Tibetan
ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཡོད། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། ཇི་སྐད་དུ། །མདོ་སྡེ་དབྱངས་སྙད་ལུང་དུ་བསྟན། །ཚིགས་བཅད་ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་དང་། ། 5-707 རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་དང་། །སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། །རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྡེ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་བཀའ་དེ་ལ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་དབྱེ་ན། བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར། བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར། ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་དང་གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། སྟོན་ པས་དུས་དང་པོར་གསུང་ཤིང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དེ། བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། མཚན་གཞི་ནི། འདུལ་བ་ ལུང་སྡེ་བཞི་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། སྟོན་པས་དུས་བར་དུ་གསུངས་ཤིང་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དེ། བཀའ་བར་པ་མཚན་ ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། མཚན་གཞི་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། སྟོན་པས་དུས་ཐ་མར་གསུངས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བརྗོད་ བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དེ། བཀའ་ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། མཚན་གཞི་ནི། མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དོ། ། 5-708 གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ནི། འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ངག་རྣམ་དག་དེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་རིགས་ པ་ལས། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་གང་ཡིན་ལ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཐོར་བ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས། འཁྲུགས་པ་གོ་རིམས་སྡེབས་པའི་བསྟན་བཅོས། མདོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ དང་གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་འཐོར་བ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། འཁྲུགས་པ་གོ་རིམས་སྡེབས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་ལྟ་ བུ་ལ་བྱེད། མདོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་ བཅོས། སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་གྱི་བསྟན་བཅོས།
Chinese
从表达方式的角度划分，佛经有十二个分支。这十二个分支是：如经中所说：'契经、应颂与记别，讽诵、自说及因缘，譬喻、本事与本生，方广、希法及论议，是为十二部经。' 如是说。此外，从时间角度划分，佛陀的教诲分为三个法轮：初转法轮为四谛法轮，中转法轮为无相法轮，末转法轮为善分别法轮。初转法轮的特征是：佛陀在最初时期宣说，主要阐述四圣谛的佛经，即为初转四谛法轮的特征。例如：《律藏》中的四个部分。中转法轮的特征是：佛陀在中间时期宣说，主要阐述三解脱门的佛经，即为中转无相法轮的特征。例如：《般若经》。末转法轮的特征是：佛陀在最后时期宣说，主要阐述三无自性的佛经，即为末转善分别法轮的特征。例如：《解深密经》。 第二，论著分为特征和分类两部分。论著的特征是：具备调伏和救护两种功德的清净之语，即为论著的特征。如《释量论》中所说：'能调伏一切烦恼怨敌，能救护脱离恶趣轮回，以具调伏救护之功德故名为论著，此二功德于其他论著中无有。' 因此，从作用的角度划分，论著分为三种：汇集分散内容的论著，整理混乱内容的论著，以及阐释广大经义的论著。第一种，汇集分散内容的论著，例如：《集学论》。整理混乱内容的论著，例如：《律根本论》。阐释广大经义的论著，例如：《现观庄严论》。此外，从目的的角度划分，论著分为具有意义的论著和致力于实修的论著。
English
Divided from the perspective of expression, the Buddhist scriptures have twelve branches. These twelve branches are: As it is said in the scriptures: 'Sūtra (契经，梵文：Sūtra，梵文罗马拟音：Sūtra，汉语字面意思：线), Geya (应颂，梵文：Geya，梵文罗马拟音：Geya，汉语字面意思：歌), Vyākaraṇa (记别，梵文：Vyākaraṇa，梵文罗马拟音：Vyākaraṇa，汉语字面意思：解释), Gāthā (讽诵，梵文：Gāthā，梵文罗马拟音：Gāthā，汉语字面意思：偈颂), Udāna (自说，梵文：Udāna，梵文罗马拟音：Udāna，汉语字面意思：自发语), Nidāna (因缘，梵文：Nidāna，梵文罗马拟音：Nidāna，汉语字面意思：原因), Avadāna (譬喻，梵文：Avadāna，梵文罗马拟音：Avadāna，汉语字面意思：故事), Itivṛttaka (本事，梵文：Itivṛttaka，梵文罗马拟音：Itivṛttaka，汉语字面意思：如是说), Jātaka (本生，梵文：Jātaka，梵文罗马拟音：Jātaka，汉语字面意思：出生), Vaipulya (方广，梵文：Vaipulya，梵文罗马拟音：Vaipulya，汉语字面意思：广大), Adbhūta-dharma (希法，梵文：Adbhūta-dharma，梵文罗马拟音：Adbhūta-dharma，汉语字面意思：未曾有法), and Upadeśa (论议，梵文：Upadeśa，梵文罗马拟音：Upadeśa，汉语字面意思：教导), these are the twelve divisions of the scriptures.' As it is said. Furthermore, dividing the Buddha's teachings from the perspective of time, there are three turnings of the Dharma wheel: the