པ་བརྙེས་པ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དང་། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཤེས་བྱེད་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ་སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་པའི་གནས་ གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་མཉམ་ཞིང་། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མཚན་འཛིན་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དངས་བའི་དད་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་མོས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་ཆེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒྱུར་གནས་པའི་ཕན་ཡོན། མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷ་མི་ལ་སོགས་པའི་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་མུན་པ་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་པའི་ཟུག་ངུ་མེད་པའི་འཇམ་པ་དེ་རྟོགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དཔལ་དུ་གྱུར་པ་སྐྱོན་དང་དྲི་མ་བྲལ་བའི་གཞོན་ནུ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ངེས་དོན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་རང་བཞིན་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་བདེ་གཤེགས་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བའི་ཡུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཚུལ་འདི་ལས་གཞན་གྱིས་འཚང་མི་རྒྱ་བས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ལམ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་དག་གོ། སངས་
Chinese
是分别的智慧。获得它，就获得了其所知境法界与无别的智慧之身，即是佛宝。总集一切清净之法，诸法自性法界，寂灭一切戏论之相，对此不除过失，不取功德，如是了悟，于取舍中安住平等性，是道中之胜道，即灭道谛法宝。现证无我，完全不从轮回中退转，如初地极喜地，以及第八地不从相中退转等，安住于十地的诸位王子，获得信等十力，诸佛与法界，从了悟的角度来说，获得同一行境，即是菩萨圣者僧宝。如是所知之法，能知之佛与僧，即导师、教法、学修之处三者，从世俗谛的角度，以关联成立的方式共同皈依。从胜义谛的角度，不作他体区分，成为平等性，对此以无有执相的意，以极清净的信心，如实地确定，以胜解信顶礼。第二个总义，为何要证悟，分为利益和功德两种，第一种分为三种：作为因的利益，显现的果的利益，以及显示一切解脱果中最殊胜的利益。第一种是：天人等导师，成为遣除一切世间内外黑暗的智慧明灯，一切以同一意趣和同一音声共同赞叹的，即是菩提心。如何呢？如果了悟到一切所知之法中，本来就存在于一切万法之中，成为究竟的法性精华的菩提心，即无有戏论痛苦的寂静，就成为了众生的庄严，成为了远离过失和垢染的童子，是所知之法中最殊胜的精华。如是，毫不错误地了悟菩提心、真实义、文殊童子的自性，就是三世一切如来出生的母亲，即般若波罗蜜多，因为除了这种方式之外，没有其他方式可以成佛，所以是诸佛唯一的道路。
English
It is the wisdom of discernment. By attaining it, one attains the wisdom body that is inseparable from the realm of objects of knowledge, which is the Buddha Jewel. The nature of all phenomena, the Dharmadhatu, which encompasses all purity, is the pacification of all elaborations and characteristics. There is no removal of faults or acceptance of qualities in this. By realizing it in this way, one dwells in equanimity in acceptance and rejection, which is the supreme path among paths, the Truth of Cessation and Path, the Dharma Jewel. By directly realizing selflessness, one does not completely turn back from samsara, such as the first ground, the Joyful Ground, and the eighth ground, not turning back from characteristics, etc. The princes who dwell on the ten grounds, having attained the ten powers such as faith, all the Buddhas and the Dharmadhatu, from the perspective of realization, attain the same field of activity, which is the Bodhisattva Arya Sangha. Thus, the knowable Dharma, the knowing Buddha and Sangha, that is, the teacher, the teachings, and the place of learning, these three, from the perspective of conventional truth, are jointly taken refuge in through the establishment of connection. From the perspective of ultimate truth, without distinguishing them as different entities, they become equality. To this, with a mind free from clinging to characteristics, with extremely pure faith, one ascertains the meaning as it is, and prostrates with conviction. The second general meaning, why should one realize it, is divided into two: benefits and greatness. The first is divided into three: the benefit of being the cause, the benefit of the manifest result, and the benefit of showing the supreme of all liberation results. The first is: the teachers of gods and humans, etc., become the lamp of wisdom that dispels the darkness of the outer and inner worlds of all beings, praised by all with one intention and one voice, which is the Bodhicitta. How is it? If one realizes that among all knowable phenomena, the Bodhicitta, which is originally present in all phenomena and becomes the ultimate essence of Dharma, that is, the peace without the pain of elaboration, then it becomes the adornment of sentient beings, the youth free from faults and stains, the essence that is supreme among knowable phenomena. Thus, realizing without error the nature of Bodhicitta, ultimate meaning, and Manjushri Youth, is the mother from which all the Sugatas of the three times are born, that is, the Prajnaparamita, because there is no other way to attain Buddhahood other than this, so it is the only path of all the Buddhas.