Tibetan
་དང་། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱུ་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་གི་ཀུན་འགྲོ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་ཤེས་སུ་བཞག་གོ །དེ་ཡང་སོ་སྐྱེ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་བཅོམ་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྔ་མ་གཉིས་མེད་པས་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་མིང་མི་ཐོབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ལ་དང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་མ་གཉིས་མེད། རྗེས་ཤེས་ལ་དང་པོ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་མ་མེད་པས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་ཆོས་ཤེས་ལ་གསུམ་ཀ་ཚང་བའི་སྐབས་དེར་ཡོངས་ཤེས་ཞེས་མིང་ཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་གོང་མ་གཉིས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་པའི་འགོག་ལམ་ཆོས་ཤེས་རེ་རེ་ལ་རྒྱུ་གསུམ་ཀ་ཚང་བས་བཞག་ལ། བཟོད་པ་རྣམས་བྲལ་ཐོབ་ཟག་མེད་གསར་དུ་མ་རྙེད་པས་སོ། །རྒྱུ་དེ་གསུམ་སྟེང་བཞི་པ་ ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་ཤེས་ཐ་མ་གསུམ་བཞག་གོ །ཆོས་མངོན་པ་གང་དག་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ལྔ་འདོད་པ་ནི་འདིར་མ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་གཉིས་བཅོམ་པ་དང་། ཁམས་ལས་འདས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་སོ། །གསུམ་པ་སུ་ལྡན་ལ། དངོས་དང་། འབྲས་བུ་སྡོམ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཡོངས་ཤེས་གང་དག་གང་ཟག་གང་ལ་དུ་ལྡན་ཟེར་ན། སོ་སྐྱེ་ལ་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ཀྱང་ལྡན་པ་མིན་ལ། སོ་སྐྱེར་མ་ཟད་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ནས་བཟུང་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་བར་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་ལྔ་ལ་གནས་པའང་རྒྱུ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་མ་བཅོམ་ཕྱིར་ཡོངས་ཤེས་དང་མི་ལྡན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་ལྔ་ཡི་བར་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་ཆོས་ཤེས་དང་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་གཉིས་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོངས་ཤེས་དང་པོ་དང་། ཀུན་འབྱུང་རྗེས་ཤེས་དང་འགོག་པ་ཆོས་བཟོད་ལ་ཡོངས་ཤེས་སྔ་མ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་ཀུན་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཏེ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ། འགོག་པ་ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་དང་། འདོད་པའི་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཏེ་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ། །འགོག་པ་རྗེས་ཤེས་དང་། ལམ་ཆོས་བཟོད་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དང་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཏེ་བཞི་དང་། ལམ་ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་འདོད་པའི་ལམ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཏེ་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། །ལམ་རྗེས་ཤེས་ནི་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པས་མཐོང་ལམ་འདིར་མི་གཏོགས་སོ། །བསྒོམ་ལམ་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ནས་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་བྲལ་བ་བསྒོམ་སྤང་དང་པོ་ནས
Chinese
，以及寂灭有顶的烦恼，为了断除作为苦谛和集谛所见断的一切行蕴二者，而安立为遍知。也就是说，凡夫虽然有断除二因，但由于没有前二者，所以不获得遍知的名称；苦法智有第一个，但没有后二者；类智有前二者，但没有后者。集法智在三者都具足的时候，才获得遍知这个名称。同样，对于上面二者也应当了知。对于欲界的灭道法智各自都具足三因，所以安立，而忍位由于没有获得离系和无漏的新证。在那三个因之上，第四个是超越三界，由此也安立了最后三个遍知。哪些法现观想要作为所缘的烦恼和能缘的烦恼二者分离的五因，这里没有说。因为包括在断除二因和超越三界之中了。第三个是谁具有，有体和果的归纳两种。第一，哪些遍知在什么补特伽罗身上具有多少呢？凡夫连一个遍知也不具有。不仅凡夫，从苦法忍开始到集法忍之间，安住于五个智慧刹那也因为没有完全断除二因而不具有遍知。除此之外，安住于见道的圣者则具有直到五者，安住于集法智和集类忍二者，具有第一个遍知；安住于集类智和灭法忍，具有前一个遍知和断除二有顶苦集所断的遍知，具有二者；安住于灭法智和类智忍，具有前二者和断除欲界灭谛所见断的遍知，具有三者；安住于灭类智和道法忍，具有那三者和断除上面二界的灭谛所见断的遍知，具有四者；安住于道法智和类智忍，具有断除欲界道谛所见断的遍知，具有五者。道类智是修道，所以不属于这里的见道。修道者从道类智开始到没有离开对欲界的贪著的第一个修断开始。
English
, as well as having diminished the afflictions of the peak of existence, and in order to completely destroy both all-pervasive afflictions that are to be abandoned by seeing in the suffering and origin truths, it is established as complete knowledge. That is to say, although ordinary beings have the destruction of two causes, they do not obtain the name of complete knowledge because they do not have the first two; the knowledge of suffering dharma has the first, but not the latter two; the subsequent knowledge has the first two, but not the latter. The knowledge of the origin of dharma obtains the name of complete knowledge when all three are complete. Likewise, it should also be understood for the above