first turning of the Dharma wheel is the Four Noble Truths, the intermediate turning is the signless Dharma wheel, and the final turning is the well-discriminated Dharma wheel. The characteristic of the first turning is: the Buddhist scriptures spoken by the Buddha in the initial period, mainly elucidating the Four Noble Truths, are the characteristic of the first turning of the Four Noble Truths Dharma wheel. For example, the four divisions of the Vinaya Pitaka (律藏). The characteristic of the intermediate turning is: the Buddhist scriptures spoken by the Buddha in the intermediate period, mainly elucidating the three doors of liberation, are the characteristic of the intermediate turning of the signless Dharma wheel. For example, the Prajñāpāramitā Sūtra (般若经). The characteristic of the final turning is: the Buddhist scriptures spoken by the Buddha in the final period, mainly elucidating the three natures of non-self-existence, are the characteristic of the final turning of the well-discriminated Dharma wheel. For example, the Saṃdhinirmocana Sūtra (解深密经). Secondly, treatises are divided into two parts: characteristics and classifications. The characteristic of a treatise is: pure speech endowed with the two qualities of taming and protecting, which is the characteristic of a treatise. As it is said in the Pramāṇavārttika (释量论): 'That which tames all the enemies of afflictions, and protects from the states of misery, is called a treatise because it possesses the qualities of taming and protecting; these two qualities are not found in other treatises.' Therefore, from the perspective of function, treatises are divided into three types: treatises that gather scattered content, treatises that organize confused content, and treatises that explain vast scriptural meanings. The first type, treatises that gather scattered content, is exemplified by the Śikṣāsamuccaya (集学论). Treatises that organize confused content are exemplified by the Vinayamūlasūtra (律根本论). Treatises that explain vast scriptural meanings are exemplified by the Abhisamayālaṅkāra (现观庄严论). Furthermore, from the perspective of purpose, treatises are divided into treatises with meaning and treatises dedicated to practice. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། བསྡུ་བ་ལས། དོན་མེད་དོན་ལོག་དོན་དང་ལྡན། །ཐོས་རྩོད་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །ངན་གཡོ་བརྩེ་བྲལ་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། ། 5-709 བསྟན་བཅོས་དྲུག་བྲལ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བཀའ་སོ་སོའི་དགོངས་པ་ འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཡོད། དང་པོ་ལ་བརྗོད་བྱ་དག་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། རྗོད་བྱེད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཡོད། དང་པོ་ནི། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ ཀཱ་ལ་པ་དང་། ཙཎྜ་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་བཀའ་སོ་སོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་དབྱེ་ན། བཀའ་དང་པོའི་ དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས། བཀའ་བར་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས། བཀའ་ཐ་མའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལ་གྲུབ་མཐའི་ཆ་ གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྤྱོད་པའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཡོད། གྲུབ་མཐའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། མངོན་པ་མཛོད་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། སྤྱོད་པའི་ཆ་གཙོ་ བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། བཀའ་བར་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་དབྱེ་ན། སྤྱོད་པའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ལྟ་བའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཡོད། 5-710 སྤྱོད་པའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། ལྟ་བའི་ཆ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་དབྱེ་ན། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་པར་ བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཡོད། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། དབུ་མ་རིགས་པའི་ ཚོགས་དྲུག་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ། རྩོད་པ་ཟློག་པ། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་དང་ དྲུག་ལ་བྱེད། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དོ། །བཀའ་ཐ་མའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། བྱམས་ པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྡེ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱེད། ཆོས་སྡེ་ཉི་ཤུ་ནི། རྩ་བ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་མཛ
Chinese
断除痛苦的论著有三种，如《摄类学》中所说：‘无意义、意义颠倒与具意义，勤奋听闻、辩论、修行者，断除恶劣虚伪、无情之痛苦，远离六种论著，视为三种。’因此，又将该论著从解释佛语意旨的角度分为两种：解释总的佛语意旨的论著和解释各个佛语意旨的论著。第一种又分为使所诠清净的论著和确定能诠的论著两种。第一种如声明论著《迦拉巴》和《旃陀巴》。第二种如量论七论。第二种解释各个佛语意旨的论著又分为：解释最初佛语意旨的论著、解释中间佛语意旨的论著和解释最后佛语意旨的论著三种。第一种又分为主要阐述宗见的论著和主要阐述行持的论著两种。主要阐述宗见的论著如《俱舍论》。主要阐述行持的论著如《毗奈耶根本经》。解释中间佛语意旨的论著又分为主要阐述行持的论著和主要阐述见解的论著两种。 主要阐述行持的论著如《学集论》。阐述见解的论著又分为直接阐述空性次第的论著和隐义阐述现观次第的论著两种。直接阐述空性次第的论著如《中观理聚六论》。《中观理聚六论》即《根本慧论》、《六十正理论》、《七十空性论》、《回诤论》、《广破论》、《立名论》六种。隐义阐述现观次第的论著如《现观庄严论》。解释最后佛语意旨的论著是与弥勒菩萨相关的二十部法典，除了《现观庄严论》之外的其他法典。这二十部法典的根本是弥勒菩萨所著。
English
Treatises for abandoning suffering are of three types, as stated in the Compendium: 'Meaningless, inverted meaning, and meaningful; diligently listening, debating, and practicing; abandoning evil deceit, uncompassionate suffering; separated from six treatises, considered as three.' Therefore, that treatise is also divided into two from the perspective of explaining the intent of the Buddha's words: treatises that explain the general intent of the Buddha's words and treatises that explain the intent of individual Buddha's words. The first is further divided into two types: treatises that purify the object to be expressed and treatises that establish the expression. The first type includes treatises on grammar such as the Kalapa and Candra. The second type includes the Seven Treatises on Valid Cognition. The second type, treatises that explain the intent of individual Buddha's words, is further divided into three types: treatises that explain the intent of the initial Buddha's words, treatises that explain the intent of the intermediate Buddha's words, and treatises that explain the intent of the final Buddha's words. The first type is further divided into two types: treatises that primarily explain philosophical tenets and treatises that primarily explain conduct. Treatises that primarily explain philosophical tenets include the Abhidharmakosha. Treatises that primarily explain conduct include the Vinaya Sutra Root. Treatises that explain the intent of the intermediate Buddha's words are divided into two types: treatises that primarily explain conduct and treatises that primarily explain views. Treatises that primarily explain conduct include the Shikshasamuccaya. Treatises that explain views are divided into two types: treatises that explicitly explain the stages of emptiness and treatises that implicitly explain the stages of realization. Treatises that explicitly explain the stages of emptiness include the Six Collections of Reasoning of the Madhyamaka. The Six Collections of Reasoning of the Madhyamaka are the Root Wisdom, the Sixty Stanzas on Reasoning, the Seventy Stanzas on Emptiness, the Refutation of Objections, the Thorough Analysis, and the Establishing of Names. Treatises that implicitly explain the stages of realization include the Abhisamayalankara. Treatises that explain the intent of the final Buddha's words are the twenty Dharma treatises related to Maitreya, excluding the Abhisamayalankara. The root of these twenty Dharma treatises was composed by the venerable Maitreya. --------------------------------------------------------------------------------