Tibetan
སོགས་པའི་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། གཅིག་ཡིན་ནམ། དུ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་བརྟག །སེམས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཡིན་ཞེས་བརྟག །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལས་སེམས་བྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་བྱུང་སྙོམ་དུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད། སླར་བརྟག་མཁན་གྱི་སེམས་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད། སེམས་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་གསལ་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མི་གསལ་བ་ཞིག །བདེ་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག །རྟག་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཞིག །སྣང་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཞིག །རིག་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ཞིག །བདག་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་བདག་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་བརྟག་ཅིག་དཔྱད་དུ་གཞུག་གོ །དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ། རིག་པ་འགག་མེད་ཅིར་ཡང་འཆར་ཞིང་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རོ་མཉམ། གནས་པ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་རོ་མཉམ་ཞིང༌། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པས་གསལ་རིག་སྣང་སྟོང་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་བློ་འདས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྟེང་ན་ཚང་བར་ངོ་སྤྲད། གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ལྷག་མཐོང་ཐ་ མལ་གྱི་ཤེས་པ་སོ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་འཛིན་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་མཚན་མའི་གཟུང་འཛིན་ལས་འགྲོལ་ཞིང༌། མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་རང་བཞིན་གསལ་བ། རྣམ་པ་འགག་མེད་ཀྱི་རིག་པ་དུ་མར་གསལ་ཅིང་སྣང་བ། བཅོས་བསླད་མ་བྱས་པས་མ་བཅོས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་སལ་ལེ་བ། རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་པས་ཧྲིག་གེ་བ། རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱིས་མ་གོས་པས་རྗེན་ནེ་བ། གང་ཡང་མི་བསྒོམ་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཉིད་ལ་བཟོ་བཅོས་མ་བྱས་པས་ལྷུག་པ། གང་ཤར་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བས་འཛིན་མེད། འཛིན་མེད་རང་བབ་ཏུ་རང་ལུགས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ། རྣམ་རྟོག་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཉིད་དུ་མི་འཇུག་པས་སོ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་དངོས་གཞིར་ཉམས་སུ་བླང་བྱར་ངོ་སྤྲད་དོ། །གསུམ་པ། མཐར་ཐུག་གི་ལྷག་མཐོང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ
Chinese
是形成某种形状吗？ 是一体吗？ 还是多个呢？这样观察。 念头是与心不同的东西吗？ 或者念头就是心呢？这样观察。 此外，是从外境显现产生心吗？ 还是从心产生外境显现呢？这样平等地观察和分析。 再次，用观察者的心来观察和分析心。 这个心本身是存在的吗？ 还是不存在的呢？是清晰的吗？ 还是不清晰的呢？ 是快乐的吗？ 还是痛苦的呢？ 是恒常的吗？ 还是无常的呢？ 是显现的吗？ 还是不显现的呢？ 是觉性的吗？ 还是无明的呢？ 是有我的吗？ 还是无我的呢？ 这样观察和分析。 那时，心的本体远离生、住、灭三者， 本体是空性，如同虚空， 自性光明， 觉性无碍，显现一切，而这一切显现与无生平等， 与无住和无灭平等。 通过观察和分析，见到明、觉、显、空二者无别，超越思维，如同虚空的意义。 认识到“这就是真相”，基、道、果的所有功德都圆满于证悟心性之上。 第二，道的胜观，
English
Is it formed into some shape? Is it one? Or is it many? Examine it in this way. Is thought something different from mind? Or is thought mind? Examine it in this way. Furthermore, does mind arise from external appearances? Or do external appearances arise from mind? Examine and analyze this equally. Again, examine and analyze the mind with the mind that examines. Is that mind itself existent? Or is it nonexistent? Is it clear? Or is it unclear? Is it blissful? Or is it painful? Is it permanent? Or is it impermanent? Is it apparent? Or is it unapparent? Is it conscious? Or is it unconscious? Is it self-existent? Or is it selfless? Examine and analyze in this way. At that time, the essence of mind is free from arising, abiding, and ceasing. Its essence is emptiness, like the sky. Its nature is naturally luminous. Awareness is unceasing, appearing in every way, and all these appearances are equal in being unborn. They are equal in being without abiding and without ceasing. Through examination and analysis, one sees the meaning of clarity, awareness, appearance, and emptiness as inseparable, beyond intellect, like the sky. Recognizing that "this is the very truth," all the qualities of the ground, path, and fruition are complete upon the realization of the nature of mind. Second, the superior seeing of the path,
Tibetan
