Tibetan
ེས་དབང་ཤེས་ལ་དོན་དུ་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་བདེན་པ་བཀག་པའི་ཚེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ སུ་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་མ་ལུས་པར་ནུབ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་འཆར་ཏེ། འདི་ལ་རྣམ་རྫུན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་དོན་དུ་ན་ལུགས་འདིའི་ འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་ཚེ་འདི་ལ་གསལ་སྣང་དོན་མཐུན་ཤར་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་ཚེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ནས་དེ་འདྲར་འགྱུར་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པས། །ཞེས་པ་ནས། འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ། ཅེས་པའི་བར་ལས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆ་གཙང་པ་རྣམས། ལུགས་འདིའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། རིགས་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆོལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་རྣམ་རིག་བསྒྲུབ་པ་ནི། གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། 2-756 ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། གསལ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་འགྲུབ། ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཅིག་གོ། ། གསུམ་ པ་རྩོད་སྤང་ལ་གསུམ། རྣམ་རྫུན་དོན་ལ་དབུ་མའི་རྩོད་པ་སྤང་། རྣམ་བདེན་དོན་ལ་དོན་སྨྲའི་རྩོད་པ་སྤང་། གྲུབ་དོན་བསྡུས་ཏེ་གོང་གི་རྩོད་ལན་གདབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མ་པ་ན་ རེ། ཁྱོད་ལ་སེམས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་པར་ཐལ་སེམས་རྒྱུན་ནི་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཁེགས། སེམས་སྐད་ཅིག་ནི། ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན་དུས་ཀྱི་ཐུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་ན། སྐད་ ཅིག་མ་གསུམ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། རྩོམ་གཞིའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བོད་རྣམས། རྡུལ་ཕྲན་བདེན་གྲུབ་དང་སྐད་ཅིག་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་མཚུངས་སོ་ཟེར་ན། དེ་མི་ མཚུངས་པར་ཐལ། རགས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་དྲུག་གི་རྡུལ་གྱིས་ཅིག་ཆར་དུ་བསྐོར་དགོས་པས། དབུས་རྡུལ་དེ་ཆ་བཅས་སུ་ཐལ་བས་འགོག་ནུས། དུས་གསུམ་ཅིག་ཆར་མི་སྐྱེ་བས་ད་ལྟའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 2-757 ཞེས་འཆད་པ་ལ། སེམས་རྒྱུན་ཡན་ལག་ཅན་དང་མཚུངས། །ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་ཕྱེད་དང་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་དང་ཟླ་ག
Chinese
当了知诸法唯是心识，并且在名言中遮破显现为外境的二取（能取和所取）实有之后，能取和所取二者所显现的一切二取相都会止息。因此，便会生起证悟能取和所取皆空的真如实性的见解。这被称为‘假相唯识’的见解。实际上，这种宗义的执着是证悟人无我的见解。在进入大乘加行道的顶位时，这种见解会生起与实相相符的明现。在见道位时，它会现前。正如《经庄严论》中所说：‘此后菩萨入等持，如是转变为彼性。’直到‘获得离二取。’之间，对此有清楚的阐述。 第三，有些自诩为清净派的人说，这种宗义在名言中会如世俗所称许的那样承认。这种说法是不合理的，因为这样会混淆经论中所说的量（pramāṇa）和非量（apramāṇa）的区分。对此的解释是：‘由一与多无别故。’等一颂。 第二，确立唯识宗：显现为色法的根识，其法相是识，因为它是明了和觉知的自性，并且与根识同时成为确定的对境。对此的解释是：‘由明了与同时境而成立。’等一颂。 第三，关于辩论的答复，有三点：驳斥中观宗对假相唯识的辩论；驳斥实事师对实相唯识的辩论；总结已成立的观点，并对之前的辩论进行答复。第一点是：中观宗说：‘你们的心识也是不真实的，因为心识之流被遮破有支分和异体的理证所破。心识刹那被遮破外境微尘的理证所破。’如果这样说，那么最短暂的一刹那也是不可能存在的，因为一切刹那都具有过去、未来和现在的三个刹那的自性。这是真实的理由。如果你们承认，那么三个刹那也是不可能存在的，因为作为基础的一个刹那是不可能存在的。对此，一些藏人说，遮破微尘实有和遮破刹那实有的理证是相同的。但这是不相同的，因为在形成粗大物体时，必须同时被六个方向的微尘围绕，因此，中心的微尘会成为有分，因此可以被遮破。由于过去、现在、未来三时不会同时产生，所以现在的刹那是不可以再分的。 对此的解释是：‘心识之流与有支分相同。’等三句半颂。 第二，对方说：‘具有二月显现的眼识和具有二月显现的意识，都应该是二月的对境，因为它们是识。’
English
When it is understood that all phenomena are only mind, and when the appearance of duality as external objects is refuted in conventional truth, all dualistic appearances of grasping and the grasped will cease. Therefore, the view of realizing the suchness of emptiness of grasping and the grasped will arise. This is known as the 'false aspect only mind' view. In reality, the adherence to this system is the view of realizing the selflessness of phenomena. When entering the peak of the Mahayana path of joining, this view will give rise to a clear appearance that accords with reality. At the path of seeing, it will become manifest. As stated in the Ornament of the Sutras: 'Thereafter, the Bodhisattva enters into samadhi, and thus transforms into that nature.' Until 'obtaining freedom from the two grasps.' This is clearly explained. Third, some who claim to be pure say that this system acknowledges conventional truth as it is known in the world. This is unreasonable because it would confuse the distinction between valid and invalid cognition as explained in the scriptures. The explanation for this is: 'Because one and many are inseparable.' etc., one verse. Second, establishing