Tibetan
། རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་སྤང་ཞིང་། དེའི་དབང་དུ་མི་བཏང་བར་གང་ཤར་དེ་ཉིད་བཟོ་མེད་དུ་གཞག །སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཀར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་པས། དེ་རང་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཆར་ཞིང་། ཚུལ་དེས་འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བར་ནུས་པས་རྐྱེན་ལམ་དུ་སློངས་བ་ཟེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བས་སྤང་གཉེན་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་བཟློག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་སྐྱེ་ཞིང་ལུས་ངག་ཡིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བས་འདའ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚུལ་དེས་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་དབང་གིས་སྔགས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དུས་སྤྱད་པས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་ལ་དགོངས་ནས་ལམ་གང་ཤར་ལ་སྤང་བླང་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ༢༢ གསུམ་པ་སྤྲོས་བྲལ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་དང་གསུམ་ལས། དུས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་ནི། འདས་པའི་སེམས་ནི་འགགས་ཤིང་ཞིག །མ་འོངས་པའི་སེམས་ནི་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་། ད་ལྟ་བའི་སེམས་ནི་ངོས་འཛིན་དུ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་། གནས་པ་ཅི་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་པ་ནི་ས་ར་ཧས། དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་ནས། །དངོས་པོ་རྣམས་སྤངས་ཕྱིས་ནས་ཅི་ཞིག་སྐྱེ། །གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། །དེ་རིང་བླ་མ་མགོན་པོས་བསྟན་པས་རྟོག །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་དཔྱད་པའོ། ༢༣ གཉིས་པ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་ནི། དེ་ཡང་། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོད་པ་དངོས་པོ་གྲུབ་བམ། མེད་པ་དངོས་མེད་དུ་གྲུབ། དངོས་པོར་གྲུབ་ན་གཟུང་བ་འཛིན་པ་གང་དུ་གྲུབ། གཟུང་བ་གྲུབ་ན་དབྱིབས་ཁ་དོག་ཅི་ལྟ་བུ། འཛིན་པ་ཡང་དེར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཟད་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའང་འདི་གང་གིས་བྱ་ཞེས་བརྟགས་པས། ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དངོས་པོར་བཞག་ཏུ་རུང་སྟེ། རིག་པས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཡོད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་བཞག་ཏུ་མ་རྙེད། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བས་མེད་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མ་སོང་། དེས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་ཆད་པའི་ལམ་དུ་མ་ལྷུང་བ་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མ་ཡིན་པར་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་གནས་པའི་གཏེར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། བླ་མས་སྨྲས་པ་གང་གི་སྙིང་ཞུགས་པ། ལག་པའི་མཐིལ་དུ་གནས་པའི་གཏེར་མཐོང་འདྲ། ཞེས་གསུངས་སོ། ༢༤ །གསུམ་པ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་ནི། སེམས་་་་་་་་འདི་གཅིག་པུ་ཞིག་གམ། དུ་མ་ཞིག །གཅིག་པུ་ཡིན་ན། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་གཞག །དུ་མ་ཞིག་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བརྟགས་པས། ཐ་དད་དུ་བཅས་པ་དང་། མཐའ་དང་བྲལ་བ་ལས་འདས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཉམ་བཞག་ཏུ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བས་སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལམ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དག་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་རུ། གང་གང་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཉིད། དེ་རིང་མགོན་པོ་ང་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ང་ནི་སུ་ལའང་འདྲི་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ༢༥ གཉིས་པ་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་རོ་སྙོམས་པ་རོ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྒོམ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་རོ་སྙོམས་པ་རོ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲོད། ཆུ་དང་འཁྱག་རོམ་གྱི་དཔེས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ངོ་སྤྲད། ཆུ་དང་རླབས་ཀྱི་དཔེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་མེད་པ་ལྟར། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་གི་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ཡིན་ཅིང་། རང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས། སྣང་བ་གང་སྣང་གི་ཡུལ་ཐོག་དེ་ཀར་གློད་ནས་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིའི་ཡུལ་སྣང་དང་། རང་གི་སེམས་ཞེས་གཉིས་སུ་བྱེ་རུ་མེད་པར་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་གིས། མདངས་རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ། སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པའོ། སློབ་དཔོན་ཅིག་ལགས་ཏེ་གོ་ལགས་སམ། ཞེས་དང་། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཁ་དོག་སྒྱུར་ཞིག་དང་། ཞེས་གསུངས་སོ། ༢༦ གཉིས་པ་ཆུ་དང་འཁྱག་རོམ་གྱི་དཔེས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་ཅིར་ཡང་སྣང་གི་འདུག་པས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གམ་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁྱག་པ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། ཚུལ་དེས་བདེ་སྟོང་གསལ་སྟོང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བས་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་རྙེད་མི་འགྱུར། ཀློག་པ་དེ་ཡིན་འཛིན་དང་སྒོམ་པའང་དེ། ཞེས་གསུངས་སོ། ༢༧ གསུམ་པ་ཆུ་དང་རླབས་ཀྱི་དཔེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཆུ་རླབས་ཆུ་ ཉིད་ལས་ཤར་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ཤར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ས་ར་ཧས། ཇི་སྲིད་སེམས་ལས་རྣམ་འཕྲོས་པ། དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རོ་གཅིག་དུ་མར་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རྗེས་ཤེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་འཆར་རོ། ༢༨ གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཟད་ནས་ལམ་ཆད་དེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཕྱི་ནས་མེད་དེ། འཇུག་པ་ཆད་དེ། དེ་ལས་གོང་དུ་ཕུལ་ས་མེད་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བསྲེ་སྐོར་གྱི་གཞུང་ལས། ཀྱེ་ཧོ་འདི་ནི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ངག་གི་ལམ་འདས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ཏིལ་ལི་ངས་ནི་ཅི་ཡང་བསྟན་དུ་མེད། རང་གིས་རང་ཉིད་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱོས། ཞེས་དང་མི་མནོ་མི་བསམ་མི་དཔྱད་ཅིང་། མི་
Chinese
无论生起何种分别念或烦恼，都不要舍弃，也不要被它控制，而是让生起的念头保持自然状态。在生起的那一刹那认识它，这样，它本身不被舍弃，却在原地显现为清净的空性。这种方法能够将一切违缘转化为道用，所以称为“将违缘转化为道用”。仅仅认识分别念本身就能解脱，因此了悟舍弃与对治无二无别，这就是金刚乘修行的精髓——回遮的禅修。之后，对所有尚未证悟自心本性的众生生起强烈的慈悲心，并通过身语意为了一切众生而发起次第等方便之行。然而，通过智慧的方式，彻底净化对实有的执着，凭借以真言加持的时间利用，就像不会变成烦恼一样。考虑到这种修持方式，所以说对于任何生起的道，都没有舍弃和取舍。22 第三，修持离戏瑜伽，分为从三时观察、从有实无实观察、从一与异观察三种。首先，从三时观察：过去的念头已经止息消逝，未来的念头尚未生起和出现，现在的念头则无任何可辨识之处。同样地，通过观察，一切诸法的实相也是如此，一切都不是真实的，仅仅是自己心识的假立而已。因此，生、灭、住都不成立。像这样认识到，萨ra哈说： “实有之生如虚空般寂静， 舍弃诸实有之后又生何物？ 本来就是无生之自性， 今日上师怙主开示而证悟。” 就像这样进行观察。23 第二，从有实无实的角度进行观察：自己的心是有实而成立，还是无实而成立？如果是有实而成立，那么能取和所取又在哪里成立？如果所取成立，那么形状和颜色又是怎样的？能取也仅仅是显现而已。 如果是无实之物，那么种种显现又是如何产生的呢？通过观察，如果存在本体上成立的事物，那么就可以安立为有实之物
English
Whatever kind of conceptual thought or affliction arises, do not abandon it, nor let it control you, but let the arising thought remain in its natural state. Recognize it in the very moment it arises, so that it itself is not abandoned, but appears in its place as pure emptiness. This method is able to transform all adverse conditions into the path, so it is called "transforming adverse conditions into the path." Merely recognizing the conceptual thought itself is enough to be liberated, therefore realizing that abandonment and antidote are inseparable, this is the essence of Vajrayana practice - the meditation of reversal. Then, generate intense compassion for all sentient beings who have not yet realized the nature of their own mind, and engage in skillful activities such as the generation stage for the sake of all sentient beings through body, speech, and mind. However, through the method of wisdom, completely purify the attachment to reality, and by utilizing time blessed by mantra, it will not turn into affliction. Considering this kind of practice, it is said that there is no abandonment or acceptance for whatever path arises. 22 Third, meditating on the yoga of non-elaboration, which is divided into three: examining from the perspective of the three times, examining from the perspective of existence and non-existence, and examining from the perspective of one and many. First, examining from the perspective of the three times: the past mind has ceased and vanished, the future mind has not yet arisen or occurred, and the present mind has nothing to be identified. Similarly, through examination, the nature of all phenomena is also like this, everything is not true, but merely imputed by one's own mind. Therefore, birth, cessation, and abiding are not established. Recognizing this, Saraha said: "The arising of existence is utterly pacified like space, After abandoning all existences, what arises? Originally it is the nature of no-birth, Today the lama protector revealed and realized it." Like this, examine. 23 Second, examining from the perspective of existence and non-existence: is one's own mind established as existent, or established as non-existent? If it is established as existent, then where are the object and subject established? If the object is established, then what is its shape and color? The subject is also merely an appearance. If it is non-existent, then how do the various appearances arise? Through examination, if there is something established in its essence, then it can be established as existent.
Chinese
诶！因为以智慧观察也无任何自性成立，所以无法安立为存在的事物之法。因为成为自明智慧的行境，所以未落入不存在的非事物之方。因此，因为远离事物和非事物二者，所以不堕入常断之路，称为中观之道。而且，这不是以顺着或逆着理证而确立的，而是以上师的口诀，如见于手中的宝藏般，所以称为大。上师说：融入于何者的心，如见于手中的宝藏。如是说。24. 第三，从一和异的角度进行观察：心……是一个呢？还是多个呢？如果是一个，那么名为“心”的这个，只是安立在显现为多种之上，如何安立为一？如果是多个，那么所有这些如何平等地成为自性空性呢？经过观察，因为是异体，并且超越了有边和无边，所以称为大手印不住。如是证悟的瑜伽士在等持中，除了各自的自明智慧之外，什么也不显现，所以称为无显现。在后得时，因为此道清净了对一切法执为真实的执着，所以显现为如幻。如是说：前面和后面以及十方，无论见到什么，那就是它本身。今天我如怙主般断除了错乱。我谁也不用问。如是说。25. 第二，不共的修法，一切法显现与心无别而味均一的味道一体瑜伽，以及一切法 本来自生安立为法身的无修瑜伽二者。第一，一切法显现与心无别而味均一的味道一体瑜伽，以睡眠和梦的比喻来认识显现为心，以水和冰的比喻来认识显现空性双运，以水和波浪的比喻来确定一切法味均一，共有三种。第一，以睡眠和梦的比喻来认识显现为心：如睡眠时无论显现什么，也不离于心，现在的一切显现也是愚痴睡眠中所做的梦，自
English
E! Because no nature is established by examining with wisdom, it cannot be established as the dharma of existing things. Because it becomes the object of self-aware wisdom, it does not fall into the side of non-existent non-things. Therefore, because it is separated from both things and non-things, it does not fall into the path of permanence and annihilation, and is called the Middle Way. Moreover, this is not established by following or reversing reasoning, but by the guru's oral instructions, like seeing a treasure in the palm of one's hand, so it is called Great. The guru said: What enters into the heart, is like seeing a treasure in the palm of one's hand. Thus it is said. 24. Third, examining from the perspective of one and many: Is the mind... one? Or many? If it is one, then this called "mind" is merely established on what appears as various, how can it be established as one? If it is many, then how can all of these equally become emptiness of self-nature? After examining, because it is heterogeneous and transcends the extremes of existence and non-existence, it is called the Great Seal Non-Abiding. The yogi who realizes this way, in equanimity, nothing appears other than their own self-aware wisdom, so it is called Non-Appearance. In the subsequent attainment, because this path purifies the clinging to all dharmas as true, it appears as illusory. Thus it is said: In front and behind and in the ten directions, whatever is seen, that is it itself. Today, like the Protector, I have cut off delusion. I will not ask anyone. Thus it is said. 25. Second, the uncommon practice, the yoga of one taste in which all dharmas are undifferentiated in appearance and mind, and the yoga of no practice in which all dharmas innately co-emergent are established as the Dharmakaya. First, the yoga of one taste in which all dharmas are undifferentiated in appearance and mind, introducing appearance as mind with the example of sleep and dreams, introducing appearance and emptiness as union with the example of water and ice, and establishing all dharmas as of equal taste with the example of water and waves, there are three. First, introducing appearance as mind with the example of sleep and dreams: Just as whatever appears during sleep is not separate from the mind, all present appearances are also dreams made in the sleep of ignorance, and self-