Tibetan
ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་མཉན་པར་བྱ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །བརྟགས་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་གྱུར་ཚེ། །བདག་ནི་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བ་ཡི། །མགོན་དང་མིག་ཏུ་བསྔགས་པས་ན། །ཕལ་ལས་མཆོག་ཏུ་མ་གྱུར་ནའང་། །དམན་དང་མཉམ་པ་ག་ལ་ཞེས། །བདག་ལ་རྟོགས་ཤིང་བག་ཡོད་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་དོན་དང་ལྡན། །ས་སྐྱོང་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་ན། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །རང་འདོད་མ་རབས་བྱ་བ་ལ། །འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་འགག་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མི་འཚོལ་བར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ཞིག་གིས། །རང་གི་འཁོར་ལ་འཚེ་བ་ནི། །རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་ཐ་མར་ཉམས། །རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆེ་ཆུང་ནི། །འཁོར་གྱི་དར་རྒུད་རྗེས་སུ་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ། །ལེགས་པར་གཞིགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བག་ཡོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།མི་ཡི་བདག་པོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ལུགས་དང་ལུགས་ མིན་ཤེས་པའི་སླད། །སྣ་ཚོགས་བསྟན་བཅོས་བསླབ་བྱ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། །བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་མ་བྱང་ན། །བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་ཡིས། །བླང་དོར་རྒྱ་ཆེན་མི་འབྱེད་པས། །བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་བལྟ་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་བསླབ་པའི་དུས་ཉིད་ན། །ཆེ་ཚུགས་སྤངས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་བྱས་ན། །ཡོན་ཏན་དབྱར་གྱི་ཆུ་བཞིན་འཕེལ། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་ནི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ཡུལ་འཁོར་ལ། །བྱམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོང་མི་ནུས། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྩམས་བྱས་ན། །མི་འགྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །འགྲུབ་པར་ནུས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྒོ། །ཐོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འབད་དེ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བར། །མནོག་ཆུང་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་ཡི། །འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་རིག་པ་ཡིན། །རིག་པ་སྤེལ་བའི་གཞུང་བཟང་པོ། །བྱིན་ཀྱང་མི་མཁོ་ཕྱུགས་མིན་ནམ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་། །སྟོབས་ལྡན་དགྲ་ཚོགས་ཕམ་པར་ནུས། །འོད་ཟེར་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡི། །ཉི་མས་སྐར་ཚོགས་མནན་པ་བཞིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྱོར་བ་སོགས། །ཡོད་ཀྱང་དགྲ་ཡི་གསོས་སུ་འགྲོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་ཡང་གཞན་དབང་འགྱུར། །ལྕགས་ཀྱུས་ གླང་ཆེན་བཀོལ་བ་འདྲ། །གང་ཞིག་མཁས་པར་འདོད་པ་ན། །ཉི་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་ཟུང་། །ཆ་ཡིས་བསགས་པར
Chinese
的论典中，应当听闻如是所说。对于听闻之义，一心一意地，考察之后，一旦获得信解，我乃养育众生的，怙主和眼睛般受到赞颂，即使不能胜过庸常之辈，又怎会与低劣者等同呢？对于自身有所领悟且谨慎的，人主那才是具有意义的。统治者如果具备功德，那么眷属的民众们，进入自己想要的恶劣行为，的机会就会被阻断。不寻求任何功德，仅仅凭借种姓的傲慢，加害自己的眷属，即使是王族最终也会衰败。国王的权势大小，随着眷属的兴衰而变化。因此，为了臣民的安乐，善加考虑是国王的职责。《律典·大地庄严》中，谨慎之品第一。 人中之王为了知晓正理与非理，应当学习各种论典，依止具有功德者。如果没有精通论典，以微小的智慧，不能分辨广大的取舍，因此应当阅读经文和注释。学习功德之时，应当放下傲慢，依止上师。如果依止了圣者们，功德会像夏天的河流般增长。可见与不可见的功德，一切的根本是智慧。如果没有智慧，对于国土，仅仅凭借慈爱无法治理。如果以智慧来着手，就没有不能成就的事情。凭借智慧的力量，即使是成佛，也能成就，何况其他？增长广大智慧之门，就是听闻，因此，如果不努力寻求听闻，那么以微小的行为又能做什么呢？佛法、世间法、欲望和解脱的，大源头是智慧。即使给予增长智慧的善妙经典，不需要，那不是如同牲畜吗？仅仅具备智慧的人，也能战胜强大的敌军。如同光芒最为超胜的，太阳压制星辰一样。如果没有智慧，即使拥有财富等，也会成为敌人的资粮。即使拥有力量，也会受制于他人，如同用铁钩 驾驭大象一般。如果有人想要成为智者，那么每天积累一两个词句。
English
