Tibetan
ངང་ལ་ཅི་གནས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ ཏུ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་མཚམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། རྗེས་ཐོབ་ཐུན་སྔ་ཕྱིའི་མཚམས་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་ནས་མེད་པའི་དོན་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་བུར་བསམ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། 1-846 གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། དང་པོར་བྱམས་རྗེ་ལེགས་པར་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། བདེ་སྡུག་གཏོང་ ལེན་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པའི་དང་པོར་དགྲ་གཉེན་བར་མས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ཡིན་དུ་འོང་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་ཅིང་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་དང་། གནོད་པ་ དང་མི་ཕན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལེགས་པར་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་སྤེལ་མར་སྦྱང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། བདག་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས། ཕ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒྱུ་ལས་དང་ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ལེན་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་རེས་མོས་ཀྱིས་སྤེལ་མར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱངས་བར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་རླུང་ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། གཏོང་ལེན་དེ་གཉིས་བསྒོམ་ཚུལ་འདི་ལྟར་རང་གི་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་མཉམ་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པ་ནག་འུབ་ཀྱིས་བསྡུས། སྣ་སྒོ་ནས་ཞུགས། 1-847 རང་གི་སྙིང་གར་ཐིམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་སྡུག་གཏན་མེད་སོང་བར་བསམ། དབུག་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ན། རང་གི་བདེ་དགེ་ཅི་ཡོད་ཐམས་ཅད་ཟླ་ཟེར་ལྟ་བུར་རྣམ་པས། སྣ་སྒོ་ནས་དཀར་ ལམ་གྱིས་སོང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐིམ་པས་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་རླུང་ལ་གཏོང་ལེན་གཉིས་བསྐྱོན་པ་འདི་ཉིད་ཐུན་གྱི་དངོས་གཞིར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་མོ། ། གསུམ་པ་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནི། ཡུལ་གསུམ་དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བར་མ་སྟེ་གསུམ་ ལ་བརྟེན་ནས། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སྟེ་དུག་གསུམ་སྐྱེས་པ་ན་འདི་ལྟར་བློ་སྦྱང་སྟེ། བདག་ད་ལྟ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བ་ ཐམས་ཅད་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་བློས་རང་གི་སྙིང་གི་ནང
Chinese
在正行中如何安住？第二，后得位如何修学？如是说：‘座间观修为幻化士夫。’也就是说，后得位在座间前后，器情世界显现种种，虽然迷惑但实际上并不存在，观想所显现的幻化士夫行走往来，享用对境，如此而修。 第二，修习世俗菩提心有三：加行、正行、座间之法。第一，‘首先修习慈悲。’如是说：也就是，在修习取舍、自他交换之前，首先要对包括怨亲中在内的一切众生，修习珍爱如一的慈爱之心，希望他们得到安乐；并且修习想要救护他们脱离一切损害和痛苦的悲心。第二，‘取舍二者交替修习。’如是说：也就是，观想将自己的身体、受用、三世的善根和一切安乐，都给予父母众生；观想将父母众生的一切痛苦果报以及痛苦之因——业和烦恼，都由自己来承受。如此这般，通过交替轮换地修习取舍二者，来加以训练。‘二者加于风上修。’如是说：也就是，如此修习取舍二者，在自己吸气的同时，观想众生的一切痛苦及其因果都化为黑烟，从鼻孔进入，融入自己的心间，从而使众生的罪业和痛苦彻底消失。呼气时，观想自己的一切安乐和善根都化为如月光般的光芒，从鼻孔中发出，化为白光，融入一切众生，从而使他们获得佛果。如此这般，将取舍二者加于风上修习，作为正行来修持。 第三，座间的修法是：‘三境三毒三善根。’如是说：也就是，对于悦意、不悦意和中庸这三种对境，生起贪、嗔、痴三种毒时，应如此修习：我现在正在行持贪欲，想到世间也有很多众生受到贪欲的控制，心中生起怜悯。然后将他们都以意念纳入自己的心中。
English
How to abide in the main practice? Second, how to train in the post-meditation period? It is said: 'During breaks, contemplate as an illusory person.' That is, in the post-meditation period, between sessions, although various appearances of the environment and beings arise, mistaking them as real when they are not, contemplate the illusory person moving around and enjoying objects. Second, cultivating the conventional Bodhicitta has three aspects: preliminary practices, the main practice, and practices during breaks. First, 'First, cultivate loving-kindness and compassion well.' That is, before practicing giving and taking (Tonglen) and exchanging self and others, first, towards all sentient beings, including enemies, friends, and neutrals, cultivate loving-kindness, cherishing them as if they were your only child and wishing them happiness; and cultivate compassion, wishing to protect them from all harm and suffering. Second, 'Practice the two, giving and taking, alternately.' That is, contemplate giving your body, possessions, the merits of the three times, and all happiness to all sentient beings who have been your parents. Contemplate taking all the suffering results and the causes—karma and afflictions—of all sentient beings who have been your parents. In this way, train by alternately practicing giving and taking. 