the Mind-Only school: The root consciousness that appears as form, its characteristic is consciousness, because it is of the nature of clarity and awareness, and because it is a definite object together with the root consciousness. The explanation for this is: 'Established by clarity and simultaneous object.' etc., one verse. Third, regarding the refutation of arguments, there are three points: refuting the Madhyamaka's argument against the false aspect Mind-Only; refuting the Realists' argument against the true aspect Mind-Only; summarizing the established points and responding to the previous arguments. The first point is: The Madhyamikas say: 'Your mind is also not real, because the stream of consciousness is refuted by the reasoning that refutes parts and different entities. The moment of consciousness is refuted by the reasoning that refutes external atoms.' If you say so, then the shortest moment is also impossible, because all moments have the nature of three moments: past, future, and present. This is a true reason. If you admit it, then three moments are also impossible, because one moment as the basis is impossible. To this, some Tibetans say that the reasoning that refutes the reality of atoms and the reasoning that refutes the reality of moments are the same. But this is not the same, because when forming a coarse object, it must be surrounded by atoms from six directions simultaneously, therefore, the central atom will become part, therefore it can be refuted. Since the three times do not arise simultaneously, the present moment is an indivisible moment. The explanation for this is: 'The stream of consciousness is the same as having parts.' etc., three and a half verses. Second, the opponent says: 'The eye consciousness that has the appearance of two moons and the mind consciousness that has the appearance of two moons should both be objects of two moons, because they are consciousnesses.' --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཅིག་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་ལ་ ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། རང་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཟླ་གཅིག་དང་ཟླ་གཉིས་གང་ཡང་མེད་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་མཚུངས་ ཏེ། ཟླ་གཅིག་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་དེ། བག་ཆགས་བརྟན་འབྱུང་གི་མ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པས་ཚད་མར་འཇོག །ཅིག་ཤོས་དེ་ལྟར་མིན་པས་ཚད་མར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཟླ་གཅིག་ཆོས་ཅན། རང་ གང་ལ་སྣང་བའི་བློའི་བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་དེ། དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འཆད་པ་ནི། དོན་དུ་སྣང་བ་བློ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཅིག་གོ །གསུམ་ པ་ནི་རང་ལུགས་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་པུར་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཕྱི་ཡི་གཟུང་ཡུལ་མཁས་པས་བཀག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་མི་གནོད་དེ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་ བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་དང་། ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚེ་ཕྱི་དོན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། 2-758 ཞེས་འཆད་པ་ལ། ཇི་སྲིད་ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པ། ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཅིག་བྱུང་ངོ་།། །། རྣམ་རིག་པའི་སྐབས་འདིར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་དངོས་ལ་དཔྱད་ པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་ཆེན་པོ་སོགས། སྐབས་འདིར་དངོས་པོ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ། གཟུང་རྣམ་དེ་རྣམ་བདེན་རྫུན་རྩོད་པའི་རྩོད་གཞི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བདེན་པས་དེ་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་རྣམ་རྫུན་པས་སྒྲོ་བཏགས་སུ་ཁས་ལེན་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱའི་མཚན་ ཅན་སོགས། །རྣམ་རྫུན་པའི་སྐབས་སུ་གཟུང་རྣམ་མེད་པར་མ་ཟད། གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་གཏན་ནས་མེད་ཅིང་། ཤེས་པ་ཡིན་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཧྲིལ་དྲིལ་ན། ཡོད་ ན་རང་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་ན་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་ན། རང་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས། དཔལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པས། བྱིས་པ་རྣམས་འཁྲིད་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ སུ། བེམ་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་དོན་མེད། ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཁས་ལེན་པ་མདོ་སྡེ་པ་དང་། མི་ལེན་པ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། 2-759 གཟུང་རྣམ་གཉིས་ཆར་གྱིས་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་། དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་ཙམ་འདི། མདོ་སྡེ་པ་དང་རྣམ་བདེན་པས་ཤེས་པར་ཁས་བླངས། རྣམ་རྫུན་པས་དེ
