Tibetan
ས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་ཞིང་། སྤྱིར་བསྐྱེད་ རྫོགས་ཀྱི་ལམ་གང་བསྒོམ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་དང་དེར་སོ་སོར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པས་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་རྩ་རྒྱུད་བརྟགས་པ་གཉིས་པ་ལས། འདི་ཉིད་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འདི་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་གཞན་ཏུ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་མན་ངག་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སྐབས་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བ། སྟོང་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མྱང་འདས། དེ་གཉིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པ་པོས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནའང་སྦྱང་གཞི་འཁོར་བ། སྦྱོང་བྱེད་མྱང་འདས། སྦྱོང་གཞི་དེ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་དག་པ་དབྱེར་མེད་ལམ་དུ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྷུན་གྲུབ་འཁོར་བ། གནས་འགྱུར་མྱང་འདས། མི་འགལ་བར་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པ། ལམ་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ས་མཚམས་དང་བཅས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཚུལ་དགུས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ལན་ལག་བདུན་ལྡན་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་ལྟ་བ་སྟོན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། །སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ལམ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱང་བ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་ལས། །ཕྱི་ནས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཅན་དང་། །འཁོར་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། ཅེས་སོ། །དེ་ལ་གསུམ། རྒྱུ། ལམ། འབྲས་བུ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་སྟོན་པའོ། །དང་པོ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལས། རྨོངས་ཕྱིར་འཁོར་བའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད། །རྨོངས་མེད་ འཁོར་བ་དག་པས་ན། །འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་གཟུང་འཛིན་དང་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ། མིག་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གློ་བུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་རྣམས་འཁོར་བ། དེ་དག་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་བློ་རྨོངས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅན་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། འཁོར་བ་ལས་གཞན་པའི་མྱང་འདས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དམ། ཆོས་སྤྱི་སྐད་དུ་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་འོག་མ་རྣམས་ལ་འགྲེས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྣོད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡིན་ལ། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དགུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་གཡའ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེར་པོར་སྣང་བ་བཞིན་ཏུ། ལུས་སེམས་རྟོག་བཅས་སུ་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལམ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ལ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ། ཕྱི་སྣོད་ཐམས་ཅད་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེར་སྣང་ལ། ནང་བཅུད་རིགས་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དགུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེར་སྣང་བའོ། །དེའང་ཆོས་ཅན་སྣོད་བཅུད་དང་ཆོས་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་བརྟེན་པར་བཅས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སྣོད་སྤངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གཞན་དུ་མི་རྙེད་ལ། བཅུད་སྤངས་པའི་ལྷ་གུད་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ། མ་དག་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་དང་དག་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ ལོའང་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པར་བསྡུས་ཏེ་སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ལ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ལས། དེར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་པའང་མེད། །བདག་དང་གཞན་ཡང་མེད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ནི། ལམ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་འཁོར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པས་བ་སྤུའི་ཁུངས་བུ་གཅིག་ཏུའང་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཚུད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤུགས་འབྱུང་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི་གཟུགས་སྐུའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དོ། །འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་དབྱིངས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་པས་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་མེད། སྤང་ཐོབ་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་དེ་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྒྱུ
Chinese
名为《圆满道之窍诀》。一般来说，无论修习生起次第还是圆满次第的道，一切都以各自不同的方式显现，但其本质不离俱生智慧的自性，因此，将轮回与涅槃无别的见解作为道。其含义也如根本续第二品中所说：“此即名为轮回，此即涅槃。舍弃轮回，于他处，不得涅槃。”等等，据说这是依赖于这些经文含义的窍诀。原因在于，自性安住的状态显现为心的自性轮回，空性显现为心的自性涅槃。这两者心的体性无别。因此，修行者在修道时，应将所净化的轮回，能净化的涅槃，以及所净化之物清净为能净化之物的体性，无别地作为道，从而使果位完全清净，任运成就轮回，处所转变涅槃，无有相违地证悟无别。第二，详细解释其含义：首先，证悟轮回与涅槃无别的见解；其次，以九种安住心的方法，以及寂止道的界限；再次，以九种断除一切外境戏论的方式，生起定解，从而显示具有七支的果位三身。其中，首先需要宣说见解的原因是：在获得成熟灌顶之后，必须修道，即延续那个智慧，并且必须遮破对人我的颠倒执着。如经中所说：“之后，如实宣说，清净智慧有色身，与轮回分别念，少许差别亦无有。”。其中有三：原因、道、果，宣说轮回与涅槃无别。第一，原因轮回与涅槃无别：如根本续中所说：“因愚昧故，轮回之有色身，无愚昧故，轮回清净，轮回转为涅槃。”三界之因，以世俗谛所摄的能取所取和法，色等，眼等内外处等，种种显现，烦恼三毒等分别念，以及突发的诸多痛苦，都是轮回。如果对这些进行观察和分析
English
