Tibetan
ཞེས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མྱོང་རྩིས་སུ་གསུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཉི་མ་འཛིན་ཚུལ་ལའང་སྔར་ལྟར་དྲུག་ལས། དང་པོ་འཛིན་མི་འཛིན་བརྟག་པ་ནི། ཟླ་འཛིན་བཤད་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ཉི་འཛིན་བརྟག་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཟླ་བ་ ཕྱེད་དང་ལྔའི་ལོངས་སྤྱོད་སྐར་ཐིག་དབྱུག་གུར་གཟུགས་མེ་སོགས་བུལ་བར་སྦྱིན་ཞིང་གདོང་མཇུག་ལ་ཕྲི་བས་ནི་བྱེད་པའི་གཟེར་གྲུབ་པར་ཕབ་སྟེ་བསླུ་བ་མེད་པར་བརྟག་པ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ནས་གྲུབ་མཐའི་གནམ་སྟོང་གི་ཉི་མ་དག་པའི་རི་རོ་ཆའི་གོང་དུ་མེ་མིག་ཆ་གློ་བུར་དུ་བཏོན་པ་གནས་གཉིས་བཀོད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གོ་ལོག་འཛིན་དཀའ་བས་དེ་བརྟག་པའི་གཞིར་སྔར་ནུར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་གཅན་གྱི་བུལ་བ་དེ་ཉིད་བསྲེ་ཞིང་། ཉི་དག་གནས་གཅིག་དང་སྔར་གྱི་གདོང་མཇུག་བསྡུར་ལ་གང་ཉེའི་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་གཉིས་ཉུང་གིས་མང་བ་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་སྦྱངས་པའི་ལྷག་མར་གདོང་གིས་ཉི་མར་སྦྱངས་པའི་ཚེ་སྐར་གནས་སྟོངས་ཤིང་ཆུ་ཚོད་དུ་ཞེ་ལྔ་མན་ཆད་བྱུང་ན་ངེས་པར་འཛིན་ལ། ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལའང་འཛིན་པ་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཉི་མས་གདོང་སྦྱངས་ན་གོ་ལོག་སྟེ་སྐར་མ་སྟོངས་ཤིང་ཆུ་ཚོད་དུ་འབྱུང་བ་མན་ཆད་དང་། མཇུག་མས་ཉི་མ་སྦྱངས་བ་ནའང་གོ་ལོག་པས་སྐར་གནས་ཐིག་དང་ཆུ་ཚོད་དུ་བརྒྱད་མན་བྱུང་ན་འཛིན་ཅེས་གསུང་བ་ནི་སྔར་བྱེད་པའི་གཟེར་གྲུབ་པ་དང་བསྟུན་ནས་བརྟགས་པའི་མྱོང་རྩིས་ཏེ། བྱེད་རྩིས་སོར་བཞག་དང་གྲུབ་པར་ཕབ་པའི་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གོ་ལོག་འཛིན་པ་སྲིད་པ་ཙམ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་ལེགས་སོ། །ཉི་མས་མཇུག་མར་སྦྱངས་པའི་ཚེ་སྐར་མ་ནམ་མཁའ་དང་ཆུ་ཚོད་དུ་བཞི་བཅུ་ཚུན་ཆད་བྱུང་ན་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་གདོང་འཛིན་ལ་ཉི་མ་མང་བ་དང་མཇུག་འཛིན་ལ་མཇུག་མ་མང་བ་ན་མི་བསླུ་བར་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གདོང་གིས་ཉི་མ་དང་ཉི་མས་མཇུག་མར་སྦྱངས་ལྷག་གང་ཡོད་དེས་སྔར་གྱི་ཉི་བུལ་བསྲེས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་དེ་ལ་གདོང་འཛིན་གྱི་ཚེ་སྦྱངས་ཤིང་མཇུག་འཛིན་གྱི་ཚེ་སྦྱིན་ལ་རང་རང་གི་གནས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གང་ལོངས་སྟེང་དུ་དྲིལ་ཞིང་། རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་ཕྱེད་ལྷག་ནའང་དོར་བས་གནས་ཀུན་སྟོངས་ཏེ་ཐིག་ལེ་དྲུག་བརྩེགས་ཤར་ན་ངེས་པར་འཛིན་ལ། དེ་ལས་ལོག་སྟེ་གདོང་ལ་སྟེར་བ་དང་མཇུག་ལ་ཕྲི་བས་གནས་ཀུན་སྟོངས་ནའང་མི་འཛིན་ནོ། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག །དོན་ལ་གཟས་འཛིན་ པ་
Chinese
如是，是前代上师们的经验算法中所说。第二，关于日食的推算方式，也如前述共有六种。第一，是占验是否发生日食：在讲述完月食之后，为了占验日食，将罗睺的月亮，一半加五份的盈余，星算点、杖、帐篷、形象、火等，施与迟缓，并从头尾减去，由此将造作的橛（藏文：བྱེད་པའི་གཟེར་，梵文天城体：kāraṇakīla，梵文罗马拟音：karanakila，汉语字面意思：作用橛）安立下来，作为不欺惑的占验，制成不变的橛。然后，在成算（藏文：གྲུབ་མཐའི་，意为已经成立的宗派的算法）的虚空历算的太阳清净的日轮之上，突然取出火、眼、水，在安置两处方位的一侧，因为反向难以把握，所以为了作为占验的基础，混合先前给予的罗睺的迟缓。将太阳清净的一处位置，与先前的头尾进行比较，对于接近的遮蔽物和遮蔽者两者，用小的去修正大的。像这样修正的剩余部分，当头对太阳进行修正时，如果星位空虚，并且时间少于四十五个钟点，则必定发生日食。大约五十个钟点也可能发生日食。如果太阳对头进行修正，则方向相反，星位空虚，时间少于出现的时间。如果尾对太阳进行修正，方向也相反，如果星位是点，并且时间少于八个钟点，则会发生日食。这样说，是与先前造作的橛安立相一致的占验算法。对于保持造作算法原样，以及安立成算的仪轨，像这样反向发生日食的可能性很小，如果保持中立则更好。当太阳对尾进行修正时，如果星位是天空，并且时间在四十个钟点之内，则必定会发生日食。总之，对于头食，太阳多；对于尾食，尾多，这是通过经验证实的，因此必定会发生日食。因为这个原因，无论头对太阳，还是太阳对尾进行修正后剩余多少，都与先前的太阳迟缓混合，放置在一处。对于头食，进行修正；对于尾食，进行给予，并在各自位置的轮上，将所有盈余都加起来。即使超过星轮的一半，也将其舍弃，因此所有位置都空虚，如果出现六个重叠的点，则必定会发生日食。与此相反，如果给予头，并从尾减去，即使所有位置都空虚，也不会发生日食。有些智者认为，实际上罗睺会吞食太阳。
