Tibetan
། །གཉིས་པ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་བསམ་པ་ནི། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཡང་ཐོབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདིས་ཚེ་ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས། ཐེག་པ་འོག་མའི་མྱང་འདས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་ནུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་ཆེ་སྟེ། སློབ་སྤྲིང་དུ། བདེ་གཤེགས་ལམ་རྟེན་འགྲོ་བའི་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཞིང་། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །མི་ཡི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །དོན་དུ་བརྣག་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བསྟུན་ཏེ་བསྒྲུབ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ཡུན་དུ་མི་གནས་པ་བསམ་པ་ལ། ངེས་པར་འཆི་བ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ། འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་བསམ་པ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། རྙེད་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་དེ། རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་རིངས་ཅི་དགོས་སྙམ་ན། དལ་འབྱོར་ལ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། ཉིན་མཚན་སྡོད་པར་ཡོངས་མེད་པར། །ཚེ་ནི་རྟག་ཏུ་གུད་འགྱུར་ཞིང་། །བསྣོན་པའང་གུད་ནས་ཡོད་མེད་པས། །བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། ངེས་པར་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པས་འཆི། འགའ་ཞིག་ལོག་འདྲེན་གྱི་བགེགས་འཁྲུགས་པས་འཆི། །འགའ་ཞིག་སྐྱོབས་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས་འཆི་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ལ་མཐར་མི་འཆི་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་མཐར་འཆིའང་རེ་ཞིག་མི་འཆི་བར་གནས་པས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ བླང་ཅི་དགོས་སྙམ་ན། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྐྱེན་མང་བ་དང་། མཐུན་པའི་རྐྱེན་དཀོན་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དེ། མཛོད་དུ། འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མར་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་འཆི་བ་ན། ཚེ་འདིར་བསགས་པའི་ཟ
Chinese
第二，思维利益巨大。如果认为，虽然闲暇难得，但得到了又有什么用呢？其实利益非常巨大。因为依靠这闲暇之身，能够成办来世的高处（善趣），下乘的寂灭（小乘涅槃），以及遍知的佛陀果位，所以利益非常巨大。如《亲友书》中所说：“善逝道之所依，成办有情引导者，何者是心力强者人所获，彼道天龙不能得，非天，妙翅，持明与非人，以及腹行亦不得。人身事物极难得，既得之后当勤奋，何者是应作之事，即应依之而修持。”就是这样。第三，思维不能久住。分为：一、必定死亡；二、何时死亡没有定准；三、死亡时任何事物都无济于事。第一，如果认为，这难得的闲暇是常法，所以会长久住留，因此修持正法不必着急，那就错了。因为闲暇没有丝毫常法之自性。《入行论》中说：“昼夜无暂停，此生恒衰减，增上亦无有，我等岂不死？”就是这样。必定是死亡之法，有些人因内外诸元素紊乱而死，有些人因邪恶鬼神的作祟而死，有些人因守护神等紊乱而成为死亡之因，因此众生之中没有最终不死的。第二，如果认为，虽然最终会死，但暂时还不会死，所以现在不必急于取受闲暇的精华，那就错了。《入行论》中说：“今朝不死稳然住，是则不应放逸也。”就是说，因为何时死亡没有定准，所以现在就必须修持正法。原因在于，赡部洲众生的寿命没有定准，不利因素多，有利因素少，所以何时死亡没有定准。《俱舍论》中说：“于此无定寿，极长寿百年。”而且，圣者龙树菩萨说：“死亡的因素非常多，生存的因素却很少，而且那些生存的因素，也同样是死亡的因素，因此应当恒时修持正法。”这是《宝鬘论》中所说。第三，死亡时，今生所积累的
English
Secondly, contemplate the great benefit. If you think, although leisure is difficult to obtain, what is the use of obtaining it? In fact, the benefit is very great. Because relying on this body of leisure, one can accomplish the high realms of future lives (good destinies), the extinction of the lower vehicle (Hinayana Nirvana), and the omniscient Buddhahood, so the benefit is very great. As it says in the Letter to a Friend: "The basis of the Sugata's path, becoming the means of guiding sentient beings, whatever is obtained by humans with great mental strength, that path cannot be obtained by gods and nagas, asuras, garudas, vidyadharas, non-humans, or those who crawl on their bellies. The human body is extremely difficult to obtain, having obtained it, one should diligently practice, whatever is the thing to be done, one should rely on it and cultivate it." That's how it is. Thirdly, contemplate impermanence. Divided into: 1. Certainty of death; 2. Uncertainty of when death will occur; 3. At the time of death, nothing is of any help. First, if you think that this hard-to-obtain leisure is a permanent phenomenon, so it will last a long time, therefore there is no need to rush to practice the Dharma, then you are wrong. Because leisure has no nature of permanence at all. As it says in the Bodhicharyavatara: "Day and night without pause, this life is constantly decreasing, there is no increase either, how can we not die?" That's how it is. It is certain to be subject to death, some die because the internal and external elements are disordered, some die because of the influence of evil spirits, some die because the guardian deities and others are disordered and become the cause of death, therefore among sentient beings there is no one who will not eventually die. Secondly, if you think that although you will eventually die, you will not die for a while, so there is no need to rush to take the essence of leisure now, then you are wrong. As it says in the Bodhicharyavatara: "To live comfortably thinking that one will not die today is not appropriate." That is to say, because there is no certainty of when death will occur, one must practice the Dharma now. The reason is that the lifespan of sentient beings in Jambudvipa is uncertain, there are many unfavorable factors and few favorable factors, so there is no certainty of when death will occur. As it says in the Abhidharmakosha: "Here there is no fixed lifespan, the longest lifespan is a hundred years." Moreover, the Holy Nagarjuna said: "The factors of death are very many, the factors of life are very few, and those factors of life are also factors of death, therefore one should always practice the Dharma." This is what is said in the Ratnavali. Thirdly, at the time of death, the accumulated in this life