Tibetan
ས་དཔག་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཡུལ་ལ་ ལྟོས་ནས། ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོག་པ་དང་། ཁོ་རང་གི་ཁ་ནང་བལྟས་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་སྒྲ་དོན་ལ། སྤྱིར། སྒྲ་ དེ་ལ་མིང་གི་སྒྲ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས། དང་པོ་ནི་ལྷས་སྦྱིན་ཞེས་པའི་མིང་ལྟ་བུ། རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་མིང་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི། ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རིགས་ཅན་དུ་མ་གོ་བར་བྱེད་པའི་མིང་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། 2-689 དེ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་བསྡུས་ན། བཤད་འཇུག་འགལ་བའི་སྒྲ། བཤད་འཇུག་མི་འགལ་བའི་སྒྲ། བཤད་འཇུག་འགལ་ཞིང་མི་འགལ་བའི་སྒྲ་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི། བྱིའུ་ལུག་རྫི་མོ་ཞེས་པའི་མིང་ལྟ་བུ་སྟེ། བཤད་ན་ལུག་གི་རྫི་བོ་ལ་བཤད་ཀྱང་། འཇུག་པ་བྱིའུ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པའི་མིང་ལྟ་བུ་ སྟེ། བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཚང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་མི་འགལ་བ། བཤད་པ་འགལ་ཞིང་ འཇུག་པ་མི་འགལ་བ། འཇུག་པ་འགལ་ཞིང་བཤད་པ་མི་འགལ་བ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད་ཅིང་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཆུ་ལ་སྐྱེས་པའི་སྦལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་མེད་ཀྱང་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲའི་རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བཤད་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་ཡང་། བཤད་འཇུག་མུ་གསུམ་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། 2-690 མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད། པྲ་ཏི་ཨཀྵ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དབང་བརྟེན་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན། དབང་མངོན་དང་། དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ གཉིས་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད། རང་རིག་དང་དོན་རིག་མངོན་སུམ་མིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལོགས་སུ་ འཆད། ། གསུམ་པ་མཚན་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་འཆད་པ་ལ་གཉིས། རང་ངེས་ཚད་མ་བཤད་པ་དང་། གཞན་ངེས་ཚད་མ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས
Chinese
因为比量（anumāna）的经验自证（sva-saṃvedana）与实体（dravya）是同一的。这两者依赖于所缘境（ālambana），所以是不同的。比量依赖于共相（sāmānya-lakṣaṇa）而成为分别（vikalpa），而自证依赖于它自身内部的观察而安立为自证。 第四，关于声音和意义：一般来说，声音分为名称的声音和种类的声音两种。第一种就像‘拉辛’（lhas sbyin）这个名字一样，用于指代同一个实体的名称。第二种就像‘树’（shing）这个词一样，用于指代多种同类事物的名称。 2-689 像这样的名称和种类的声音，总的来说，可以归纳为三种：说和指代相违的声音、说和指代不相违的声音、说和指代既相违又不相违的声音。第一种，比如‘牧羊女’（byi'u lug rdzi mo）这个名字，说的是牧羊人，但指代的只是鸟。第二种，比如‘一切智者’（thams cad mkhyen pa）这个名字，说和指代都完全符合佛陀。第三种，比如‘海生’（mtsho skyes）这个词，对于这个词来说，‘海生’这个词的说和指代都不相违背，说相违而指代不相违背，指代相违而说不相违背，有这三种情况。第一种，比如水中生长的莲花，因为对于它来说，‘海生’这个词的说和指代都存在。第二种，比如旱地生长的莲花，因为对于它来说，‘海生’这个词没有说，但有指代。第三种，比如水中生长的青蛙，因为对于它来说，‘海生’这个词没有指代，但有说。 像这样总的说明了声音的分类之后，现在要讨论的‘现量’（mngon sum）这个词，也是说和指代有三种情况的词。 2-690 ‘现量’的梵文是（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）པྲ་ཏི་ཨཀྵ་，प्रति+अक्ष，prati+akṣa，对着+感官，prati+akṣa，对着+感官），翻译成藏语就是‘依赖于各个感官，所以是感官所依赖’（dbang po so so la brten pas na dbang brten）。因为这个原因，对于感官现量（dbang mngon）和意现量（don rig yid mngon）两者来说，‘现量’这个词的说和指代都存在。对于自证（rang rig）和非境现量（don rig mngon sum min pa'i）的瑜伽现量（rnal 'byor mngon sum）等来说，‘现量’这个词只有指代。对于错误的感官识（dbang shes 'khrul ba）来说，‘现量’这个词只有说。 第三，驳斥对定义（mtshan gzhi）的错误观念：对于现量和比量的定义，驳斥错误观念，将单独阐述。 第三，阐述以定义来确定特征的量（tshad ma），分为两种：阐述自确定量（rang nges tshad ma）和阐述他确定量（gzhan nges tshad ma）。第一种是关于定义的类别。
English
Because the experiential self-awareness (sva-saṃvedana) of inference (anumāna) is the same as the substance (dravya). These two are different in that they depend on the object of awareness (ālambana). Inference depends on the universal characteristic (sāmānya-lakṣaṇa) and becomes conceptualization (vikalpa), while self-awareness is established as self-awareness by depending on its own internal observation. Fourth, regarding sound and meaning: Generally, sound is divided into two types: the sound of a name and the sound of a class. The first is like the name 'Lhasbyin', which is used to refer to the name of the same entity. The second is like the word 'tree', which is used to refer to the name of many things of the same kind. 2-689 Such names and class sounds, in general, can be summarized into three types: sounds that contradict the statement and the referent, sounds that do not contradict the statement and the referent, and sounds that both contradict and do not contradict the statement and the referent. The first type is like the name 'shepherdess', which