English
Thus, it is said in the experiential calculations of the former masters. Secondly, regarding the methods of calculating solar eclipses, there are six as before. First, examining whether an eclipse will occur or not: After explaining lunar eclipses, in order to examine solar eclipses, the moon of Rahu, half plus five parts of excess, star calculation points, staff, tent, image, fire, etc., are given to slowness, and subtracted from the head and tail, thereby establishing the peg of action (Tibetan: བྱེད་པའི་གཟེར་, Sanskrit Devanagari: kāraṇakīla, Sanskrit Romanization: karanakila, literal meaning: action peg), as an infallible examination, made into an unchangeable peg. Then, on the clear sun wheel of the empty calendar sun of established calculation (Tibetan: གྲུབ་མཐའི་, meaning the calculation of an already established school), suddenly taking out fire, eye, water, on one side of the two arranged positions, because it is difficult to grasp the reverse direction, so in order to serve as the basis for examination, mix the previously given slowness of Rahu. Compare the one position of the clear sun with the previous head and tail, and for the approaching obscurer and obscuring, use the small to correct the large. The remainder after such correction, when the head corrects the sun, if the star position is empty and the time is less than forty-five hours, then a solar eclipse will definitely occur. An eclipse may also occur at about fifty hours. If the sun corrects the head, the direction is reversed, the star position is empty, and the time is less than the time of appearance. If the tail corrects the sun, the direction is also reversed, if the star position is a point and the time is less than eight hours, then an eclipse will occur. This is said to be an experiential calculation method consistent with the previously established peg of action. For keeping the action calculation as it is, and the ritual of establishing the accomplished calculation, the possibility of a reverse eclipse like this is very small, and it is better to remain neutral. When the sun corrects the tail, if the star position is the sky and the time is within forty hours, then a solar eclipse will definitely occur. In short, for a head eclipse, the sun is more; for a tail eclipse, the tail is more, which has been proven by experience, so an eclipse will definitely occur. For this reason, no matter how much remains after the head corrects the sun or the sun corrects the tail, it is mixed with the previous sun slowness and placed in one place. For a head eclipse, correct it; for a tail eclipse, give it, and on the wheel of each position, add up all the excess. Even if it exceeds half of the star wheel, discard it, so all positions are empty, and if six overlapping points appear, then a solar eclipse will definitely occur. Conversely, if you give to the head and subtract from the tail, even if all positions are empty, an eclipse will not occur. Some scholars believe that in reality, Rahu devours the sun.
