Tibetan
ང་བའི་ལྷུན་པོའི་སྟེང་གི་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་འབུམ་དུ་མཛད་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་པར། ༧བཀའ་ལན་རིན་པོ་ཆེར་འཁྲུལ་སྣང་གཡའ་སེལ་དུ་ཕྱི་ནང་གི་དག་སྦྱོར། ལུང་རིགས་ཀྱི་འཐད་པ་དང་བཅས། ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེར་སྩལ་ནའང་། ད་དུང་ཁྲོན་པའི་སྦལ་པ་ལྟར་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་བརྒལ་མ་མྱོང་བའི་བློ་ཆུང་དག་ལ་དོགས་པ་འདི་སྐྱེ་བའི་གནས་སྲིད་དེ། རྒྱུད་ལས། སྟེང་ཚད་ལྔ་ཁྲིར་བཤད་པ་དེ་རི་རབ་ཀྱི་རྭ་བསིལ་རི་དང་འཕྲད་པར་གསུངས་པ་འདི་དང་། བྱང་བགྲོད་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་ཉི་མའི་གདུང་བྱེད་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རེག་པའི་ས་གཉིས་གནད་གཅིག་དགོས་ཏེ་ཉི་དཀྱིལ་ལས་སའི་ཕྱེད་ལས་ནང་དུ་མི་འདའ་ཞིང་། དེ་ནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ནང་དུ་གཞལ་བ་ན་རི་རབ་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལྔ་ཁྲིར་བཤད་པའི་ཕྱི་མཐའ་དེ་གནས་པས། དེ་དང་ཐུག་འགྲོ་བ་གོ་ལའི་རི་མོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་རྒྱས་པའི་ལྷུན་པོའི་སྟེང་གི་ཞེང་ཚད་དཔག་ཚད་འབུམ་གྱི་བྱ་སྐྱིབས་སུ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ཚུད་འགྲོ་བར་ས་དཀྱིལ་གྱིས་ཚད་ཀྱིས་ཤེས་ནུས་ཤིང་། ལྷུན་པོའི་སྟེང་མགྲིན་ པའི་འོག་གི་ས་ཁྱོན་དེ་ནས་སྐར་ཁྱིམ་འཁོར་དགོས་པའང་། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ཉིད་དུ་གཟའི་ཚོགས་རྣམས་འཁོར་ཏེ། གཟའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་དང་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ་ལྷུན་པོའི་མགྲིན་པ་སྟེ། ཞེས་དང་། དབུས་ན་ལྷུན་པོ་གང་གི་སྟེང་དུ་ཁྱིམ་གྱི་འཁོར་ལོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་པས། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་ཕྱིར། སྐར་ཁྱིམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བྱང་ལས་སའི་ཕྱི་མཐའ་དང་ཁད་མཉམ་པའི་ལྷུན་པོའི་སྟེང་གི་ཁ་ཁྱེར་ནས། ལྷོ་རྟ་གདོང་གི་མེ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་དཔང་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུའི་ཁྱོན་གྱི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཁོར་དགོས་པར་སོང་བས། ཉི་དཀྱིལ་གྱིས་སྐར་ཁྱིམ་ལས་ཀྱང་ནང་དུ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་འདས་ནས་{ལས་}སའི་ཕྱེད་ལ་ཐུག་གི་བར་འོང་དགོས་ཏེ། ཉི་མའི་གདུང་བྱེད་དང་སྐར་ཁྱིམ་གྱི་གོ་ལའི་ཚད་བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དང་། དེར་མ་ཟད། སྐར་ཁྱིམ་གྱི་འགྲོ་ལམ་དེ་ལྟ་ན། འོག་ཏུ། བསིལ་བའི་རི་བོ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མེ་དཀྱིལ་བར་དུ་སྐར་ཁྱིམ་རྣམས། །གཡས་བསྐོར་རྒྱུ་ལམ་རགས་པར་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དང་ནང་འགལ་དུའང་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་དྲྭ་བར་ཚུད་པར་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་བཅད་དུ་གསོལ། ༣༽ཡང་།
Chinese
对于须弥山顶的宽度为十万由旬这一非共同的观点，第七世贡唐仁波切为了消除错觉，从内外两方面进行了纯正的辨析，并结合了教理和理证的依据，广泛地赐予了善说的礼物。然而，对于像井底之蛙一样，尚未超越善说之海的浅薄之辈来说，仍然存在产生这种疑惑的可能性。经中说，顶部高度为五万由旬，这指的是须弥山的顶端与凉风山相接。并且，在北行到达终点时，太阳的光芒照射到相距一万三千五百由旬的两块土地，这两者必须是同一个点，即太阳的中心不能超过地球的一半。从那里向内测量一万三千五百由旬，须弥山宽度为五万由旬的外缘就位于那里，这与地球仪的图示相符。而且，从那以后，逐渐增大的须弥山顶的宽度，即十万由旬的鸟瞰范围内，整个地球都包含在内，这可以通过地球中心的测量来了解。须弥山顶颈部以下的区域，也必须是星宿运行的地方。如《大疏》中所说：“在那里，星宿的集合体运行。从星宿集合体的位置到须弥山的颈部有两万五千由旬。”以及“在中央，须弥山顶上是星宿的轮转。”等等都表明了这一点。由于这些原因，包括星宿运行在内，从北方与地球外缘等距的须弥山顶的边缘，到南方马头星的火焰所及之处，五万由旬范围内的水轮必须运行。因此，太阳的中心必须超过星宿一万三千五百由旬，直到到达地球的一半。这是因为太阳的光芒和星宿的轨道大小刚刚被描述过。我对此感到疑惑。不仅如此，如果星宿的运行路径是那样的话，那么与下面所说的：“从凉风山开始，到火焰的中心，星宿们以右旋的方式运行。”等等是否会产生矛盾呢？请用辨别的利剑斩断我陷入这种犹豫不决的网中。 3) 还有。
