Tibetan
ཚངས་དབང་བདག་སོགས་ལས་བྱུང་ཞིང་བདག་བསྒོམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་མུན་སྤྲུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་རྣམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་ལ།རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང་གིས་སྣང་སྟེ་འདི་ལྟར་མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ལས་ཉོན་དུ་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལྡོག་པའི་ཐབས་ནི་སྲིད་པ་འགག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཚངས་པ་སོགས་སུས་ཀྱང་མ་ཤེས་པའི་ལམ་ཆེན་པོ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དོན་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་གསུངས་པ་ལེགས་སྦྱར་དུ། ཡེ་དྷརྨཱ་ཧེ་ཏུ་པྲ་བྷ་ཝཱ་ཧེ་ཏུནྟེ་ཥཱཉྟ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཧྱ་བ་ད་ཏ། ཏེ་ཥཱཉྩ་ཡོ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་བཾ་བཱ་དཱི་མ་ཧཱ་ཤྲ་མ་ཎཿཞེས་པ་འདི་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་། །རྒྱུ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །ཞེས་པ་འདིར་འདུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱུང་བར། རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ལྟར། དུས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་མིན་པར་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དེ་གང་གིས་ ལྡོག་པའམ། དེ་འགོག་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་མ་ནོར་བ་བསྟན་པས། འབྲས་བུ་འགོག་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་གནས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་གསུངས་པའི་ལམ་འདི་ནི། དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཀྱི། གཞན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ལམ་སྨྲ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་དྲུག །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཉིད་གསུམ་དུ་འདུ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་བསྟན་པ། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ། དེ་ཉིད་དཔེས་བསྒྲུབ་པ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་གྲོལ་བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་ནས་གསུང་གི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ།དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མང་ཉུང་གི་མཐའ་ཁེགས་པའི་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་བ་བཅུ་གཉིས་སུ་གང་འགྱུར་བ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རྟེན་ནས་འབྱུང་བས་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རེག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བདག་དང་གཞན་དུ་བཟུང་སྟེ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཅེས་གཏགས་སོ། །འདུ་བྱེད་པ་དེས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་བྱེད་པོ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་འབྲས་བུ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བཅས་མིང་དང་ཕུང་པོ་གཞན་གཟུགས་སུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མིང་གཟུགས་ཞེས་སོ། །མིང་གཟུགས་དེ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡིད་དེ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགྲུབ་པའི་སྐབས་དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རང་ཡུལ་དྲུག་པོ་དང་མངོན་པར་སྦྱར་བའི་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕྲད་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྲད་པ་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་དེ་བྱུང་བ་ན་ཅི་མི་སྙམ་དུ་མི་བཞག་པར་འདོར་ལེན་དང་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལ་ཞེན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲེད་པ་ཙམ་དུ་མི་སྡོད་པར་དེ་དང་དུ་ལེན་པར་གྱུར་པའམ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ལ་བླངས་ཟིན་པའི་སྐབས་ན་འབྲས་བུ་ཞིག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་སོང་བས་བསག་པའི་ལས་དེ་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་འགྲུབ་པའི་ལས་ཡིན་པས་སོ། །ལས་དེས་སྲིད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གྲུབ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་གནས་འགྱུར་གྱི་རྒ་བ་དང་། མཐར་ཞིག་པའི་ཤི་བ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པར་སྟོན་པ་ལ་འདྲ་བས་ཡན་ལག་གཅིག་ཏུ་བཞག་གོ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པས་ལས་བསགས། ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་མི་རྟག་པ་དང་ འདུ་བྱེད་པས་བཅིང་བ་དེས་མཚོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དག་གི་རྟེན་དུ་ཡང་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་འདི་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ། སྔ་མའི་རྒྱུས་འཕང་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དེ་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་པས་འབྲས་བུ་གྲུབ། གྲུབ་ནས་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི། རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆད་དུ་སྔ་མ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས། རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་འདི་ནི། ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་བར་མ་ལ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་པས་གཞན་དུ་ཡང་ཁ་སྤོས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱི་བར་མེད་འགལ་མེ་ལྟར་འཁོར་བའི་གནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འདོད་ཚུལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལྟར་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་མང་ཡང་། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆད་ཅིང་། གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་གནད་རྟོགས་ན། ལུགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་ཅིང་། རྟེན་འབྲེལ་འདི་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནད་ཤེས་ནས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་ན་དོན་ཆེ་བ། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་གཅེས་པའི་སྲོག་ལྟར། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཉན་པར་འདོད་ནས་དྲིས་པ། བཅུ་གཉིས་པོ་དོན་བསྡུས་ན་གང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནས་གསུམ་དུ་འདུས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ ཉོན་མོངས་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་ཟད་པར་ཏེ་མ་ལུས་པར་འདུས་ཞེས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་གསུམ་དུ་འདུ་བའི་ཚུལ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལ་བཅུ་གཉིས་པོའི་ནང་ནས། དང་པོ་མ་རིག་པ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་པ་ལེན་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་དང་བཅུ་པ་སྲིད་པ་གཉིས་ནི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྔའི་ལྷག་མ་འཕང་འབྲས། རྣམ་ཤེས། མིང་གཟུགས། སྐྱེ་མཆེད། རེག་པ།ཚོར་བ། སྐྱེ་བ། རྒ་ཤི་བདུན་པོ་ཡང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཕྲད་པ། འདོད་པ་ཕོང་བ་རྣམས་དེར་སྡུད་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་གི་སྒྲས་འདི་རང་བདུན་པོར་མ་ཟད་ལས་ཉོན་གྱི་གནས་སྐབས་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔ
Chinese
梵天、自在天、我等所生，以及修我等能得解脱等，以错谬染污的黑暗幻化之相得以确立。而圆满正等觉的佛陀则说，内外一切诸法，皆由因缘和合而生，因此显现。如是不净的器情世界，其生起之因是业和烦恼。灭除业和烦恼的方法，就是寂灭轮回之路。凡是如此宣说的，乃是梵天等任何人都未曾知晓的伟大道路，是前所未有的法轮。那么，如此甚深的缘起是什么呢？将意义浓缩后宣说，梵文为：ཡེ་དྷརྨཱ་ཧེ་ཏུ་པྲ་བྷ་ཝཱ་ཧེ་ཏུནྟེ་ཥཱཉྟ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཧྱ་བ་ད་ཏ། ཏེ་ཥཱཉྩ་ཡོ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་བཾ་བཱ་དཱི་མ་ཧཱ་ཤྲ་མ་ཎཿ（梵文天城体：ये धर्मा हेतुप्रभवा हेतुस्तेषां तथागतो ह्यवदत्। तेषां च यो निरोध एवं वादी महाश्रमणः，梵文罗马拟音：ye dharmā hetuprabhavā hetusteṣāṃ tathāgato hyavadat，teṣāṃ ca yo nirodha evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ，汉语字面意思：诸法因缘生，如来说其因，诸法因缘灭，大沙门如是说）。此偈翻译成藏语为：诸法皆从因缘生，如来说其因，彼等之灭息，大沙门如是说。此偈在此汇集。也就是说，一切诸法并非无因而生，也非自然而有，而是从各自的因缘和合而生。这样的因，并非如外道所说，由时间和自在天等所造，而是此有则彼生，此无则彼灭的因，如是如是而生。如来宣说了此缘起之经。那么，从何处能使烦恼之因得以止息呢？或者说，为了止息烦恼，所显示的无谬之道，以及获得止息之果，即涅槃之境的道路，唯有大沙门佛陀才如此宣说。其他包括天神在内的世间，没有能宣说如此道路者。因此，要阐释如此缘起之义，有六个方面：一、确定十二缘起的体性；二、阐释其归纳为三的道理；三、揭示如何依缘而生之义；四、阐释缘起之义为空性；五、以比喻来论证；六、教诫通过证悟远离二边的缘起真如而获得解脱。首先，从支分差别上进行宣说。
English
The establishment of various deluded appearances, tainted by the misconception that liberation is attained through Brahma, Ishvara, the self, and the practice of contemplating the self. However, the Victorious, Perfectly Complete Buddha taught that all phenomena, both internal and external, appear due to the power of arising dependently on causes and conditions. Thus, the cause of the impure world of vessel and contents is said to be karma and afflictions. The method to reverse this is the path of cessation of existence. Such a teaching is the great path unknown to Brahma and others, the unprecedented wheel of Dharma. What is this profound dependent origination? Its essence is condensed and expressed in Sanskrit as: ye dharmā hetuprabhavā hetusteṣāṃ tathāgato hyavadat, teṣāṃ ca yo nirodha evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ. Translated into Tibetan, this becomes: All phenomena arise from causes; the Tathagata has declared these causes; and whatever is the cessation of these causes, this the Great Ascetic has proclaimed. This verse is gathered here. That is, all phenomena do not arise without cause or from inherent nature, but from their respective causes and conditions in dependence. Such causes are not made by time or Ishvara, as the outsiders claim, but arise from causes such as 'this being, that arises; this not being, that does not arise.' Thus, the Tathagata taught this sutra of dependent origination. By what is the cause of affliction reversed? Or, the unerring path shown as the method to cease it, and the path that attains the result of cessation, the state of Nirvana, is proclaimed only by the Great Ascetic, the Buddha, the Bhagavan. In this world, including the gods, there is no one who speaks of such a path. Therefore, to explain the meaning of such dependent origination, there are six aspects: 1. Identifying the nature of the twelve links of dependent origination; 2. Explaining how they are condensed into three; 3. Revealing the meaning of how they arise in dependence; 4. Explaining the meaning of dependent origination as emptiness; 5. Proving it with examples; 6. Instructing that liberation is attained by seeing the reality of dependent origination, which is free from the two extremes. First, it is taught from the perspective of individual branches.