Tibetan
བྱས་ཀྱང་སྒྲ་གཅན་གདོང་མཇུག་གང་རུང་དང་ཉི་ཟླ་མཉམ་པོར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ན་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལའང་ཉི་མ་འཛིན་པར་ཐལ། ཉ་ལ་ཟླ་བ་བཟུང་བའི་གདོང་མཇུག་གང་རུང་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཉི་མ་འཛིན་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་གླིང་དབུས་མའི་ཚངས་ཐིག་ཏུ་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་སླེབ་པ་གདོང་གིས་ཟིན་པ་དེའི་ཚེ་ལྷོ་གླིང་དབུས་མའི་ཚངས་ཐིག་ཏུ་ཉི་མ་དང་དུས་མེ་མཉམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བསྒྲིབས་པའི་ཆ་ཆེ་ཆུང་ནི། བསྒྲིབ་བྱ་དང་སྒྲིབ་བྱེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྦྱངས་ལྷག་གི་ཆུ་ཚོད་ལ་བདུན་མན་ཆད་བྱུང་ན་གདོང་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་ཕྱོགས་དང་མཇུག་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་ཚེས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། སྦྱངས་ལྷག་ཆུ་ཚོད་དེ་ལ་བདུན་ལས་མང་བར་གྱུར་ཚེ་གདོང་འཛིན་ལ་ཡོན་ཏན་དང་མཇུག་འཛིན་ལ་མིག་སྟེར་བ་ནི་རགས་པ་སྟེ། ཞིབ་པར་ན་ཕན་ཚུན་སྦྱངས་ལྷག་སྟོངས་པ་སོགས་ལ་ནུར་སྟེར་བཅུ་དང་བཅོ་ལྔས་ཀྱང་ཉུང་སྐྱོན་དང་། སྦྱངས་ལྷག་ཞེ་ལྔ་དང་བཞི་བཅུ་སོགས་ལ་དེའི་སྟེང་ནས་ད་དུང་དབྲི་དགོས་པའང་སྣང་བས་ཆ་བརྩིས་ནས་སྟེར་འབྲི་བྱ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གདོང་འཛིན་གྱི་ཚེ་སྔར་ཕན་ཚུན་སྦྱངས་ལྷག་ལ་ཆུ་ཚོད་ཉེར་གཉིས་དང་ཉེར་གསུམ་ཙམ་དང་། མཇུག་འཛིན་གྱི་ཚེ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་དགུ་དང་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལ་རིལ་པོར་བཟུང་བ་མྱོང་བས་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ནུར་སྦྱིན་རྗེས་གདོང་མཇུག་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དེས་མཁའ་རོར་སྦྱངས་ལྷག་ཉི་མས་བསྒྱུར་བ་ལ་མཁའ་རོས་བགོས་པས་ཐོབ་ནོར་གང་བྱུང་བའི་གྲངས་དེས་ཇི་ཙམ་སྒྲིབ་པའི་ཆ་གྲངས་སྟོན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེའང་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། ཞེས་པས་ཉི་མ་ཆ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནོར་ལ་དྲུག་ཐོབ་ན་ཉི་དཀྱིལ་གྱི་ཕྱེད་ཆ་དང་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་ན་རིལ་འཛིན་ཏེ། དེས་བར་གྱི་ནོར་གང་ཐོབ་ཀྱི་ཆ་གཞན་རྣམས་ལའང་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡུན་ཇི་ཙམ་འཛིན་པའང་ཉི་དཀྱིལ་ཆ་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་ཆ་རེ་རེས་ཆུ་ཚོད་རེའི་ཡུན་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱེད་འཛིན་ཆུ་ཚོད་དྲུག་དང་། རིལ་འཛིན་ལ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ ཀྱི་ཡུན་འཛིན་པ་སྟེ། བར་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་དེ་ལུང་སྟོན་ནོ། །བཞི་པ་གང་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ནི། གདོང་དང་དུས་མེ་ཡིས་སོགས་ཏེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་བསྒྲིབ་བྱ་ལ་སྦྱངས་པའི་ཚེ་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་སྔ་ཕྱི་གཡ
Chinese
（佛）说，罗睺头尾任何一部分都与日月同行。这样一来，十五日也应发生日食。因为必须认为罗睺头尾任何一部分遮挡月亮时，另一部分遮挡太阳。因为当北半球中线的十五日月亮被罗睺头遮挡时，南半球中线上的太阳和火星同时运行。第二，关于遮蔽部分的大小：如果遮蔽者和被遮蔽者两者之间的修正剩余时间小于七个钟头，那么在罗睺头遮蔽时给予“ཕྱོགས”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：方向），在罗睺尾遮蔽时给予“ཚེས”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：日期）。如果修正剩余时间大于七个钟头，那么罗睺头遮蔽时给予“ཡོན་ཏན”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：功德），罗睺尾遮蔽时给予“མིག”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：眼睛），这只是粗略的说法。详细地说，当相互修正剩余为零时，给予“ནུར”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：倾斜），即使是十和十五也嫌少；当修正剩余为四十五和四十等时，还应在此基础上减少。因此，应根据比例进行给予和减少。原因是，在罗睺头遮蔽时，以前相互修正剩余大约为二十二和二十三个钟头，而在罗睺尾遮蔽时，大约为十九和二十个钟头被完全遮蔽，这是经过验证且不会出错的。因此，在适当的时候给予“ནུར”（藏文，梵文天城体待补充，梵文罗马拟音待补充，汉语：倾斜）后，无论是罗睺头还是罗睺尾遮蔽，用给予的总数乘以天空度数，再除以天空度数，得到的数字表示遮蔽部分的程度。正如《大疏》中所说：“这也是由于完全遮蔽的缘故，具有十二宫的性质。”因为太阳具有十二个部分的性质，如果得到六，则遮蔽太阳的一半；如果得到十二，则完全遮蔽。由此可以推知其他部分遮蔽的情况。第三，关于遮蔽的时间长度，将太阳分为十二个部分，每个部分遮蔽一个钟头。例如，遮蔽一半持续六个钟头，完全遮蔽持续十二个钟头。其余情况应通过推理来判断。第四，关于从哪个方向开始遮蔽：罗睺头和火星等，当遮蔽者修正被遮蔽者时，从西南方向由前向后
