Tibetan
ང་རྟག་པ་ལས་ལོག་པས་མི་རྟག་པར་མཚོན་པ་ལྟར། ལམ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཚོན་པ་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནི་གཞན་སྔ་མ་གསུམ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་མཚོན་བྱའང་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་ལྡོག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལས་བུམ་པར་མཚོན་པ་བཞིན་ན། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ཆོས་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བུམ་པ་སོགས་སུ་བཞག་པའི་མཚོན་བྱ་དེ་འཇོག་བྱེད་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཚད་མ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། འཇོག་བྱེད་དེ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རེག་བྱ་སོགས་ངོ་བོའམ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནམ་བྱེད་ལས་ ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་པ་ལས་དེར་བཞག་པའམ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་སྔ་མ་གསུམ་པོ་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་ནུས་པ་དང་། གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་དང་། དེ་ལ་ནི་བྱེད་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པས། མྱུ་གུའི་ས་བོན་ལ་རང་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ལྟར་འདི་གསུམ་གྱིས་མཚོན་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་པས་འབྲས་བུས་རྒྱུ་མཚོན་ནོ། །བཞི་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལས་སུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་མཚོན་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་འགྲུབ་པའམ་ཤེས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་བཞིའི་སྒོ་ནས་མཚོན་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཤེས་པ། ཁྱད་པར། བྱེད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་ནོ། །དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་འདིར། གཞི་ཕུང་ལྔ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པར་གསུངས་པས་གཞི་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཅི་རིགས་པའི་གནས་ཚུལ་ ཡིན་ལ། དེ་གཞི་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནུས་པའོ། །ལམ་རྣམ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ལ་སོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་དང་། ༡ འཇིག་རྟེན་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐ་སྙད་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ༢ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་པ་དང་ཆ་མཉམ་བཅས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་རེ་བསྡོམས་པས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༣ སེམས་དེ་ཉིད་ལ་
Chinese
就像用无常来表示与常的反面一样，超胜于其他道的殊胜之法本身也表示它。自性是相对于其他前三者而言的所表，也因为像是自身意义的相反，所以也是能表，就像用肚子胀大来表示瓶子一样。因此，所谓能表，是指任何法，在名言识说的境域中，被安立为瓶子等的所表，而安立者的意义之反面就是能表，这是从量论中广为人知的。安立者就是形状、颜色、触感等自性，或者是它的功德或作用等各种情况，就像在那里安立或假立的一样，在这里也是前三者依靠那个境域，从而能够那样了解，与其他的不同，并且显示它具有这样的作用。就像用幼苗的种子具有自生的能力来表示一样，这三者表示三智的结合具有那种能力，因此用果来表示因。第四，能表是作为能作的自性，所以也是所表，并且以区分其他者的力量，自己成立或了解，所以也是能表，这样通过四种能表的方式来了解所表三智。第二有四：知、差别、作用、自性。第一有三：基智、道智、遍智之智相。第一，在此基智的场合，基五蕴，而且也说了从那里的心、心生、名四蕴，以及如实知，因此这些基智的智慧，是世俗和胜义各自的情况。依靠那个基智，从而能够那样了解。道相也是那样。而且，依靠基智结合之母，从而知道在先前过去的时候等，如来出现，并且，1、知道世界那个五蕴，在名言中没有错乱，并且在胜义中，知道是常和刹那不灭的自性。2、众生的心行，贪嗔痴和合等二万一千，总共八万四千无数，知道是法界离戏的自性无量。3、对于那个心本身
English
Just as impermanence is used to represent the opposite of permanence, the excellent Dharma that surpasses other paths itself represents it. Self-nature is what is represented in relation to the other three preceding ones, and because it is like the opposite of its own meaning, it is also the representer, just as using a swollen belly to represent a vase. Therefore, the so-called representer refers to any Dharma that, in the realm of conceptual knowledge and expression, is established as the represented, such as a vase, and the opposite of the meaning of the establisher is the representer, which is widely known from epistemology. The establisher is the nature of shape, color, touch, etc., or its qualities or functions, etc., in various situations, just as it is established or imputed there. Here, too, the