English
Regarding the uncommon view that the width of the summit of Mount Meru is one hundred thousand yojanas, the Seventh Gungtang Rinpoche, in order to dispel illusions, has provided pure and thorough analyses from both internal and external perspectives, along with the validity of scriptural and logical reasoning, and has generously bestowed the gift of eloquent explanations. However, for those shallow minds who, like frogs in a well, have not yet crossed the ocean of eloquent explanations, there remains the possibility of such doubts arising. In the scriptures, it is said that the height of the summit is fifty thousand yojanas, which refers to the point where the peak of Mount Meru meets the Cool Wind Mountain. Moreover, when traveling north to the ultimate point, the sun's rays touch two lands separated by thirteen thousand five hundred yojanas, and these two must be the same point, meaning the center of the sun cannot exceed half of the earth. Measuring inward from there by thirteen thousand five hundred yojanas, the outer edge of Mount Meru, with a width of fifty thousand yojanas, is located there, which is consistent with the diagram of the globe. Furthermore, from then on, the increasingly expanding width of the summit of Mount Meru, that is, the bird's-eye view of one hundred thousand yojanas, encompasses the entire earth, which can be understood through the measurement of the earth's center. The area below the neck of the summit of Mount Meru must also be where the constellations revolve. As stated in the Great Commentary: "There, the assembly of stars revolves. From the position of the assembly of stars to the neck of Mount Meru is twenty-five thousand yojanas." And "In the center, on the summit of Mount Meru is the rotation of the constellations." and so on, all indicate this. For these reasons, including the revolution of the constellations, from the edge of the summit of Mount Meru, equidistant from the outer edge of the earth in the north, to where the flames of the Horsehead Star reach in the south, the water wheel within the range of fifty thousand yojanas must revolve. Therefore, the center of the sun must exceed the constellations by thirteen thousand five hundred yojanas until it reaches half of the earth. This is because the size of the sun's rays and the orbit of the constellations have just been described. I have doubts about this. Moreover, if the path of the constellations is like that, wouldn't it contradict what is said below: "Starting from the Cool Wind Mountain, to the center of the flames, the constellations move in a rightward direction." etc.? Please cut through the net of my indecision with the sword of discernment. 3) Also.