Chinese
以……的方式显示。也就是，从一切烦恼方面的因果来说，能成为或多或少的边际确定的十二个支分各自不同的，由能仁佛薄伽梵宣说，由于它们是互相依赖而产生的，所以那些被说成是缘起之义。 就像这样，因为此有故彼生，什么呢？就是以无明为缘而有行等等。 也就是说，对于一切法无垢的实相，如实触及的相违品，那被称为无明，也就是非真实的遍计。 从那（无明）出发，执著于自和他，从而现前造作贪嗔等业，称为行。 那个行者，产生在何处受生的作者——识。 由此，作为果，在何处受生之后，识连同眷属，被说成名和其它的蕴——色。 像那样，任何成立的阶段，那被称为名色。 从那个名色出发，眼等五根和意，六处成就的阶段，那被称为六处。 六处和自己的六个境显现结合的阶段，那被称为触，也就是内外境和有境相遇之义。 相遇时，从中产生的任何心所——受，产生，那被称为受。 那个受产生时，不是什么也不想，而是以舍取和支配的方式，执著于它的阶段，那被称为爱。 不仅仅停留在爱上，而是接受它，或者说，真实地进入它，那被称为取。 像这样，在自己的相续中已经取受的阶段，因为成了成就果的因，所以那个积累的业被称为有，因为是成就后有的业。 那个业使有显现，那被称为生，因为是业的果成就了。 像那样，生已经成就，因为是有为法，所以转异的老和最终坏灭的死二者成立。 那二者实际上是显示生是无常的，因为相似，所以被放在一个支分里。 像那样，由烦恼积累业，凡是由业所抛的生
English
is shown by. That is, from the point of view of the cause and effect of all afflictions, the twelve branches that can become more or less marginal and distinct are declared by the Buddha, the Bhagavan, because they arise in dependence on each other, so those are said to be the meaning of dependent origination. Like this, because this exists, that arises, what is it? That is, with ignorance as the condition, there are actions and so on. That is, for the stainless reality of all dharmas, the opposite of touching as it is, that is called ignorance, that is, unreal pervasiveness. Starting from that (ignorance), clinging to self and others, thereby manifestly creating actions such as attachment and aversion, is called action. That actor produces the agent of taking birth in where - consciousness. From this, as a result, after taking birth in where, consciousness together with its retinue, is said to be name and the other aggregates - form. Like that, whatever the stage of accomplishment, that is called name and form. Starting from that name and form, the five faculties of the eye and so on, and the mind, the stage of accomplishment of the six sense spheres, that is called the six sense spheres. The stage where the six sense spheres are manifestly combined with their own six objects, that is called contact, that is, the meaning of the meeting of inner and outer objects and object-holders. When they meet, whatever mental phenomena arise from that - feeling, arises, that is called feeling. When that feeling arises, it is not that one does not think of anything, but in the manner of abandoning and taking and dominating, the stage of clinging to it, that is called craving. Not only staying at craving, but accepting it, or truly entering into it, that is called grasping. Like this, in the stage of having already taken in one's own continuum, because it has become the cause of accomplishing the result, that accumulated action is called existence, because it is the action of accomplishing later existence. That action makes existence manifest, that is called birth, because the result of the action is accomplished. Like that, birth has been accomplished, because it is a conditioned dharma, so the two of aging that changes and death that ultimately perishes are established. Those two actually show that birth is impermanent, because they are similar, so they are placed in one branch. Like that, afflictions accumulate actions, and any birth that is thrown by actions