Tibetan
ས་ཅན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པས་མི་འཇོ་བ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་འོ་མ་བཞིན་ནོ་ཟེར། ཀྱང་སྒྲས་འདུས་མ་བྱས་ལ་དབྱེབ་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོལྔའོ། །དེ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། བྱེ་སྨྲས་ཕུང་པོ་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད། མདོ་སྡེ་པས་ཕུང་པོ་བཏགས་པ་དང་། གཟུགས་སེམས་རྫས་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཕུང་གཞི་ཐ་དད་པའི་བསྡུ་བ་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རིལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད། གཉིས་པ་ལ། ཕུང་ལྔ་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་དང་། བྱེ་བྲག་ཟག་ཕུང་གི་རྣམ་གྲངས་གཉིས། དང་པོ། ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དུས་གསུམ་དུ་བཞག་ཅིང་། གཏམ་གཞི་སྟེ་ཞེས་པས་བརྗོད་བྱ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བརྗོད་བྱ་ཉུང་བའམ་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱང་རྒྱུར་བྱས་ནས་མི་སྐྱེ་བས་དེར་མ་བཞག་གོ །འདུས་བྱས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་ཏེ་ལམ་བདེན་ཡང་སྤངས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུའམ་གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་འདུས་བྱས་གང་དག་ཟག་བཅས་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའང་ཡིན་ ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དེ་བྱུང་བས་རྩྭ་དང་སོག་མའི་མེ་བཞིན་ནམ། ཕུང་པོ་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་རྣམས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་ནམ། ཡང་ན་ཉོན་མོངས་ལ་རགས་ལས་པས་རྒྱལ་པོའི་མི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཟག་བཅས་དེ་དག་རང་གཞན་ལ་གནོད་པས་འཐབ་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ཅི་རིགས་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཟག་བཅས་རྒྱུར་གྱུར་ལས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཟག་བཅས་འདི་ལ་བདག་ལྟ་སོགས་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ལྟ་གནས་ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་འབྱུང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཟག་བཅས་ལ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཁོ་ནའི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་བརྟན་པར་འཛིན་པས་སོ། །མ་རིག་པ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡིན་ཀྱང་ཆགས་སོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་མིན་པས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆགས་སོགས་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བརྟན་པར་འཛིན་པ་མིན་པས་སོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་སྲིད་པའང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ། གཟུགས་ཕུང་བཤད་པ།
Chinese
据说，这与有地者同类，就像其他不产奶的母牛身上有的奶一样。然而，“ཀྱང་”字表明，不仅对非复合事物有区分。也就是色、受等五蕴。这些是复合事物的特征。小部派认为，蕴是不同的实体。经部宗认为，蕴是假立的，色和心是实有的。色蕴是不同基础的集合，就像拉辛的药丸一样。第二，有五蕴的总相和，个别有漏蕴的相两种。第一，这些蕴本身被安立在三时中。由于“གཏམ་གཞི་སྟེ་”表示所说之义，以及非复合事物所说甚少，或者以自为对境的意也作为因，因此不生，所以不在此安立。复合事物必定伴随从痛苦中解脱，因此也舍弃了道谛。此外，也可以称为具有因或基础。第二，具体而言，哪些有漏的复合事物也是近取蕴呢？近取是烦恼，从烦恼产生，就像草和糠的火一样。或者，由于烦恼从这些蕴中产生，就像结果的树一样。或者，依赖于烦恼，就像国王的人一样。此外，这些有漏的事物由于损害自己和他人，也被称为伴随斗争烦恼。由于与三种痛苦相应，因此是痛苦。由于有漏作为因，从因转化为果的所有痛苦都是集起。成为世间，并且由于对这个有漏的事物，我见等见解会增长，因此被称为见处。也就是，以阿罗汉的最后蕴为对境，产生其他相续的近取。如果说一切烦恼都在有漏中增长，那么为什么仅仅是见的处所呢？因为对有漏的事物，在一切时中，都执持为无数种类的常恒。虽然无明在一切时中都有，但是贪等相应者并非无数种类，因此就像相应的贪等一样，可以分别了知。怀疑不是执持常恒。从无始轮回以来，存在也是这些有漏蕴的名称。第二，广说分为三：解释色蕴。
English
It is said that this is similar to those with land, just like the milk in the body of other non-milking cows. However, the word "ཀྱང་" indicates that there is not only a distinction for non-compounded things. That is, the five aggregates of form, feeling, etc. These are the characteristics of compounded things. The Sarvastivadins believe that the aggregates are different entities. The Sautrantikas believe that the aggregates are nominally established, and that form and mind are real. The form aggregate is a collection of different bases, like a ball of Lhasin. Secondly, there are two types: the general characteristics of