Tibetan
སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་དོན་དང་མཐུན་པར་བསྔགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དངོས་དང་། དེའི་དབྱེ་བ་གཉིས་དང་པོ་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེ་ཉིད་བཟང་པོ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པས་དོན་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་རྟོགས་པ་དང་། བར་འགའ་རྟོགས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མཁྱེན་པ་མི་འཛད་པས། རྟག་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་འདུལ་བ་ལ་སྤྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་སོགས་གདུལ་ བའི་ཐབས་མཐའ་ཡས་པའི་ཐབས་རྣམས་མཐའ་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བོ་དྷི་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དང་། ས་ཏྭ་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་ཅི་ཞིག་སེམས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ངེས་ཚིག་དང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་འདི་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྟོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཞི་སྟེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ལས་སེམས་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གནས་སྣོད་དང་དོན་ཡུལ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཤེས་པའམ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བདག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ལ་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ནས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཉོན་ཡིད་དེ། དེས་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདག་གོ་ཞེས་འཛིན་པ་འཁོར་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་བདག་ལྟ་བདག་ཆགས་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པ་ནི་ལྟ་བ་ཕྲ་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཕྲ་བ་དེ་ངོས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རིག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རྟོགས་དང་ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པ
Chinese
是说以有情之殊胜等各种名目来称谓的。第二，从了悟菩提之因和果的角度，赞叹与菩萨之词义相符的功德，有正文和它的分类两种，首先以五颂来阐述：通达法与补特伽罗无我，因此是善为了悟；了悟成办自他之大利益，因此是善为了悟大利益；通达一切有为和无为、有漏和无漏所涵盖的所知之义；间或了悟，但并非何时会穷尽，在无余蕴界中，智慧亦不穷尽，因此是恒常时时了悟；为了调伏所化，示现何种化身和何种法等，了悟一切调伏之无边方便，以这五种功德而超胜，因此称为菩萨，菩提（藏文：བོ་དྷི་，梵文天城体：बोध，梵文罗马拟音：bodhi，汉语字面意思：觉悟）是通达之义，萨埵（藏文：ས་ཏྭ་，梵文天城体：सत्त्व，梵文罗马拟音：sattva，汉语字面意思：有情）是具有心之义，以思何事、通达何事的词义相符的功德赞叹，这是总的阐述。此外还有四种了悟的类别：心、意和识三种，其中心是具有一切种子的阿赖耶识，从那里生起处所、器皿和义境，以及身体的一切显现，知晓或了悟那即是随我了悟，所谓我，没有其他的实物，只是自相续的阿赖耶识刹那相续，被染污意向内观察而执着为我而已，意即染污意，它缘于阿赖耶识而执着为我，具有周遍运行五蕴，以及我见、我贪、我痴、我慢四种，于善、不善、无记的心之状态中周遍运行，如是不被遮蔽的无记，如是了悟，即是了悟微细见，因为怖畏聚见是恶见和一切烦恼之因，因此是为了认识到微细的见之根本。种种识之明辨，即是知晓六识自性
English
It is said to be expressed by various names such as the supreme of sentient beings. Secondly, from the perspective of realizing the cause and effect of enlightenment, the qualities praised in accordance with the meaning of the word Bodhisattva have two aspects: the main text and its divisions. First, it is explained in five verses: realizing the absence of self in phenomena and persons, therefore it is good to realize; realizing the accomplishment of great benefit for oneself and others, therefore it is good to realize great benefit; comprehending all knowable meanings encompassed by conditioned and unconditioned, contaminated and uncontaminated; occasionally realizing, but not becoming exhausted at any time, in the realm of the unconditioned aggregates, wisdom is also inexhaustible, therefore it is constantly and always realized; in order to tame the trainable, showing what kind of manifestation and what kind of Dharma, etc., realizing all the boundless means of taming, it is called Bodhisattva because of the reason that it is distinguished by these five qualities. Bodhi (藏文：བོ་དྷི་，梵文天城体：बोध，梵文罗马拟音：bodhi，汉语字面意思：Enlightenment) means to understand, and Sattva (藏文：ས་ཏྭ་，梵文天城体：सत्त्व，梵文罗马拟音：sattva，汉语字面意思：Sentient being) means to have mind, praising the qualities that are in accordance with the meaning of thinking about what and understanding what, this is a general explanation. Furthermore, there are four categories of realization: mind, intellect, and consciousness. Among the three, mind is the all-seed Alaya-consciousness, from which arise the place, vessel, and object of meaning, as well as all the appearances of the body. Knowing or realizing that is called following-self realization, so-called self, there is no other entity, it is just the momentary continuous Alaya-consciousness of one's own continuum, which is observed inwardly by the afflicted mind and clung to as self. Intellect means afflicted mind, it clings to the Alaya-consciousness and grasps it as self, possessing the five ever-present mental factors, as well as the four: self-view, self-attachment, self-ignorance, and self-conceit. It pervades all states of mind, whether virtuous, non-virtuous, or neutral. Such unobscured neutrality, realizing it as it is, is called realizing subtle views, because the view of the aggregates of fear is the cause of evil views and all afflictions, therefore it is to recognize the subtle root of views. Discriminating various cognitions means knowing the nature of the six aggregates of consciousness.