Tibetan
ཚེ་ཚད་སྐྲ་རྩེ་དབུགས་གྲངས་ཀྱིས། །འདྲེན་ཚུལ་མི་འདྲ་རང་ལོ་བརྒྱར། །འདོད་ལྷ་མས་རིམ་བསྐལ་ཆུང་ནི། །གཅིག་ནས་དྲུག་གི་བར་དུའོ། །ཞེས་པས་ཚེ་ཚད་ཐམས་ཅད་རང་ལོ་བརྒྱར་ངེས་པ་དང་། འདོད་ལྷའི་ཚེ་ཐུང་ཚད་བསྐལ་ཆུང་དུ་གསུངས་ནས། འོག་ཏུ། འདོད་ལྷའི་ཞག་གཅིག་ལ། མི་ལོ་གཅིག་དང་དེ་ཡི་ལོར། །མི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །ཞེས་པས་འདོད་ལྷའི་ཞག་གཅིག་ལ་མི་ལོ་གཅིག་དང་། མི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་ལོར་མཛད་ཅིང་། ལོ་དེ་བརྒྱས་བསྒྱུར་བས་ཚེ་ཚད་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། བསྐལ་ཆུང་འཇལ་བའི་ཚད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་གཅིག་མཉམ་པའི། །དོང་དེ་སྐྲ་རྩེས་བཀང་བ་ན། །མི་ལོ་བརྒྱ་རེར་སྐྲ་རྩེ་རེ། །ཕྱུང་བས་སྟོང་པ་བསྐལ་ཆུང་གི །ཞག་བྱས་དེ་ཉིད་སུམ་ཅུ་ལ། །ཟླ་བ་དེ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ལོར། །བརྩིས་པའི་ལོ་བརྒྱ་བསྐལ་ཆུང་ ཚད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་སྐྲ་རྩེ་རེ་ཕྱུང་ནས་སྟོངས་པ་བསྐལ་ཆུང་གི་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ན། སྔར་གྱི་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གི་ཚེ་ཚད་ལ་སྐྲ་རྩེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལས་ཕྱུང་མ་ཐུབ་བམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དང་། རྒྱུད་འགྲེལ་ལས་དེ་གཉིས་ཀ་གསུངས་འདུག་ལགས་ནའང་། ཕྲ་དབུགས་རྒྱུ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྷའི་དབུགས་ཚད་དེ་རང་གི་ཚེ་ཚད་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་མིན་པར་སྔ་རབས་པ་རྣམས་འཆད་གདའ་བས་ཇི་ལྟར་འཐད། མཁྱེན་རབ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པས་བཅད་དུ་གསོལ། ༤༽ཡང་། དེ་ཡང་ཁྱིམ་རེའི་ཐད་ཀ་རུ། །དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང་ནི། །ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དང་ལྡན་ལ། །ཞེས་དཔག་ཚད་འབུམ་དང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཉི་མའི་རྒྱུ་ལམ་ཟླུམ་བསྐོར་གྱི་ཐད་ཀའི་ཚད་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་སྣང་བས། དེ་ཁྱིམ་རེའི་ཐད་ཀར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་། ༥༽ཡང་། ལེའུ་གཉིས་པར། དཔྱིད་ར་སྟག་གི་ཚེས་གཅིག་སྟག །ནམ་ལངས་ཡོས་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན། །ཞེས་བཤད་མགོ་ཟླ་སྟག་ཐོག་མ། །ཡིན་ཕྱིར་སྟག་ཡོས་འབྲུག་སྦྲུལ་དང་། །རྟ་ལུག་སྤྲེའུ་བྱ་ཁྱི་ཕག །བྱི་བ་གླང་བཅས་རིམ་པ་བཞིན། །ཕོ་ལོ་མོ་ལོའི་རྣམ་གཞག་སྟེ། །དེ་ལ་ཤིང་མེ་ས་ལྕགས་ཆུས། །གཉིས་གཉིས་འབྱུང་བས་ཟིན་པ་དེ། །ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུར་གྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དངོས་བསྟན་ལ། རྩོམ་བྱེད་ཟླ་བ་ལོར་སོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཤུགས་བསྟན་ལ་ལོ་སྐོར་གྱི་འགོ་ཡང་སྟག་ནས་འཛིན་དགོས་པ་ལྟ་བུས་ཅུང་ཟད་འཆད་དཀའམ་སྙམ་པའི་དོགས་གནས་དང་། ༦༽ལེའུ་གསུམ་པར། ཝཱ་རཱ་ཎཱ་སིར་བདེན་པ་བཞིའི།
Chinese
寿命长短头发尖，呼吸次数引不同，自身百岁而衡量。欲天逐渐小劫量，一至六间如是量。如是寿命皆定为，自身百岁之量也，欲天短寿小劫量，如是宣说于经中，欲天一日之时间，人间一年复一年，三千六百如是量。如是欲天一日者，人间一年之量也，人间三千六百年，如是计算为一年，此年若以百倍乘，寿命三万六千终。若安立此小劫量，水之宽度一由旬，如是相等之坑洞，头发尖端填满之，人间百年取一发，如是取空小劫量。一日如是三十日，彼月复又十二年，如是计算百年者，即是小劫之量也。如是所说之义者，百年百年取一发，如是取空小劫量，先前三万六千寿，头发三百六十难，如是生疑是否能？经续注释二者说，细微呼吸之经续，如是所说天呼吸，并非自身寿命衡量，古昔上师如是说，如是道理是否妥？智慧如空祈决断。４）又，彼等每一住宅处，由旬十万又一数，二万五千如是量。如是由旬十万与二万五千，太阳运行圆周之直线距离，如是显现之义也，如是每一住宅处如何变？如是生疑也。５）又，第二品中，春季虎月之初一，天亮兔时年始算。如是宣说月始虎，是故虎兔龙蛇马，羊猴鸡狗猪鼠牛，如是次第而安立，阳年阴年之体性，彼等木火土金水，二二出现而摄持，如是六十老岁名。如是所说之直义，造作之月成为年，如是之义也，间接之义年之始，亦须从虎年始算，如是稍许难解释，如是生疑也。６）第三品中，于瓦拉纳西（Vārāṇasī，梵文， वाराणसी，Varanasi，意为：波罗奈斯）宣说四谛之义。