In the treatise of, one should listen to what is said. With a single mind on the meaning of listening, after examining, once faith is obtained, I am praised as the protector and eye of those who nurture beings, even if I am not superior to ordinary people, how can I be equal to the inferior? A person who understands himself and is cautious, that person is meaningful. If a ruler possesses virtues, then the people of the entourage, entering into their own desired evil deeds, the opportunity will be blocked. Without seeking any merit, merely relying on the pride of lineage, harming one's own entourage, even if they are royalty, they will eventually decline. The size of a king's power follows the rise and fall of his entourage. Therefore, it is the duty of the king to carefully consider the well-being of his subjects. From the "Ornament of the Earth" in the Legal Treatise, the first chapter on diligence. In order to know what is right and wrong, the best of men should study various treatises and rely on those who have virtues. If one is not proficient in the treatises, with the knowledge of small intelligence, one cannot distinguish the vast acceptance and rejection, therefore one should read the scriptures and commentaries. When learning virtues, one should abandon arrogance and rely on the teacher. If one relies on the holy ones, virtues will increase like a river in summer. Visible and invisible virtues, the root of everything is wisdom. Without wisdom, one cannot rule the country with mere love. If one starts with wisdom, there is nothing that cannot be accomplished. With the power of wisdom, even becoming a Buddha can be achieved, what about others? The door to increasing vast wisdom is listening, therefore, if one does not strive to seek listening, then what can one do with small actions? The great source of Dharma, worldly affairs, desire, and liberation is wisdom. Even if a good scripture that increases wisdom is given, if it is not needed, is it not like livestock? A person with wisdom alone can defeat a powerful enemy. Just as the sun, whose light is most supreme, suppresses the stars. Without wisdom, even if one has wealth, it will become food for the enemy. Even if one has strength, one will be controlled by others, like using an iron hook to control an elephant. If someone wants to become wise, then accumulate one or two words each day.
Tibetan
་གྱུར་པ་ན། །ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །མ་བསླབས་ཁ་རོག་འདུག་པ་ལ། །ལོ་བརྒྱ་སོང་ཡང་བཟང་སྐྱེད་མེད། །མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་འདོད་ན། །བརྩོན་པས་དཀའ་བ་དང་དུ་ལོངས། །བརྩོན་པ་མེད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་དཔལ་འབྱོར་ལ། །རེ་བསྒུག་བྱེད་པ་འབྲས་མེད་དེ། །དགུན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོད་གྱུར་ན། །རེ་ཞིག་རྒུད་པར་གྱུར་ཀྱང་བླ། །མི་རིང་བདེ་བའི་འབྲས་འབྱིན་ཏེ། །དཔྱིད་ཀའི་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་བཞིན། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཡུལ་ན་རྩི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡུལ་གཞན་བཀུར། །རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཀྱང་དོན་ཆེ་བའི། །ཡོན་ཏན་རང་གིས་ལེན་པས་ཆོག །ཡོན་ཏན་བླང་བས་ཆོག་བཞིན་དུ། །རང་ལ་ཡོན་ཏན་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འཁུ་བ་རྣམས། །ཀྱེ་མ་ལས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་བཅོམ། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་བྲལ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་མང་དུ་ཚོགས་ན་ཡང་། །སེང་གེས་གླང་ཆེན་ཁྱུ་བཞིན་དུ། །བློ་ལྡན་གཅིག་གིས་ཆོམ་ལ་འབེབས། །ཕ་རོལ་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །བློ་དང་ལྡན་ན་བཀོལ་དུ་བཏུབ། །འཐབ་ཚེ་མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་ན་ཡང་། །ཐ་མར་ཁྱབ་འཇུག་བཞོན་པར་བྱས། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་སྐྱོང་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་ཀྱང་། །ནོར་འཛིན་མཐའ་དག་བདག་གིར་ ནུས། །ཤེས་རབ་མར་མེ་ཐོགས་གྱུར་ན། །རྒུད་པའི་མུན་པ་དེར་མི་གནས། །གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ལ་རག་ལས་ཕྱིར། །ཐོག་མར་ཤེས་རབ་མིག་བསྒྲུབ་སྟེ། །དེ་ནས་གང་འདོད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བྱ་བ་མིན་དང་བྱ་བའི་གནས། །མི་ཤེས་པ་ཡིས་དོན་ཆུང་ངུ་། །འབད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་དཀའ་ན། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཕལ་པས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་ཐབས་ཀྱིས་འགྲུབ། །གང་པོས་མ་ཐུལ་གཅེར་བུའི་ཚོགས། །འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྟུལ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བ་ན། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་ཐོགས་རྡུག་མེད། །དམུས་ལོང་སྟོང་གིས་བགྲོད་དཀའ་བའི། །ལམ་རྣམས་མིག་ལྡན་གཅིག་གིས་གཅོད། །ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་ངག་ཙམ་གྱིས། །ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །རྒྱལ་པོ་མེ་ལོང་གདོང་ཞེས་པའི། །ཚིག་ལས་གཞན་དག་བདེ་བ་ཐོབ། །མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་ངོམས། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པ་མེད། །བྱིས་པ་འདོད་ཡོན་གྱིས་མི་ངོམས། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས་པ་དང་། །དུས
Chinese
既已成，如月渐盈满。 若不学，缄口默然坐， 纵经百年，亦无增益。 欲得智者之行境， 当以勤奋忍受诸苦。 无有勤奋，则无功德； 无有功德，于财富， 徒然期望，终无果， 如冬日之树木。 若有功德， 纵一时衰败亦无妨， 不久将结安乐果， 如春日之良木。 国王于其国受敬重， 具功德者于他国受尊崇。 较之王政更重要， 功德唯自取足矣。 既以功德自足， 然于自身不修功德， 复嫉妒具功德者， 呜呼！为业力所摧。 若人远离智慧与才能， 纵使众人聚集， 亦如狮子逐牛群， 智者一人可胜之。 纵使他人力强大， 若具智慧，亦可役使。 战时鹏鸟虽胜， 然终为遍入天所乘。 具足智慧与才能者， 能统治所有土地， 唯有此一国王， 能拥有大地一切。 若持智慧之灯， 衰败之黑暗将不存。 精通典籍之智者， 如太阳般庄严世间。 佛法与政事之诸善聚， 皆依赖于智慧之力。 故首先应修智慧之眼， 然后方可成就所欲。 非为之事与应为之处， 若不知晓，则小事， 纵努力为之亦难成， 何况大事之成就？ 凡夫不能成之事， 具慧者以方便成之。 刚强难驯之裸体众， 文殊师利以智慧调伏。 智慧若能广大增长， 则诸事皆无阻碍。 盲者千人难行之路， 明眼一人即可断。 具慧者仅凭言语， 凡夫亦能成就大事。 国王因“明镜面容”之语， 而获得安乐。 智者不厌善说， 圣者不厌功德， 大海不厌水， 孩童不厌欲乐。 过失与功德相杂之时，
English
Having become, it increases like the waxing moon. If not learned, sitting silently, Even after a hundred years, there is no benefit. If you wish to attain the realm of the wise, Endure hardships with diligence. Without diligence, there is no merit; Without merit, in wealth, Hoping in vain, ultimately fruitless, Like a tree in winter. If there is merit, Even if it declines for a time, it does not matter, Soon it will bear the fruit of happiness, Like a good tree in spring. A king is respected in his own country, One with merit is honored in another country. More important than kingship, Merit is enough to take for oneself. Having enough merit for oneself, Yet not cultivating merit in oneself, And envying those with merit, Alas! Destroyed by the power of karma. If a person is devoid of wisdom and talent, Even if many people gather, Like a lion chasing a herd of cattle, One wise person can overcome them. Even if another is strong, If one has wisdom, one can employ them. Although the Garuda bird wins in battle, In the end, it is ridden by Vishnu. One who possesses wisdom and talent, Can rule all the lands, Only this one king, Can possess all the earth. If one holds the lamp of wisdom, The darkness of decline will not remain there. A wise person who is proficient in scriptures, Adorns the world like the sun. All the collections of goodness of Dharma and politics, Depend on the power of wisdom. Therefore, one should first cultivate the eye of wisdom, Then one can accomplish whatever one desires. Things that should not be done and places that should be done, If one does not know, then small things, Even if one tries hard, it is difficult to accomplish, What to say of the accomplishment of great things? Things that ordinary people cannot accomplish, The wise accomplish with skillful means. The stubborn and untamed naked crowd, Manjushri subdued with wisdom. When wisdom greatly increases, Then all things are unobstructed. A path difficult for a thousand blind people to walk, One with eyes can cut through. With just the words of a wise person, Ordinary people can accomplish great things. The king, because of the words "mirror face," Obtained happiness. The wise are not satisfied with good speech, The holy are not satisfied with merit, The ocean is not satisfied with water, Children are not satisfied with sensual pleasures. When faults and merits are mixed,