Tibetan
་སྟེ། ཡུལ་ དབང་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའི་མིག་ཤེས་ནས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཤིང་། འཁོར་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་བཅས་ཏེ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དང་། ཚོར་བ་དང་ཅི་རིགས་སུ་ལྡན་པའི་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་རིག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་རྟོག་པ། ཡང་དག་མིན་པའི་རྟོག་པ་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་པོ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་པས་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་དེ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མ་རྟོགས་པ་མ་རིག་པ་སོགས་ལུགས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། མ་རིག་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་ལྡོག་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་རྟོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་ཐམས་ ཅད་གཞན་དབང་སྐད་ཅིག་མའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་མ་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སྟོང་ཡོངས་གྲུབ་ཤེས་པ་ནི། མ་ཤེས་པའམ་མ་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དོན་ལྔ་པོ་དེ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡང་བདེན་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ལྔ་ནི། གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཞིང་དེ་ལ་ཞེན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་དུ་མྱོང་ཡང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། གཉིས་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཡོངས་གྲུབ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་དམ་རྟོགས་པ་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི
Chinese
，即从 根、境、意三者所生的眼识到意识之间的六者，以色等六境为对境，与俱生的心所等一起，具有善、不善、无记三者，以及随其所应的感受，了知其各种各样的自性，名为种种识的分别。如是八识聚的一切，虽无能取所取二者，然却执着为能取所取二者，了知此非真实的分别，仅仅是依他起的自性，如幻如梦，以这四个理由，故名为菩萨。这是了知世俗显现的方式。世间人以前未曾了知的无分别之智慧，无有对境，如虚空般，分别了知，即为了知未了知者。以从后得智了知一切法如幻等，平等了知，即是分别了知随后的了知。或者，了知未了知，即是了知无明等顺生之理；若无明灭则行灭等，了知缘起还灭之理，即名为了知随后的分别了知。了知无有自相之事物，即是分别了知无有事物；了知显现为能取与所取的一切，以依他起刹那之理而生起，即是分别了知生起；了知凡夫各自的补特伽罗以前未曾了知的法性二空圆成实，即名为了知未曾了知或未曾了知者。如是，以分别了知这五个意义的理由，故名为菩萨。这也是从了知二谛的方式而言。又，了知二谛之理的其他五种是：从依他起的识中，生起显现为三界能取所取的一切，然执着于此而恒常感受痛苦，然却了知能取与所取在意义上无有成立，即是为了知无有意义；了知二空之自性圆成实，即是为了知胜义；了知显现为二者的一切仅仅是遍计所执，即是
English
, namely, the six from eye consciousness to mind consciousness, which arise from the three: root, object, and intention, take the six objects such as form as their objects. Together with the accompanying mental factors, they possess the three: virtuous, non-virtuous, and neutral, as well as various feelings as appropriate. Knowing their nature is called the various discriminations of consciousness. Thus, all of these eight aggregates of consciousness, although there is no duality of grasper and grasped, they apprehend as grasper and grasped. Knowing that this non-real discrimination is merely the nature of other-powered, like illusion and dream, for these four reasons, it is called a Bodhisattva. This is the way to understand the appearance of conventional truth. To separately understand the non-discriminating wisdom that worldly people have not previously understood, which is without an object of focus, like the sky, is to understand what has not been understood. To separately understand that all phenomena are equal to illusion, etc., through the wisdom attained after, is to understand the subsequent understanding. Alternatively, to understand what has not been understood is to understand the way of arising in accordance with ignorance, etc. If ignorance ceases, then actions cease, etc., to understand the way of cessation of dependent origination is called separately understanding the subsequent understanding. To understand that there is no object of self-characterization is to separately understand that there is no object. To understand that all that appears as grasper and grasped arises through the momentary nature of other-powered is to separately understand arising. To understand the two emptinesses of the nature of reality, the perfectly established, which ordinary individuals have not previously known, is called separately understanding what has not been known or understood. Thus, for the reason of separately understanding these five meanings, it is called a Bodhisattva. This is also from the perspective of understanding the two truths. Furthermore, five other aspects of understanding the two truths are: From the other-powered consciousness, all that appears as the grasper and grasped of the three realms arises, and although one constantly experiences suffering by clinging to it, to understand that the grasper and grasped are not established in meaning is to understand that there is no meaning. To understand the perfectly established nature of the two emptinesses is to understand ultimate truth. To understand that all that appears as two is merely conceptual imputation is to