Tibetan
་རྒྱུ་མཚན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་བསམ། རྗེས་མཐུན་མཚམས་ལ་འཇུག་ན་གོང་བཞིན་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །དམིགས་སྐོར་གཉིས་པའོ། །ཡང་སྔོན་འགྲོ་དང་རྗེས་སྔ་མ་བཞིན་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང༌། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཙམ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང༌། དཔེར་ན་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཙམ་ཡིན། ཡང་དམྱལ་བ་ནི། ས་གཞི་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ། ཡི་དྭགས་ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་ཙམ། དུད་འགྲོ་བྱིངས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆང་གར་མའི་སྦང་མ་པ་ཙམ། དུད་འགྲོ་ལ་ཐོར་པ་ནི། ས་གཞི་རི་ཀླུང་བར་སྣང་ཐམས་ཅད་ཁེངས་པ་ཙམ། ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་ནི། དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ཡིན་པར་འདུག །དེ་ལས་ཀྱང་སྤྱིར་མིའི་འགྲོ་བ་ཉུང༌། དགོས་སུ་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་ཉུང༌། ཡང་དགོས་སུ་ཆོས་བྱེད་པའི་མི་ལུས་ནི་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་འདུག་སྟེ། ད་རེས་ཅིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་པ་དང༌། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་མང་སྟེ་མཐའ་མེད། དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཙམ་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ ཉུང༌། དགེ་བའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་ལུས་འཕེན་ཐུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ལུས་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་ཞིང་ཆོས་དང་མཇལ་བ་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་གསོག་དགོས་པས་འདི་འདྲ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཡང་སྔོན་སྟེས་དབང་གིས་དགེ་བ་ཆེ་རབ་ཅིག་ལན་གཅིག་བསགས་ཡོད་འདུག་པས་ད་རེས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་ཐོབ་འདུག །སྐབས་འདིར་ཆོས་ལ་འབད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དམིགས་སྐོར་གསུམ་པའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ནི་དཀོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དམིགས་སྐོར་ལོགས་པ་མི་དགོས་སོ། །ཡང་སྔོན་འགྲོ་དང་རྗེས་སྔར་ལྟར་ལས་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དྲན་པས་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་མི་ལུས་འདི་ལན་གཅིག་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་པར་འདུག །སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བར་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འདོད་ན་ཡང་མི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབད་མེད་དུ་སྒྲུབ་ནུས། འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ན་ཡང་ད་རེས་དཀའ་ཚེགས་ཙམ་མེད། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང་ད་རེས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་བྱེད་སླ་བསྒྲུབ་སླ་བ་ཡིན་ལ
Chinese
从忆念原因的方面再三思维。之后在顺合的间隙进入，如前一样将善根回向菩提。第二个所缘。又前行和后行如前一样，从众生之中，恶趣的众生是极其众多，比如大地上的尘土一样。善趣的众生是极其稀少，比如指甲上的尘土一样。又地狱是，如大地上的微尘一样。饿鬼如暴风雪一般。旁生总体如大海中浓稠的酒糟一样。旁生中的散落者是，如大地山河虚空全部充满一样。天人和人的众生是，相对于那些来说，好像是极边一样。在那之中，总的来说人的众生稀少。特别是赡部洲的人稀少。又特别是修法的人身好像是极边一样，现在无论如何也要努力修法想。那样出现的原因也是，众生之中造罪业的是极其众多，没有边际。行善业的是总的来说也是极其稀少。善业之中，能够获得人身的守护戒律是极其稀少的。因此人身难以获得。在那之上，又具足十圆满并且遇到佛法要积累众多福德，像这样极其难以获得，但是以前偶然由于善根极大一次性积累过，所以现在获得了闲暇的人身。这个时候要努力修法想。第三个所缘。这里有些人说从比喻的方面难以获得，那样出名只是显示稀少的比喻，所以不需要另外的所缘。又前行和后行如前一样，从忆念上面所说的原因开始。像这样极其难以获得的人身，这一次获得的时候，要做一件大事才行。如果想要生生世世轮回的圆满安乐，也可以依靠这个人身毫不费力地成办。如果想要从轮回中解脱的声闻缘觉的菩提，现在也没有什么困难。如果想要成办无上的菩提，现在的这个时候也容易做容易成办。
English