English
The length of life, the tip of a hair, the number of breaths, Different ways of leading, measured by one's own hundred years. The desire gods gradually measure small kalpas, From one to six, such is the measure. Thus, all lifespans are determined, To be measured by one's own hundred years. The short lifespan of the desire gods is measured in small kalpas, As stated in the scriptures. The desire gods' one day, Is one year and another year in human years, Three thousand six hundred such measures. Thus, the desire gods' one day, Is measured as one year in human years. Three thousand six hundred human years, Are calculated as one year. If this year is multiplied by a hundred, The lifespan ends at thirty-six thousand. If the measure of a small kalpa is established, The width of the water is one yojana, Such an equal pit, Filled with the tips of hairs. Every hundred human years, one hair is taken out, Taking it empty is the measure of a small kalpa. One day is like this for thirty days, That month is again twelve years. Calculating a hundred years like this, Is the measure of a small kalpa. As the meaning of what is said, Every hundred years, one hair is taken out, Taking it empty is the measure of a small kalpa. Previously, the lifespan of thirty-six thousand, It is difficult to take out three hundred and sixty hairs, Such doubt arises, is it possible? The tantra commentary says both, The sutras of subtle breaths, As the gods' breaths are said, It is not a measure of one's own lifespan, The ancient masters say so, Is such reasoning appropriate? Wisdom is like space, please decide. 4) Also, those at each residence, A hundred thousand yojanas and one number, Twenty-five thousand such measures. Thus, a hundred thousand and twenty-five thousand yojanas, The straight-line distance of the sun's circular path, Is the meaning of what appears. How does it change at each residence? Such doubt arises. 5) Also, in the second chapter, The first day of the Tiger month in spring, The year begins when the sky dawns at the Rabbit time. Thus, it is said that the month begins with the Tiger, Therefore, Tiger, Rabbit, Dragon, Snake, Horse, Sheep, Monkey, Bird, Dog, Pig, Rat, Ox, Are established in such order, The nature of male and female years, Those wood, fire, earth, metal, water, Appear and are held in pairs, Such is known as the sixty old years. Thus, the direct meaning of what is said, The month of creation becomes the year, Such is the meaning. The indirect meaning is the beginning of the year, It must also be calculated from the Tiger year, Such is slightly difficult to explain, Such doubt arises. 6) In the third chapter, in Varanasi (Vārāṇasī, Sanskrit, वाराणसी, Varanasi, meaning: Benares), the meaning of the Four Noble Truths is proclaimed.