This is called the "Quintessence of the Complete Path." In general, no matter which path of generation or completion you meditate on, everything appears separately in its own way, but its essence does not go beyond the co-emergent wisdom of the mind's nature. Therefore, the view of the inseparability of samsara and nirvana is taken as the path. The meaning of this is also stated in the second chapter of the Root Tantra: "This is called samsara. This is nirvana itself. Having abandoned samsara, elsewhere, nirvana will not be attained." It is said that this is a quintessence based on the meaning of these scriptures. The reason is that the state of abiding by its own nature manifests as the samsara of the mind's nature, and emptiness manifests as the nirvana of the mind's nature. Since these two are inseparable from the essence of the mind, when a practitioner takes the path into practice, they should take the samsara to be purified, the nirvana to be purified, and the object to be purified as the nature of the purifier, inseparably as the path, so that the result is completely pure, spontaneously accomplished samsara, the place transformed into nirvana, and realize inseparability without contradiction. Secondly, to explain its meaning in detail: First, realizing the view of the inseparability of samsara and nirvana; second, with the nine methods of abiding the mind, and the boundaries of the path of tranquility; third, with the nine ways of cutting off all external elaborations, generating certainty, thereby showing the three kayas of the result with seven limbs. Among them, the reason why it is necessary to first explain the view is that after obtaining the ripening empowerment, one must practice the path, that is, continue that wisdom, and one must refute the inverted clinging to the self of a person. As stated in the scripture: "After that, truly explain, the pure wisdom has a colored body, and the samsaric conceptualization, there is not the slightest difference." There are three: cause, path, and result, explaining the inseparability of samsara and nirvana. First, the cause of the inseparability of samsara and nirvana: As stated in the Root Tantra: "Because of ignorance, the colored body of samsara, because of non-ignorance, samsara is purified, samsara turns into nirvana." The cause of the three realms, the apprehended and the apprehender and phenomena, such as form, etc., the inner and outer sources such as the eye, etc., various appearances, afflictions, the three poisons, etc., conceptual thoughts, and the many sudden sufferings, are all samsara. If these are examined and analyzed
Chinese
当以无有错谬之智慧，了悟自性本无生之法性涅槃时，则无有法性之外的法相轮回，亦无有轮回之外的涅槃，如水入水般融为一体，此即涅槃，亦即轮涅无别。总而言之，即是二谛双运。因此，下文亦应依此类推。所见之外器世界皆为宫殿，一切有情众生皆为九本尊之体性。譬如黄金虽有杂质，然其体性仍显黄色。虽身心显现为有分别，然应知其体性本自远离戏论。第二，道之轮涅无别。于生起次第方面，外器世界皆为宫殿之自性，故显现为宫殿；内情六道众生皆为九本尊之自性，故显现为九本尊。如是，法相器情与法性本尊坛城，连同所依能依，其体性皆为一。盖无离器世界之宫殿，亦无离有情众生之本尊，故称轮涅无别。于圆满次第方面，不净之三界显现与清净坛城之轮，亦次第融入法性空性之界中，而了悟心性本为大乐智慧，此即称为轮涅无别。如经云：『彼无始无中无终，无有轮回亦无涅槃，无有自他之分别，此乃最胜大乐也。』此乃经文之意。第三，果之轮涅无别。当道修持至究竟时，了悟轮回本无自性，乃至一毛孔中亦包含三界轮回一切。然彼等亦能自然转为清净刹土涅槃，此乃色身之轮涅无别。一切轮涅亦皆了悟为自之本元，无漏智慧之体性，故无须取舍，亦无须执著断证，此即转依之智慧。就一个有情众生之相续而言，佛与有情众
English
When, with unerring wisdom, one realizes the dharmata nirvana, which is by nature unborn, there is no samsara of dharmas other than the dharmata, and there is no nirvana other than samsara. Like water poured into water, they become one taste, which is nirvana, that is, samsara and nirvana are inseparable. In general terms, it is the union of the two truths. Therefore, the following should be understood by analogy. All that appears as the outer world is the palace, and all sentient beings are the nature of the nine deities. For example, even if gold has impurities, its nature still appears yellow. Although body and mind appear to be conceptual, one should know that their nature is inherently free from elaboration. Second, the path of samsara and nirvana are inseparable. In terms of the generation stage, all outer vessels are the nature of the palace, so they appear as the palace; all inner sentient beings of the six realms are the nature of the nine deities, so they appear as the nine deities. Thus, the dharmic vessel and sentient beings and the dharmata mandala of deities, together with the support and supported, are of one nature. There is no palace apart from the vessel world, and there is no deity apart from sentient beings, so it is called the inseparability of samsara and nirvana. In terms of the completion stage, the impure appearance of the three realms and the wheel of the pure mandala are gradually absorbed into the realm of the dharmata emptiness, and the realization that the nature of mind is great bliss wisdom is called the inseparability of samsara and nirvana. As the tantra says: 'There is no beginning, no middle, no end, no samsara, no nirvana, no self, no other. This is the supreme great bliss.' This is the meaning of the text. Third, the result of samsara and nirvana are inseparable. When the path is cultivated to the end, one realizes that samsara has no inherent nature, and even one pore contains all the samsara of the three realms. However, these can also be naturally transformed into the pure land of nirvana, which is the inseparability of the form body of samsara and nirvana. All samsara and nirvana are also realized as the essence of one's own nature, the nature of uncontaminated wisdom, so there is no need to accept or reject, and there is no need to cling to abandonment and attainment, which is the wisdom of transformation. In terms of the continuum of a sentient being, Buddha and sentient beings are