'Apply the two to the wind.' That is, practice giving and taking in this way: as you inhale, imagine all the suffering of sentient beings, along with its causes and effects, gathering as black smoke, entering through your nostrils, and dissolving into your heart, thereby completely eliminating the sins and suffering of sentient beings. As you exhale, imagine all your happiness and virtue transforming into moonlight-like rays, emanating as white light from your nostrils, and dissolving into all sentient beings, thereby enabling them to attain Buddhahood. In this way, applying the two, giving and taking, to the wind is done as the main practice. Third, the practice during breaks is: 'Three objects, three poisons, three roots of virtue.' That is, when attachment, aversion, and ignorance—the three poisons—arise based on the three objects—pleasant, unpleasant, and neutral—one should train the mind in this way: 'I am now engaging in desire.' Thinking that there are also many beings in the world who are controlled by desire, generate compassion. Then, mentally draw all of them into your heart. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་དུ་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་རྩ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ ཞེ་སྡང་སོགས་ལ་རིགས་འགྲེ་སྟེ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བས་དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱོངས །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་དེ་ལ་མི་བརྗེད་པ་དྲན་པ་བསྐུལ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར། 1-848 འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཅིང་། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ངག་ གིས་བརྗོད་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པོས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ལེན་པའི་གོ་རིམས་རང་ནས་བརྩམས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་ལ་ལེན་ནུས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམ་གྱི་ཐོག་མར་རང་ནས་བརྩམ་ སྟེ་རང་ལ་མ་འོངས་པར་སྨིན་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ད་ལྟ་ཡིད་ཀྱིས་བླངས་ལ། དེ་བྱང་ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བླང་ངོ་།། །། ༄། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ། གསུམ་པ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སྣོད་ བཅུད་སྡིག་པས་གང་བའི་ཚེ། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་པ་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་རུངས་པས་འཚེ་བ་སོགས་རང་གི་ཚེ་ སྔ་མ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱད་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་གང་བའི་ཚེ། ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་བ་རྣམས་ཐབས་བཟང་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་དགོས་པས། འདི་ ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྟེན་པ། དོན་དམ་བྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་པ། སྤྱོད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ལུས་ལ་ན་ཚ། 1-849 སེམས་ལ་མི་དགའ་བ་མི་ཁ་བསྐུར་འདེབས། དགྲ་གྱོད་ཁ་མཆུ་སོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་། འདིས་གནོད་པར་བྱས་སྙམ་པའི་ལེ་ལན་གཞན་ལ་མི་བདའ་བ་ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་བདག་གཅེས་འཛིན་འདི་གཅིག་པུ་ ལ་གདའ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གནོད་བྱེད་སོགས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འདི་རྣམས་བདག་ནི་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་དང་ཕ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བསམ་ནས་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁྲུལ་སྣང་སྐུ་བཞིར་བལྟ་བ་ཡི། །སྟོང་ཉིད་སྲུང་བ་བླ་ན་མེད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་ དང་སྒོས་རྐྱེན་ངན་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་དོན་ལ་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཐག་བཅད་ནས་སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུ། འགག་མེད་ལོངས་སྐུ། གནས་མེད་སྤྲུལ་སྐུ། དེ་ རྣམས་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་ཉི