the five aggregates, and the individual characteristics of the contaminated aggregates. First, these aggregates themselves are established in the three times. Because "གཏམ་གཞི་སྟེ་" indicates the meaning of what is said, and the non-compounded things are said very little, or the mind that takes itself as an object is also taken as a cause, so it does not arise, so it is not established there. Compounded things are necessarily accompanied by liberation from suffering, so the truth of the path is also abandoned. Furthermore, it can also be called having a cause or basis. Second, specifically, which contaminated compounded things are also the aggregates of appropriation? Appropriation is affliction, and it arises from affliction, like the fire of grass and chaff. Or, because afflictions arise from these aggregates, like a fruit-bearing tree. Or, relying on afflictions, like the king's man. Furthermore, these contaminated things are also called accompanied by struggling afflictions because they harm themselves and others. Because they are associated with the three sufferings, they are suffering. Because the contaminated is the cause, all the sufferings that are transformed from cause to effect are arising. Becoming the world, and because views such as self-view will increase in this contaminated thing, it is called the place of view. That is, taking the last aggregate of the Arhat as the object, the appropriation of other continuums arises. If all afflictions increase in the contaminated, then why is it only the place of view? Because for all contaminated things, at all times, they are held to be permanent with countless kinds. Although ignorance is present at all times, the associated afflictions such as attachment are not of countless kinds, so like the associated attachment, etc., they can be separately understood. Doubt is not holding onto permanence. From beginningless samsara, existence is also a name for these contaminated aggregates. Second, the detailed explanation is divided into three: explaining the form aggregate.
Tibetan
ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་གསུམ་བཤད་པ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། གཟུགས་ ཕུང་དངོས་བཤད་པ་དང་། དེ་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་སུ་དབྱེ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ། གཟུགས་ནི་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔ་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །གཞན་དུ་བཅོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི་རེག་བྱ་བཞི་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་དྭངས་པ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྟེན། ཟར་མའི་མེ་ཏོག །གྲོ་གའི་འཛེར་བུ་གཅུས་པ། ཟངས་ཁབ་གཤིབ་པ། ཟླ་བ་བཀས་པ། བྱ་རེག་འཇམ་གྱི་པགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་དང་། རྒྱུ་འབྱུང་བའི་གཟུགས་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཟུགས་སྤྱི་དང་། རྣམ་པར་རིག་མིན་གྱི་གཟུགས་གཉིས། དང་པོ་ལ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ། མིག་སོགས་སམ་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་ཅན་དང་བ་རྣམས་དབང་པོའོ། །གཉིས་པ། མིག་ཡུལ་གཟུགས་ལ་དབྱིབས་ཁ་དོག་རྣམ་གཉིས་དང་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་སྤྲིན་དང་དུ་བ། རྡུལ་དང་། ཁུག་སྣ། ཉི་མ། གྲིབ་མ། སྣང་མུན་ཏེ་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད། རིང་། ཐུང་། ལྷམ་ཟླུམ། མཐོ། དམའ། ཕྱལ་བ། ཕྱལ་བ་མིན་པ་སྟེ་དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ལྷམ་པ་གྲུ་བཞི། ཟླུམ་པོ་ནི་རིལ་བུའོ། །སྔོ་དམར་འདུས་པ་ནག་པོ་སོགས་སོ། ། ཁ་ཅིག་དེའི་སྟེང་དུ་གནམ་སྔོན་དང་ཉེར་གཅིག་ཟེར། ཀུན་བཏུས་སུ་ཉེར་ལྔ་བཤད། ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་གཟུགས་མིན་ནམ་སྙམ་པ་བཟློག་ཆེད་དོ། །མདོ་སྡེ་པས་དབྱིབས་རྫས་སུ་མེད་པར་འདོད། བྱེ་སྨྲས་དེ་གཉིས་ལ་ཡིན་མིན་མུ་བཞི་འདོད་དོ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་དང་། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ། དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་མིན་པ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་སྙན་མི་སྙན་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་མ་ཟིན་པའི་རྒྱུ་བྱུང་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །རོ་ནི་མངར། སྐྱུར། ལན་ཚྭ། ཚ་བ། ཁ་བ། བསྐ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་དྲི་ནི་ཞིམ་མི་ཞིམ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་ཏེ་