Think again and again from the aspect of remembering the reasons. Afterwards, enter into the agreeable interval, and dedicate the virtue to Bodhi as before. The second object of focus. Also, the preliminary and subsequent actions are the same as before. Among sentient beings, the beings of the lower realms are extremely numerous, like the dust on the great earth. The beings of the higher realms are extremely few, like the dust on a fingernail. Moreover, hell is like a speck of dust on the great earth. Hungry ghosts are like a blizzard. Animals in general are like thick dregs of alcohol in a great ocean. Scattered animals are like the earth, mountains, rivers, and sky all filled. Gods and humans are like the edge of existence compared to those. Among them, human beings in general are few. In particular, the people of Jambudvipa (the earth) are few. Moreover, especially the human body that practices Dharma seems to be the edge of existence, so now we must strive to practice Dharma no matter what. The reason for this is that among sentient beings, those who commit sinful deeds are extremely numerous and endless. Those who perform virtuous deeds are generally very few. Among virtuous deeds, keeping the precepts that can bring about a human body is extremely rare. Therefore, it is difficult to obtain a human body. On top of that, to have all ten endowments and meet the Dharma, one must accumulate a lot of merit, so it is extremely difficult to obtain such a thing. However, due to a great accumulation of virtue by chance in the past, this leisure and opportunity body has now been obtained. At this time, contemplate that one should strive to practice Dharma. The third object of focus. Here, some say that it is difficult to obtain from the aspect of examples, and that such fame is only showing a metaphor for rarity, so there is no need for a separate object of focus. Again, the preliminary and subsequent actions are the same as before, starting from remembering the reasons mentioned above. Since this human body, which is so difficult to obtain, has been obtained this time, one must accomplish a great purpose. If you want the perfect happiness of samsara from life to life, you can also accomplish it effortlessly by relying on this human body. If you want to attain the Bodhi of Shravakas and Pratyekabuddhas, which is liberation from samsara, there is no difficulty now. If you want to attain the unsurpassed Bodhi, it is easy to do and easy to accomplish at this time.
Tibetan
། མི་ལུས་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་ཐོབ་ན། ཐར་པ་དང་སངས་རྒྱས་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཁོར་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ཤེས་པས་ད་རེས་རང་མི་ལུས་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་བཞིན་ཏུ་གལ་ཏེ་མི་ལུས་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་འདི་དོན་མེད་དུ་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་གོད་ཀ་ཆེ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་ནས་ནི། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་བསླུས་ཚབས་ཆེ། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྟོང་ལྡོག་བྱས་པ་དང་འདྲ། འདོད་དོན་ཁྱད་ པར་ཅན་གང་བསྒྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་དོན་མེད་དུ་ཐལ་འགྲོ་བ་འདི་རང་སྐྱོན་ཆེ་བར་འདུག །སྔར་དེ་ཙམ་ཞིག་དོན་མེད་དུ་སོང༌། །ད་ནི་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་བརྩམས་ཏེ་དོན་མེད་དུ་མ་ལུས་པར་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་པའོ། །ཡང་ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་བྱ་བྱེད་རྣམས་བློས་མི་ཐོངས་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ཡང་ཕུག་སྐྱིད་ཡུན་རིང་བ་གཅིག་ཡོན་ན། འཕྲུལ་ཞག་འགའ་ཟླ་ཤས་སོས་དལ་བའི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བར་ཕུགས་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ལ་མ་ཆགས་པར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འབད་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི། །དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་སུ་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཅེས་པ་ལྟར་མི་ལུས་རྙེད་དཀའ་ཞིང་རྙེད་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་སྐོར་བཞི་པའོ། །གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ། །ངེས་པར་མྱུར་དུ་འཆི་བ་བསམ་པ་ནི། མདོ་ལས། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱིས་ལུས་འདི་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་དང༌། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་བགྱི་སྟེ། །ཆོས་ལ་གནས་བགྱི་ངེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་གང་དུ་གནས་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་མ་འདས། གྲོགས་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་འཆི་བ་ལ་ལས་མ་འདས། ས་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་སྔར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤི། །ད་གཟོད་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི། ད་ལྟ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་གྲོལ་བ་སུ་ཡང་མེད། རང་རེ་བཙས་ནས་ཉི་མ་དེ་རིང་ཡན་ཆད་དུ་རང་ད
Chinese
如果没能获得这样的人身，解脱和成佛就更不用说了。因为连轮回的圆满安乐也无法成办，所以现在要想着务必从人身中获取精华。同样，如果难得获得一次的人身毫无意义地逝去，那就太可惜了。如《入行论》中所说：“获得如此闲暇已，我若不修习善业，则更无此欺诳者，亦无此愚昧于此者。”如是所说，自己欺骗自己太严重了，如同去了珍宝岛却空手而归一样。对于无论想成办何种殊胜义利都能实现的殊胜所依，难得获得一次却什么也没做就白白浪费掉，这实在太可惜了。以前已经白白浪费了那么多，从今天开始，一定要努力修法，不能再毫无意义地虚度光阴，要反复这样思维。还有，如果觉得难以放下今生的安乐和所作所为，那么，如果世间有长久的安乐，就像为了获得长远的利益而不顾眼前的些许安逸一样，为了获得生生世世的安乐，就不要贪恋今生的琐事，而要努力修法。这些是说，就像“此闲暇实难得，成就人生意义者，若于此未修利益，后亦何能得正觉”一样，要思维人身难得且有意义，这是第四个观修的要点。第二，思维死亡无常，分为三点，第一点是思维必定迅速死亡。经中说：“无论过去、现在、未来，所有众生都将舍弃此身而去，智者应了知一切皆会坏灭，应安住于法，行持决定之行。”如是所说，无论住在哪里都无法逃脱死亡，无论与谁为伴也无法超越死亡。地上所有的众生，过去出现的都已经死去，现在将要出现的所有众生也都会死去，现在实际存在的所有众生，也没有谁能从死亡中解脱。我们从出生到今天
English
If you do not obtain such a human body, let alone liberation and Buddhahood. Because even the perfect happiness of samsara cannot be accomplished, now you must think about obtaining the essence from the human body. Similarly, if this one-time human body is wasted, it is a great pity. As it is said in the Bodhisattvacharyavatara: "Having obtained such leisure, if I do not practice virtue, then there is no other deceiver than this, and there is no other fool than this." As it is said, it is too serious to deceive oneself, like going to a treasure island and returning empty-handed. For the special support that can be achieved no matter what kind of special meaning is to be achieved, it is a pity that nothing is done and wasted once it is obtained. So much has been wasted before. From today onwards, we must work hard to practice Dharma and not waste our time meaninglessly. Also, if you feel that it is difficult to let go of the happiness and actions of this life, then if there is lasting happiness in the world, just as you would strive for long-term benefits regardless of the immediate comfort, in order to obtain the happiness of life after life, do not be greedy for the trivial matters of this life, but strive to practice Dharma. These are saying that, just as "This leisure is really hard to obtain, those who achieve the meaning of life, if they do not cultivate benefits in this, how can they get enlightenment later", you should think that the human body is hard to obtain and meaningful, this is the fourth point of contemplation. Second, thinking about the impermanence of death is divided into three points, the first point is to think about the certainty of rapid death. The sutra says: "No matter the past, present, or future, all beings will abandon this body and leave, the wise should know that everything will be destroyed, and should abide in the Dharma and practice the determined practice." As it is said, no matter where you live, you cannot escape death, and no matter who you are with, you cannot transcend death. All the beings on the earth, those who appeared in the past have died, and all the beings who will appear now will die, and none of the beings who actually exist now can be freed from death. We from birth to today