། གསལ་རིག་སྟོང་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་མ་བཅོས་པའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཞི་གནས། དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། རྩལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ཆད་པའི་མཐའ་ དང་བྲལ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། སྣ་ཚོགས་དུ་མར་རིག་ཅིང་གསལ་བས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། དེས་ན་རྟག་ཆད་མཚན་འཛིན་ལས་འདས་པ། གསལ་རིག་སྟོང་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ནི། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གིས་རང་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པའི་ཚེ། གཟུང་འཛིན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །བླ་མའི་མོས་གུས་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་བློ་འདས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །བསྐྱེད་རིམ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་གནས་པ་ཞི་གནས། ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གནས་པ་ཞི་གནས། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་གནས་ཤིང་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །གཞན་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་གནས་ཤིང་དེ་ཉིད་ཞེན་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྷག་མཐོང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སྣང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་སེམས་གནས་ཤིང༌། དེ་དག་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་ཆུ་ཟླ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །བཅོས་བསླད་དང་བྲལ་པའི་རིག་པ་སོ་མ་ལ་སེམས་གནས་ཤིང༌། བདག་མེད་རིག་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་ མཐོང་ངོ༌། །མདོར་ན་ཆུ་ཟླ་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་པ་མེད། སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་མེད། དེས་ན་སྣང་སྟོང་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཤར་བ་ལྟར་རྟོགས་ནས། དེའི་ངང་ལ་གནས་ཤིང༌། སེམས་ཉིད་རང་ངོ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ནི་སེམས་ཉིད་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་བཞུགས་པའི་དོན་ནོ།
Chinese
明、觉、空三者无别，安住于无造作的状态是止观。见及知晓其自性是胜观。再者，心性远离二边是：安住之理的止观双运。心性无生故，离常边。无灭故，离断边。无颜色与形状之成立故，离常边。种种功用显现故，离断边。自性安住于空性故，离常边。于种种多体中觉知且明了故，离断边。因此，超越常断执着。明、觉、空三者无别，修持双运之理是：当自心以自身凝视之时，远离一切能取所取，安住于乐明无分别之状态是止观。见及自性本自清净是胜观。于上师之敬信中安住心是止观。见及彼之自性空性超离心识是胜观。于生起次第如水中月般安住心是止观。见及自性空性远离生、住、灭三者是胜观。于周遍一切有情之慈爱与悲悯之所缘中安住心是止观。见及自性空性是胜观。于方便福德之资粮如幻化般安住心，且见及彼等无自性空性是胜观。于大乐中安住心，且见及彼无执空性是胜观。一切显现如心之显现、如水中月般显空无别而安住心，且见及彼等如缘起无生水中月般是胜观。于远离矫饰之纯粹觉性中安住心，且见及无我觉空无处是胜观。 总而言之，除了如水中月与镜中影像及谷响般之显现外，无有其他之空性。除了空性外，无有其他之显现。因此，如彩虹显现于虚空般了悟显空无生之后，安住于彼之状态中，见及心性自面是胜观，即止观双运。那是心性本自安住于三身无别之体性的意义。
English
Remaining in the unadulterated state where clarity, awareness, and emptiness are inseparable is calm abiding (shamatha). Seeing and knowing its nature is insight (vipashyana). Furthermore, the nature of mind is free from the two extremes, which is the union of calm abiding and insight of the nature of reality. Because the nature of mind is unborn, it is free from the extreme of permanence. Because it is unceasing, it is free from the extreme of annihilation. Because it is not established as color and form, it is free from the extreme of permanence. Because various displays of potential arise, it is free from the extreme of annihilation. Because its nature abides in emptiness, it is free from the extreme of permanence. Because it is aware and clear in various multiplicities, it is free from the extreme of annihilation. Therefore, it transcends the clinging to permanence, annihilation, and characteristics. The way to practice the union of clarity, awareness, and emptiness, which are inseparable, is: when the mind itself gazes intently at itself, it is free from all grasping and apprehended, and remaining in the state of bliss, clarity, and non-conceptuality is calm abiding. Seeing that its nature is naturally pure is insight. Resting the mind in devotion to the lama is calm abiding. Seeing its nature as emptiness beyond the intellect is insight. Resting the mind on the generation stage as being like a reflection of the moon in water is calm abiding. Seeing the nature of emptiness as being free from the three states of arising, abiding, and ceasing is insight. Resting the mind on the object of love and compassion that pervades all sentient beings is calm abiding. Seeing its nature as emptiness is insight. Resting the mind on the accumulation of skillful means and merit as being like an illusion, and seeing that they are without inherent existence and are emptiness, is insight. Resting the mind in great bliss, and seeing that it is without attachment and is emptiness, is insight. Resting the mind on all appearances as being the appearance of the mind, like the moon in water, inseparable from appearance and emptiness. Seeing them as interdependent, unborn, and like the moon in water is insight. Resting the mind on pure awareness that is free from artificiality and corruption, and seeing selflessness, awareness-emptiness, and no object is insight. In short, there is no emptiness other than appearances, which are like the moon in water, reflections in a mirror, and echoes. There are no appearances other than emptiness. Therefore, having realized that appearance and emptiness are unborn, like a rainbow appearing in the sky, abiding in that state, and seeing the face of one's own mind is insight, which is the union of calm abiding and insight. That is the meaning of the nature of mind abiding primordially as the essence of the indivisibility of the three kayas.