Chinese
感受、想法、行三种的解说。这是关于识蕴的解说。第一部分，实际解说色蕴，以及它如何被划分为处和界两种方式。第一部分包括教义和解释两部分。首先，色是指眼等五根，以及色等五境，加上非显色，共计十一种。另一种说法是十五种，这是因为将四种触觉分开的缘故。定义是能够被视为色。这也是由四大作为原因所产生的，清澈的色是眼识等的所依。例如，扎玛花、弯曲的青稞穗、磨光的铜针、被切割的月亮、像鸟类柔软的皮肤等。第二部分是详细解释，分为结果生起的色和原因生起的色两种。第一种分为一般的色和非显色两种。第一种又分为内在的处之色和外在的处之色两种。首先，眼等或色等，它们各自成为各自识的所依，眼等有色之物都是根。第二，眼所见的色，分为形状和颜色两种，如果细分则有二十种。根本的颜色有蓝、黄、白、红四种。这些的细分包括云和烟、尘土、雾气、太阳、阴影、明暗，这是分支的八种颜色。长、短、方、圆、高、低、平、不平，这是八种形状的色。其中，方的是四方形，圆的是球形。蓝红混合的是黑色等。 有些人在此之上加上蓝色天空，说是二十一种。在《俱舍论》中说是二十五种。为了反驳八个分支没有实体等，是否就不是色的想法。经部师认为形状没有实体。毗婆沙师认为这两者之间存在是与非的四种可能性。声音有八种，即有执受的生起和无执受的生起两种原因所生。每一种又分为能表达有情、能表达意义和不能表达意义两种。每一种又分为悦耳和不悦耳两种，共八种。其中，无执受的原因所生，能表达有情的是如天鼓之声。味道有甜、酸、咸、辣、苦、涩六种。气味有香和不香两种。每一种又分为调和与不调和两种。
English
Explanation of the three: feeling, ideation, and volition. This is an explanation of the aggregate of consciousness. In the first part, the actual explanation of the form aggregate, and the two ways it is divided into sense bases and elements. The first part includes two sections: doctrine and explanation. First, form is the eleven: the five sense faculties such as the eye, the five objects such as form, and non-manifestation. Another explanation says fifteen, which is because the four tangible objects are separated. The definition is that which can be seen as form. This is also produced by the four elements as a cause, the clear form is the basis of eye consciousness and so on. Like the zarma flower, a bent barley spike, a polished copper needle, a cut moon, the soft skin of a bird, and so on. The second part is a detailed explanation, divided into the form that arises as a result and the form that arises as a cause. The first is divided into general form and non-manifest form. The first is divided into internal sense base form and external sense base form. First, the eye and so on, or form and so on, each of which becomes the basis of its respective consciousness, the eye and so on, which are tangible things, are the faculties. Second, the object of the eye, form, is divided into two types: shape and color, and if divided further, there are twenty types. The fundamental colors are four: blue, yellow, white, and red. The subdivisions of these include clouds and smoke, dust, fog, the sun, shadows, light and darkness, which are the eight branch colors. Long, short, square, round, high, low, flat, and uneven are the eight shapes of form. Among these, square is quadrilateral, and round is spherical. The combination of blue and red is black, and so on. Some add blue sky on top of that and say twenty-one. The Abhidharmasamuccaya says twenty-five. This is to refute the idea that the eight branches do not have substance, so they are not form. The Sutra School believes that shape has no substance. The Vaibhashikas believe that there are four possibilities of is and is not between the two. Sound has eight types, which are produced by two causes: apprehended arising and non-apprehended arising. Each of these is divided into two types: expressing sentient beings, expressing meaning, and not expressing meaning. Each of these is divided into two types: pleasant and unpleasant, for a total of eight. Among these, the non-apprehended cause arises, expressing sentient beings, is like the sound of a divine drum. Taste has six types: sweet, sour, salty, spicy, bitter, and astringent. Smell has two types: fragrant and non-fragrant. Each of these is divided into harmonious and unharmonious.