former three rely on that realm, so that they can be understood in that way, different from others, and it is shown that it has such a function. Just as the seed of a sprout has the ability to generate itself, these three represent that the union of the three wisdoms has that ability, so the fruit represents the cause. Fourth, the representer is the nature of what is to be done, so it is also the represented, and by the power of distinguishing others, it is self-established or understood, so it is also the representer, and in this way, the represented three wisdoms are understood through the four representers. Second, there are four: knowledge, difference, function, and self-nature. First, there are three: the characteristics of the knowledge of the base, the path, and the omniscient. First, in this case of the base knowledge, the five aggregates of the base, and also the mind, mental factors, the four aggregates of name, and the knowledge of suchness are spoken of, so these wisdoms of the base knowledge are the situation of conventional and ultimate truth, respectively. Relying on that base knowledge, one can understand in that way. The path aspect is also the same. Moreover, relying on the mother of the union of base knowledge, one knows that the Tathagata appears in the past, etc., and 1. knows that the world, the five aggregates, is not mistaken in name, and in ultimate truth, knows that it is the nature of permanence and momentary non-destruction. 2. The mental conduct of sentient beings, such as attachment, hatred, ignorance, and equality, totaling twenty-one thousand, a total of eighty-four thousand countless, knows that it is the immeasurable nature of the Dharmadhatu, free from elaboration. 3. Regarding that mind itself
Tibetan
བསྡུས་ཏེ་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་དང་། ༤ མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་གཡེང་བ་ཤེས་པ་དང་། ༥ བསྡུས་གཡེང་གི་སེམས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་དང་། ༦ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ༧ སོགས་སྒྲས་ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ༨ སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ་དང་། ༩ དཔྱོད་ མཁན་སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་དང་། ༡༠ ཡང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བདག་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཉམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་མེད་པས་ཚད་དང་བགྲང་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༡༡ རྣམ་ཤེས་དཔེ་འམ་ངོ་བོས་དབང་པོ་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། ༡༢ སེམས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་བལྟར་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༡༣ ཤེས་པ་དེ་དག་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་གཡོ་བཀྲམ་འདུ་བ་བཙུམ་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཇི་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། ༡༤ དེའང་བདག་དང་དེའི་གདགས་གཞི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། མི་རྟག་པར་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་མིན་དུ་ལྟ་བ་བཞི་སྔོན་མཐར་བརྟེན་པ་དང་། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་དུ་ལྟ་བ་བཞི་ཕྱི་མཐར་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་དུ་འདོད་པ་བཞི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལུས་སྲོག་གཅིག་དང་ ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ལུས་སྲོག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། སྔོན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་བསྡུས་ནས་དྲིས་པ་ལ་ཁྱད་གཞི་མེད་ན་ཁྱད་ཆོས་མི་འཐད་ཅིང་ཁྱད་གཞི་བདག་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་བཀག་ན་དོན་དུ་མི་འགྱུར་དགོངས་ནས་ལན་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་ལས་གཙོ་ཆེར་དང་པོ་གསུམ་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་འཇུག་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟ་བ་མཐའ་རིང་བས་གཡོ་བ་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་གསུམ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལྟ་བ་དགག་པས་འཇུག་པ་སྟེ་ཚེ་འདི་ལས་མེད་པས་འདུ་བ། གསུམ་པ་གསུམ་དང་བཅུ་གསུམ་པ་ལུས་ཀྱང་སྲོག །སྲོག་ཀྱང་ལུས་ཡིན་ཟེར་བ་རང་བཞིན་རྟག་ཅིང་གནས་སྐབས་མི་རྟག་ཟེར་བ་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་དགག་སྒྲུབ་ཆ་གཉིས་