English
（Buddha）said that either the head or the tail of Rahu travels together with the sun and the moon. If that is the case, then solar eclipses should also occur on the fifteenth day of the month. This is because it must be assumed that when either the head or the tail of Rahu obscures the moon, the other obscures the sun. For when the moon on the meridian of the central part of the northern continent is obscured by Rahu's head, the sun and Mars run simultaneously on the meridian of the central part of the southern continent. Second, regarding the size of the obscured portion: if the corrected residual time between the obscurer and the obscured is less than seven hours, then give "Phyogs" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: direction) when Rahu's head obscures, and give "Tshes" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: date) when Rahu's tail obscures. If the corrected residual time is more than seven hours, then giving "Yontan" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: merit) when Rahu's head obscures and giving "Mig" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: eye) when Rahu's tail obscures is a rough estimate. In detail, when the mutual corrected residual is zero, give "Nur" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: inclination), and even ten and fifteen are too few; when the corrected residual is forty-five and forty, etc., it should still be reduced on this basis. Therefore, giving and subtracting should be done according to the proportion. The reason is that when Rahu's head obscures, the previous mutual corrected residual is about twenty-two and twenty-three hours, while when Rahu's tail obscures, about nineteen and twenty hours are completely obscured, which has been verified and will not be wrong. Therefore, after giving "Nur" (Tibetan, Sanskrit Devanagari to be added, Sanskrit Roman transliteration to be added, Chinese: inclination) at the appropriate time, whether it is Rahu's head or Rahu's tail that obscures, multiply the total number given by the degrees of the sky and divide by the degrees of the sky, and the resulting number indicates the degree of the obscured portion. As stated in the Great Commentary: "This is also due to the complete obscuration, which has the nature of the twelve houses." Because the sun has the nature of twelve parts, if six is obtained, then half of the sun is obscured; if twelve is obtained, then it is completely obscured. From this, it can be inferred the obscuration of other parts. Third, regarding the length of time of obscuration, the sun is divided into twelve parts, and each part obscures for one hour. For example, half obscuration lasts for six hours, and complete obscuration lasts for twelve hours. The remaining cases should be judged by reasoning. Fourth, regarding the direction from which the obscuration begins: Rahu's head and Mars, etc., when the obscurer corrects the obscured, from the southwest direction from front to back.