Chinese
然后，心想让一切众生都具备无欲的善根。这样，通过将嗔恨等转化为道用，三毒就变成了三种善根。为了唤起正念，如经中所说：'一切行住坐卧，皆以言语调伏。' 也就是说，为了不忘记交换自他的修法，在一切行住坐卧等行为的各个阶段，要像寂天菩萨所说的那样：'愿我之恶业成熟于彼，愿我一切善业皆成熟于彼。' 用语言表达，并以强烈的意愿来调伏。如经中所说：'从接受的顺序开始。' 也就是说，为了能够接受他人的痛苦，首先要从自己开始，先用意念接受未来将要成熟在自己身上的痛苦，然后逐渐接受他人的痛苦。 将逆境转为菩提道用 第三，将逆境转为菩提道用。如经中所说：'器情充满罪恶时，逆缘转为菩提道。' 也就是说，当外在环境衰败，内在众生凶恶，或者因为自己前世造作恶业而遭受众多痛苦时，必须以善巧方便将降临的一切逆境转为菩提道用。这又分为三种：依靠世俗菩提心，依靠胜义菩提心，依靠特殊的行为。第一，如经中所说：'一切过错皆归于一。' 也就是说，无论身体生病，心中不悦，遭受诽谤，遇到仇敌、争端、诉讼等任何事情，都不要责怪他人，而要将一切过错归于执着自我的这个'我'。如经中所说：'观一切为大恩。' 也就是说，对于所有加害者等众生，都要想到他们是自己积累资粮、清净业障的助伴，是自己的父母，因此要观想他们具有极大的恩德，并修持自他交换。第二，如经中所说：'视错觉为四身，空性守护至高无上。' 也就是说，总的来说，对于外器内情的显现，特别是对于一切逆境，都要断定这只是自己心识的错觉显现，实际上没有任何真实的存在，从而证悟法身本不生，报身不灭，化身无处不在，并且这三者无二无别。
English
Then, thinking that all sentient beings should be endowed with the virtue of non-attachment. Thus, by transforming hatred and so on into the path, the three poisons become the three roots of virtue. To arouse mindfulness, as it is said in the scriptures: 'In all conduct, purify with words.' That is, in order not to forget the practice of exchanging self and others, in all stages of conduct such as walking, standing, sitting, and lying down, one should, as Shantideva said: 'May my evil deeds ripen on them, may all my virtues ripen on them.' Express with words and purify with strong intention. As it is said in the scriptures: 'Start from the order of receiving.' That is, in order to be able to receive the suffering of others, one must first start with oneself, first mentally accepting the suffering that will mature in the future, and then gradually accepting the suffering of others. Transforming adverse conditions into the path to enlightenment Third, transforming adverse conditions into the path to enlightenment. As it is said in the scriptures: 'When the vessel and its contents are filled with sin, transform adverse conditions into the path to enlightenment.' That is, when the external environment declines, the internal sentient beings are fierce, or because one has committed evil deeds in previous lives and suffers many pains, one must skillfully transform all the adverse conditions that have befallen into the path to enlightenment. This is further divided into three types: relying on conventional Bodhicitta, relying on ultimate Bodhicitta, and relying on special conduct. First, as it is said in the scriptures: 'All faults belong to one.' That is, no matter if the body is sick, the mind is unhappy, one is slandered, or one encounters enemies, disputes, lawsuits, etc., one should not blame others, but attribute all faults to this 'I' who clings to self. As it is said in the scriptures: 'View everything as great kindness.' That is, for all harm-doers and other sentient beings, one should think that they are one's companions in accumulating merit and purifying obscurations, and that they are one's parents, so one should contemplate that they have great kindness and practice the exchange of self and others. Second, as it is said in the scriptures: 'Viewing illusions as the four bodies, guarding emptiness is supreme.' That is, in general, for the appearance of the external vessel and its contents, especially for all adverse conditions, one must determine that this is just an illusion of one's own mind, and that there is no real existence at all, thereby realizing that the Dharmakaya is unborn, the Sambhogakaya is indestructible, and the Nirmanakaya is omnipresent, and that these three are inseparable. --------------------------------------------------------------------------------