Chinese
如果对于显现一个月的眼识和显现两个月的眼识， 没有是量与非量的区别，因为显现自身的眼识的自性之外，不存在任何一个月或两个月，这二者是相同的。如果这样说，那是不相同的。 因为显现一个月的眼识，是串习稳固而生的无错乱识，所以被认为是量。而另一个（显现两个月的眼识）不是这样，所以不被认为是量。因此，对于一个月法， 在它所显现的心的自性之外是不存在的，因为它与心是同一自性。这样解释实际上是说：‘显现即是心本身。’这是一句颂词。 第三，对于自宗只承认外境的自相，‘外境被智者遮止’等说法不会构成损害。因为只要承认外境，就会有将产生相似形象的因，即外境自相作为所取境的经部宗观点；以及不承认在内心识自性之外存在色等，不承认以外境作为所取境的唯识宗观点，这两种观点。 这样解释时，有‘只要承认外境’等一句颂词。 在此唯识宗的章节中稍作分析：分为对宗派差别的分析和对宗派本身的分析两种。第一种分析中，全知果让巴钦波（Kunchen Gorampa Chenpo）等认为，在此处，事物分为常和无常两种。第一种如二谛的真如；第二种，无常遍及于识。所取相是真假之争的争论点，因为承认相为真，所以承认它是识；承认相为假，所以承认为增益。 班禅释迦名称（Panchen Shakya's name）等认为，在相为假的情况下，不仅没有所取相，而且根本没有他识，如果是识，那一定是无二取之自证。总而言之，如果存在，那一定是自证；如果存在，那一定是法界；如果是法界，那一定是自证。 吉祥三百万（Pal Bumpa Thremsumpa）认为，为了引导孩童，暂时承认有实物，但没有外境。经部宗承认在内心识自性之外存在色声等，而唯识宗不承认。真假相的区别在于： 虽然两种所取相都承认是识，但对于根识显现为色等，经部宗和真唯识宗都承认是识，而假唯识宗不承认。
English
If, for the eye consciousness that perceives one moon and the eye consciousness that perceives two moons, there is no difference between being valid and invalid, it follows that there is no difference because neither the one moon nor the two moons that are external to the nature of the eye consciousness that perceives itself are the same. If you say so, it is not the same. Because the eye consciousness that perceives one moon is a non-erroneous consciousness arising from stable habituation, it is considered valid. The other (eye consciousness that perceives two moons) is not so, so it is not considered valid. Therefore, for the phenomenon of one moon, it does not exist outside of the nature of the mind that perceives it, because it is of the same nature as the mind. This explanation actually says: 'Appearance is the mind itself.' This is one verse. Third, for the self-school's acceptance of only the self-characteristic of the object as the object, the statement 'the external object is blocked by the wise' etc. does not harm. Because as long as the external object is accepted, there will be the cause of creating similar images, that is, the Sautrantika school's view of making the external object's self-characteristic the object; and the Yogacara school's view of not accepting forms etc. that are external to the nature of the inner consciousness, and not accepting the consciousness that makes the external object the object. When explaining this, there is one verse such as 'as long as the external is accepted'. In this chapter on Yogacara, a little analysis: divided into two types: analysis of the differences between tenets and analysis of the tenets themselves. In the first analysis, Omniscient Gorampa Chenpo etc. believe that here, things are divided into permanent and impermanent. The first is like the suchness of the two truths; the second, impermanence pervades consciousness. The perceived image is the point of contention in the debate over true and false images, because it is admitted that the image is true, so it is admitted that it is consciousness; it is admitted that the image is false, so it is admitted that it is imputation. Panchen Shakya's name etc. believe that in the case of false images, not only is there no perceived image, but there is no other consciousness at all, and if it is consciousness, then it must be self-awareness without the duality of subject and object. In short, if it exists, then it must be self-awareness; if it exists, then it must be dharmadhatu; if it is dharmadhatu, then it must be self-awareness. Pal Bumpa Thremsumpa believes that in order to guide children, it is temporarily admitted that there are objects, but there is no external object. The Sautrantika school admits that there are forms, sounds, etc. outside the nature of the inner consciousness, while the Cittamatra school does not admit it. The difference between true and false images is: Although both perceived images are admitted to be consciousness, the Sautrantika and true Yogacara schools admit that the root consciousness appears as forms etc., while the false Yogacara school does not admit it. --------------------------------------------------------------------------------