two. Each of the dharma knowledges of the cessation and path of the desire realm is established because they all have three causes, but the forbearance does not newly obtain separation and stainlessness. Above those three causes, the fourth is beyond the three realms, and from this, the last three complete knowledges are also established. The five causes that the Dharma Abhidhamma desires to separate from the afflictions to be aimed at and the afflictions that aim, are not mentioned here. Because they are included in the destruction of the two causes and transcendence of the three realms. The third is who possesses, there are two ways of summarizing the substance and the result. First, which complete knowledges do which individuals possess how many? Ordinary beings do not possess even one complete knowledge. Not only ordinary beings, but also those who abide in the five moments of wisdom from the forbearance of suffering dharma to the forbearance of the origin of dharma do not possess complete knowledge because they have not completely destroyed the two causes. Other than that, the noble ones who abide in the path of seeing possess up to five. Those who abide in the knowledge of the origin of dharma and the forbearance of the origin of phenomena possess the first complete knowledge; those who abide in the knowledge of the origin of phenomena and the forbearance of cessation dharma possess the previous complete knowledge and the complete knowledge of abandoning the suffering and origin to be abandoned by seeing of the two higher realms, possessing two; those who abide in the knowledge of cessation dharma and the forbearance of subsequent knowledge possess the previous two and the complete knowledge of abandoning the cessation to be abandoned by seeing of the desire realm, possessing three; those who abide in the knowledge of cessation phenomena and the forbearance of the path dharma possess those three and the complete knowledge of abandoning the cessation to be abandoned by seeing of the above two realms, possessing four; those who abide in the knowledge of the path dharma and the forbearance of subsequent knowledge possess the complete knowledge of abandoning the path to be abandoned by seeing of the desire realm, possessing five. The subsequent knowledge of the path is the path of meditation, so it does not belong to the path of seeing here. The meditator starts from the subsequent knowledge of the path until the first abandonment of meditation without abandoning attachment to the desire realm.
Tibetan
་བརྒྱད་པ་སྤངས་པའི་བར་ལ་གནས་པ་ཡང་སྔར་གྱི་ལྔ་དང་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་དང་དྲུག་དང་ལྡན་ལ། འདོད་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་ལས་ཉམས་ནའང་དྲུག་པོ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །གལ་ཏེ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ན་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་བཞིར་རྣམ་བཞག་པ་ནི། །རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤང་བ་སྡོམ་པར་བཤད་ཀྱང་། ཡོངས་ཤེས་མི་སྡོམ་པས་མི་འགལ་ལོ། །གམ་ཞེས་པ་ནི་འདམ་ཁའི་ཚིག་སྟེ་སྒོམ་ལམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དེར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ཡང་རུང་སྟེ་ཕྱིར་མི་འོང་སྒོམ་ལམ་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ཚེ་སྔ་མ་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ་ཡོངས་ཤེས་བདུན་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་ལས་ཉམས་པའང་དེའོ། །དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཚེ་ཡང་སྔ་མ་རྣམས་སྡོམ་པ་ཐ་མ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་པས་གཅིག་གམ་ཡང་ན་གཉིས་དང་ལྡན་ན་ཡང་ངོ་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་པ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་ལས་ཉམས་ནའང་བདུན་བརྒྱད་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་མ་བྲལ་བས་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚེ་སྤང་ བ་མང་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡོངས་ཤེས་རེ་རེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ན་ཁམས་དང་པོ་དང་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གཉིས་གཉིས་ཚང་ཕྱིར་སྐབས་དེར་ཡོངས་ཤེས་དེ་དག་བསྡོམས་ནས། ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་སྤང་བ་དང་། ཟག་པ་ཀུན་ཟད་ཀྱི་ཡོངས་ཤེས་རེ་རེར་བཞག་གོ །དེས་ན་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཁམས་ལས་ཆགས་བྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་དང་པོ་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་པ་མེད་པས་སོ། །གཞན་དག་ལ་གཉིས་ཀ་མེད་པས་སོ། །བཞི་པ་གཏོང་འཐོབ་ནི། ཡང་ཡོངས་ཤེས་དུ་ཞིག་གཏོང་བའམ་ཐོབ་ཅེ་ན། ལ་ལ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་ལས་ཉམས་ན་ཐ་མ་གཅིག་པུ་དེ་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་མ་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་འདོད་པའི་ཆགས་བྲལ་ཉམས་ན་བདུན་པ་གཅིག་པུ་གཏོང་ལ། ལ་ལ་གཉིས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་འདོད་ཉོན་གྱིས་ཉམས་པའམ་དེས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ན་བདུན་བརྒྱད་གཉིས་གཏོང་ཞིང་། ཁ་ཅིག་ལྔ་གཏོང་སྟེ་ཆགས་བྲལ་སྔོན་འགྲོས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་དང་པོ་ལྔ་གཏོང་ངོ་། །དེ་ལ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་མི་གཏོང་མོད་ཀྱི་སྔར་ཁམས་ལས་ཆགས་པ་
Chinese
第八，处于断除（烦恼）之间的状态，也与之前的五种和上面两种的道见所断的遍知和六种（遍知）相应。即使从对欲界的离贪中退失，也与这六种相应。如果知道道后，就不会变成第六遍知。四果的安立是，五因是为了存在。如是等等所说，虽然说断除是总摄，但遍知不总摄，所以不相违。གམ་（藏文）这个词是犹豫的词，因为在修道上不一定确定在那里。其次，次第或同时都可以，不还果的修道者知道道后时，总摄之前的，只与第七遍知相应。从色界的离贪中退失也是如此。获得阿罗汉果时，也总摄之前的，只与最后一个相应，所以与一种或两种相应也可以。获得不还果的色界离贪者，即使从阿罗汉果中退失，也与七八两种相应。第二，如果未离色界贪欲，而获得不还果的安住者和阿罗汉果时，明明有很多断除，怎么会变成一个一个遍知呢？那时，从第一和第三界离贪，以及获得不还果和阿罗汉果的两种因都具足，所以在那个时候，总摄那些遍知，安立为最后的相似分断和一切烦恼灭尽的遍知。因此，虽然有入流果和一来果获得果位，但因为没有从界中离贪，以及色界离贪不还果有第一个却没有第二个的缘故。其他没有两个的缘故。第四，舍弃获得是，又舍弃或获得多少遍知呢？有些，即从阿罗汉果退失，就舍弃最后一个。同样，未离色界贪欲的圣者不还果，如果退失欲界离贪，就舍弃第七个。有些舍弃两个，即不还果的色界离贪被欲界烦恼退失，或者因此获得阿罗汉果，就舍弃七八两种。有些舍弃五个，即离贪前行第十六刹那舍弃最初的五个。对此，虽然不舍弃上面两种的道见所断的遍知，但之前从界中离贪
English
The eighth, being in the state between abandoning (afflictions), is also in accordance with the previous five and the two above, the omniscience and six associated with the path of seeing what is to be abandoned. Even if one falls from detachment from desire, one is still associated with those six. If one knows the path afterwards, one will not become the sixth omniscience. The establishment of the four fruits is because the five causes are for existence. As it is said, although it is said that abandonment is a summary, it is not contradictory because omniscience is not a summary. The word གམ་ (Tibetan) is a word of hesitation, because it is not necessarily certain there on the path of meditation. Also, sequentially or simultaneously, it is fine. When the non-returner meditator knows the path afterwards, he summarizes the previous ones and is only associated with the seventh omniscience. Falling from detachment from the form realm is also the same. When one attains the Arhat fruit, one also summarizes the previous ones and is only associated with the last one, so it is fine to be associated with one or two. Even if one who has attained detachment from the form realm of the non-returner falls from the Arhat fruit, he is still associated with seven and eight. Second, if one has not detached from desire for the form realm, and attains the fruit of the non-returner abider and the Arhat fruit, how can there be only one omniscience when there are so many abandonments? At that time, detachment from desire from the first and third realms, and the two causes of attaining the non-returner and Arhat fruit are complete, so at that time, those omniscience are summarized, and established as the final similar division abandonment and the omniscience of the exhaustion of all defilements. Therefore, although there are Stream-enterers and Once-returners who have attained the fruit, it is because there is no detachment from desire from the realms, and the non-returner has detachment from the form realm, but has the first but not the second. Others do not have both. Fourth, giving up and obtaining is, how many omniscience are given up or obtained? Some, that is, if one falls from the Arhat fruit, one gives up the last one. Similarly, if the noble non-returner who has not detached from desire for the form realm loses detachment from desire for the desire realm, he gives up the seventh one. Some give up two, that is, if the non-returner's detachment from the form realm is lost by desire realm afflictions, or if one attains the Arhat fruit because of this, one gives up seven and eight. Some give up five, that is, one gives up the first five in the sixteenth moment of the preliminary detachment from desire. For this, although one does not give up the omniscience of the path of seeing what is to be abandoned of the two above, one previously detached from desire from the realms.