Chinese
知道心被收摄而向内专注，4.知道心未被收摄而向外散乱，5.知道这些收摄和散乱的心，在胜义谛中是不灭的，其自性是法性，6.知道凡夫的心，是具有贪嗔痴的心，7.以“等”字，知道远离贪等圣者的心，8.知道心本身是法界自性的无量广大，9.知道 能观察的心，也因其遍及一切所缘而变得广大，10.或者知道一切有情在胜义谛中是无我的，并且平等地视其为如幻的假名，由于没有各自确定的所入处，所以知道它是不可衡量和计数的，11.知道识不能通过比喻或自性来向根识显现，12.知道心没有自性，因此即使是如来的五眼也无法看到它，13.知道这些识，对于动摇等相，如是动摇、舒展、聚集、闭合等心，如实地了知这些只是假名，14.并且，对于我和我的所依处——世间，即蕴，认为其是常、无常、亦常亦无常、非亦常亦非无常这四种观点，是依赖于前际的；认为我和世间是有边、无边、亦有边亦无边、非有边非无边这四种观点，是依赖于后际的；认为如来死后存在、不存在、亦存在亦不存在、非存在非不存在这四种观点，是依赖于涅槃的；认为身与命是一体和 异体这两种观点，是依赖于身命的。过去，导师薄伽梵在赡部洲转法轮时，外道们将所有观点汇集于此并提问，他考虑到如果没有共同的基础，就不会有特殊的性质，即使共同的基础是无我，如果暂时否定它，也不会有实际意义，因此对于十四种不作回答的观点中，主要的前三种是关于境的实有论，数论派的观点是极端的，所以称为动摇；第二种三种是否定顺世外道的观点，所以称为进入，即认为没有来世，所以称为聚集；第三种三种和第十三种，说身体就是生命，生命就是身体，说自性是常，而状态是无常，这是裸体派的观点，即否定和肯定两方面。
English
Knowing that the mind is gathered and focused inward, 4. Knowing that the mind is not gathered and is distracted outward, 5. Knowing that these gathered and distracted minds, in the ultimate truth, are imperishable, and their nature is the nature of reality, 6. Knowing the mind of ordinary beings, which is a mind with attachment, hatred, and ignorance, 7. By the word "etc.", knowing the mind of the noble ones who are free from attachment, etc., 8. Knowing that the mind itself is the immeasurable vastness of the nature of the Dharmadhatu, 9. Knowing that the observing mind also becomes vast because it pervades all objects, 10. Or knowing that all sentient beings are selfless in the ultimate truth, and equally regarding them as illusory names, knowing that it is immeasurable and uncountable because there is no basis for each to be determined, 11. Knowing that consciousness cannot be shown to the sense faculties by analogy or nature, 12. Knowing that the mind has no nature, so even the five eyes of the Tathagata cannot see it, 13. Knowing that these consciousnesses, for the aspects of shaking, etc., such as shaking, spreading, gathering, closing, etc., are called minds, and truly knowing that these are just names, 14. And, regarding the self and its basis—the world, that is, the aggregates—the four views of considering it to be permanent, impermanent, both permanent and impermanent, and neither permanent nor impermanent, are based on the past extreme; the four views of considering the self and the world to be finite, infinite, both finite and infinite, and neither finite nor infinite, are based on the future extreme; the four views of considering the Tathagata to exist after death, not exist, both exist and not exist, and neither exist nor not exist, are based on Nirvana; the two views of considering the body and life to be one and different are based on the body and life. In the past, when the Teacher, the Bhagavan, turned the wheel of Dharma in Jambudvipa, the non-Buddhists gathered all the views here and asked questions. He considered that if there is no common basis, there will be no special qualities, and even if the common basis is selflessness, if it is temporarily denied, it will not have practical significance. Therefore, among the fourteen unanswered views, the first three are mainly about the reality of objects. The view of the Samkhya school is extreme, so it is called shaking; the second three are the negation of the view of the Charvaka school, so it is called entering, that is, thinking that there is no afterlife, so it is called gathering; the third three and the thirteenth, saying that the body is the life, and the life is the body, saying that the nature is permanent, and the state is impermanent, this is the view of the naked ascetics, that is, both negation and affirmation.