refers to a shepherd but only refers to a bird. The second type is like the name 'Omniscient', which refers to and is completely fulfilled by the Buddha. The third type is like the word 'ocean-born'. For this word, there are three cases: the statement and referent of the word 'ocean-born' do not contradict each other, the statement contradicts but the referent does not, and the referent contradicts but the statement does not. The first case is like a lotus that grows in water, because for it, the statement and referent of the word 'ocean-born' both exist. The second case is like a lotus that grows on dry land, because for it, the word 'ocean-born' does not exist in the statement but does in the referent. The third case is like a frog that grows in water, because for it, the word 'ocean-born' does not exist in the referent but does in the statement. After explaining the classification of sounds in general in this way, the word 'perception' (mngon sum), which is to be discussed now, is also a word with three cases of statement and referent. 2-690 The Sanskrit word for 'perception' is (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）པྲ་ཏི་ཨཀྵ་，प्रति+अक्ष，prati+akṣa，对着+感官，prati+akṣa，对着+感官）, which translates into Tibetan as 'dependent on each sense organ, therefore dependent on the senses'. For this reason, for both sense perception (dbang mngon) and mental perception (don rig yid mngon), the statement and referent of the word 'perception' both exist. For self-awareness (rang rig) and yogic perception (rnal 'byor mngon sum) of non-objective perception (don rig mngon sum min pa'i), etc., the word 'perception' only has a referent. For erroneous sense consciousness (dbang shes 'khrul ba), the word 'perception' only has a statement. Third, refuting misconceptions about the definition: Refuting misconceptions about the definitions of perception and inference will be explained separately. Third, explaining the means of valid cognition (tshad ma) that determine the characteristics of the definition, divided into two types: explaining self-determining valid cognition (rang nges tshad ma) and explaining other-determining valid cognition (gzhan nges tshad ma). The first is about the categories of definitions. -------------------------------------------------------------------------------- ་དབྱེ་བ་
Tibetan
དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རང་ལས་ངེས་ཀྱི་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ནི། རང་ངེས་ཚད་མ། རང་ཡུལ་ངེས་པའི་ཚད་མ། རང་གི་གཞལ་བྱ་ངེས་པའི་ཚད་ མ། རང་རིག་འཇུག་ཡུལ་ངེས་པའི་ཚད་མ། རང་གི་རྟོགས་བྱ་ངེས་པའི་ཚད་མ་སོགས་དོན་གཅིག གསུམ་པ་དབྱེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། 2-691 དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་ངེས་ཚད་མ་དང་། རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་ངེས་ཚད་མ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དབང་མངོན། ཡིད་མངོན་རང་རིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་ ངེས་ཚད་མ་དང་བཞི། མཚན་གཞི་སྔ་མ་གསུམ་རིམ་བཞིན་གཟུགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན། གཟུགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན། ཤེས་པ་ངེས་པའི་ གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གསུམ་ལ་བྱེད་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རང་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་ཡང་། རང་ ངེས་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བྱའོ། །དབྱེ་སྒོ་གཉིས་པ་ལ། དོན་བྱེད་སྣང་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་ངེས་ཚད་མ། གོམས་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་ངེས་ཚད་མ། རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་ངེས་ཚད་མ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མེས་བཙོ་སྲེག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མེས་བཙོ་སྲེག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་བའི་དབང་མངོན་ ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མེ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མེ་འཛིན་དབང་མངོན་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་དང་རྗེས་དཔག་དོན་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་གཞན་ངེས་ཚད་མ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། 2-692 དང་པོ་ནི། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་ གསུམ། དང་པོ་ལ། དབང་མངོན། ཡིད་མངོན། རང་རིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཞན་ངེས་ཚད་མ་དང་གསུམ། མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན། གཟུགས་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ འཛིན་ཡིད་མངོན། ཤེས་པ་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ། དང་པོ་པའི་མངོན་སུམ། འཁྲུལ་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ། ཡིད་མ་ གཏད་པའི་མངོན་སུམ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། བ་མེན་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བ་མེན་དང་པོར་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ། ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གཉིས། མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱ
Chinese
分类有三种：第一种是，从自身获得确定，且是新而不欺骗的认知，这是它的定义。第二种是，自证量，自境确定的量，自所量确定的量，自识入处确定的量，自所证确定的量等，意义相同。第三种分类，从本体方面分类和从确定引导方式方面分类两种。 第一种，分为现量自证量和比量自证量两种。第一种又分为，根现量、意现量、自证、瑜伽现量四种。前三种的例子分别是：对于确定色法的补特伽罗（藏文：གང་ཟག，梵文：Pudgala，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：人）相续中的执色根现量；对于确定色法的补特伽罗相续中的执色意现量；对于确定识的补特伽罗相续中体验识的自证现量。如果是瑜伽现量，则一定是自证量。第二种，如果是比量，也一定是自证量。 第二种分类方式，分为有作用显现的现量自证量、串习的现量自证量、比量自证量三种。第一种，比如对于确定火具有烧煮作用的补特伽罗相续中，显现火具有烧煮作用的根现量。第二种，比如凭借对火的串习力，确定火的补特伽罗相续中的执火根现量。第三种和比量意义相同。第二，他证量，分为定义和分类两种。 第一种是，从他者获得确定，且是新而不欺骗的认知，这是它的定义。第二种分类，分为从本体方面分类、从因方面分类、从境方面分类三种。第一种，分为根现量、意现量、成为自证的他证量三种。例子分别如下：对于不确定色法的补特伽罗相续中的执色根现量；该相续中的执色意现量；对于不确定识的补特伽罗相续中的体验识的自证现量。第二种，分为最初的现量、具有错乱之因的现量、不专注的现量三种。第一种，比如对于不确定牛犊的补特伽罗相续中，最初见到牛犊的现量。第二种，分为怀疑和增益的具有错乱之因的现量两种。例子分别是：对于怀疑声音是常还是无常的补特伽罗相续中的现量。
English
There are three divisions: The first is that knowledge which is newly non-deceptive from oneself is its definition. The second is self-certifying valid cognition, valid cognition that ascertains its own object, valid cognition that ascertains its own object of measurement, valid cognition that ascertains its own field of engagement, valid cognition that ascertains its own object of realization, etc., are of the same meaning. The third division has two types: division in terms of entity and division in terms of how ascertainment is led. The first has two types: manifest self-certifying valid cognition and inferential self-certifying valid cognition. The first has four types: sense direct perception, mental direct perception, self-awareness, and yogic direct perception. The bases of the first three are, respectively: sense direct perception apprehending form in the continuum of a person (藏文：གང་ཟག，梵文：Pudgala，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：person) who ascertains form; mental direct perception apprehending form in the continuum of a person who ascertains form; self-aware direct perception experiencing consciousness in the continuum of a person who ascertains consciousness. If it is yogic direct perception, it is necessarily self-certifying valid cognition. The second, if it is inference, it is also necessarily self-certifying valid cognition. The second way of dividing has three types: manifest self-certifying valid cognition appearing as efficacious, habitual manifest self-certifying valid cognition, and inferential self-certifying valid cognition. The first is like sense direct perception appearing as fire performing the action of cooking and burning in the continuum of a person who ascertains that fire performs the action of cooking and burning. The second is like sense direct perception apprehending fire in the continuum of a person who ascertains fire by the power of habituation to fire. The third and inference are of the same meaning. Second, other-certifying valid cognition has two aspects: definition and division. The first is that knowledge which is newly non-deceptive from others is its definition. The second division has three types: division in terms of entity, division in terms of cause, and division in terms of object. The first has three types: sense direct perception, mental direct perception, and other-certifying valid cognition that has become self-awareness. The examples are, respectively: sense direct perception apprehending form in the continuum of a person who does not ascertain form; mental direct perception apprehending form in that continuum; self-aware direct perception experiencing consciousness in the continuum of a person who does not ascertain consciousness. The second has three types: initial direct perception, direct perception with a cause of error, and inattentive direct perception. The first is like the direct perception of first seeing a calf in the continuum of a person who does not ascertain a calf. The second has two types: direct perception with a cause of error of doubt and imputation. The examples are, respectively: direct perception in the continuum of a person who doubts whether sound is permanent or impermanent. --------------------------------------------------------------------------------