Tibetan
་དང་གཞན་ཡང་མ་རྒྱུད་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དགའ་བ་བཞི་དང་སྟོང་བཞི་དྲངས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་འོད་གསལ་དུ་སྡུད་པར་བཤད་པ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་ཡང༌། གང་ལྟར་སྦས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོན་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་འོད་གསལ་སྒོམ་པ་ལ་སྒྱུ་ལུས་དངོས་གྲུབ་དགོས་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འོད་གསལ་འཇུག་ཚུལ་རིམ་ལས་རྣམ་ཐར་བརྒྱད། །མིང་འདོགས་མཚུངས་ཀྱང་འདི་དོན་ཐུན་མོང་མིན། །རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་གིས་བསམ་གཏན་གྱི་སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་ཕྱི་ནང་གི་ཁམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང༌། ཤེས་པའི་སྣང་བར་ཤར་ཙམ་དང༌། གདོད་ནས་མེད་པ་དང༌། དྲན་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། དྲན་པའང་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ། ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་འདི་རྣམས་ལས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་མིང་འདོགས་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང་མཚུངས་ཀྱང༌། འདིར་ནི་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་ཚུལ་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལས་ཕྱེ་བས་དོན་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང༌། བདག་ཉིད་ཀྱི་རླུང་སེམས་སྣང་བ་འགག་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གསལ་སྣང་རབ་འབྱམས་སུ་མཆེད་པ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ལྷའི་སྐུ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དམིགས་པ་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། རྗེས་གཞིག་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ན་རང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པར་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གཞིག་པར་རྩོམ་པ་དང་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བར་སྣང་བ་ཡང་མི་དགག་ལ་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་གཞིག་གིས་བསྡུས་པས་སྟོང་སང་ངེར་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རྣམ་ཐར། དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་མཆེད་པ་སྟེ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རྣམ་ཐར། དེའང་རང་བཞིན་མེད་པར་སྣང་བ་ནི་ཉེར་ཐོབ་སྟེ་ཅིའང་མེད་པའི་རྣམ་ཐར། དེར་འཛིན་པའང་མེད་ལ་དྲན་པའི་རྩོལ་བ་ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉེར་ཐོབ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་རྣམ་ཐར། རྩོལ་བ་ཡང་མེད་པའི་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་འགགས་པར་གནས་པ་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །གསུམ་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྫོགས་རིམ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཟུང་འཇུག་གི་རྣམ་དབྱེ་དང༌། ཟུང་འཇུག་སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་སྤྱི། །རྟོག་པས་ གཉིས་སུ་མི་ཕྱེད་ཚིག་གི་དོན། ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་བདེ་ཆེན་རོ་མཉམ་སྟེ། །སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ། །དབྱེར་མེད་སྦས་དོན་སྟོང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག །འགྲོ་འོང་སློབ་དང་མི་སློབ་དེ་ལས་ལྡོག །སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའམ། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་པའི་སྤྱི་དོན་དང༌། ཐབས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་འོད་གསལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཐུན་མིན་གྱི་ཟུང་འཇུག་སྤྱི་དོན་ཡིན་ལ། བློས་བརྟག་གི་རྟོག་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེད་པའི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ནི་ཚིག་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐོས་ཤིང་སྤྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་མ་རྒྱུད་ལྟར་ན་ཡུལ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སམྦུ་ཊར། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན། །གཉིས་མེད་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཉིས་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཤེས་བྱ་བར་གྲགས། །ཞེས་སོ། །ཕ་རྒྱུད་ལྟར་ན། རིམ་ལྔ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག །སོ་སོའི་ཆ་ནི་ཤེས་གྱུར་ནས། །གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་བ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ནི་ལུས་རང་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་སྣང་བ་དང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་སེམས་འོད་གསལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡོད་པའི་ཚེ་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་རེས་འཇོག་བ་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་སྦས་དོན་གྱི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། དེ་ནས་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ གི་འགྲོ་འོང་བཅས་ཏེ་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་གཉིས་པའི་བར་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དང༌། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་དང་བྲལ་ནས་ལམ་ལ་སློབ་ཏུ་མེད་པ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྟེན་གཟུགས་སྐུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དག་ཀྱ
Chinese
此外，母续的气脉明点瑜伽，能引生四喜和四空，据说能将外器内情都收摄于光明中，方法的差别虽然很多。但无论如何，要如实引出隐义的光明自性，就必须生起中脉入风、住风、融风这三者的体验。圣父子也认为修光明必须获得幻身成就。第二是，光明入道次第中的八解脱，名称虽然相同，但此处的意义并不共通。以住心和随坏获得禅定的显现，内外诸法如虚空一般，以及在觉性的显现中，刹那生起，本来就没有，连同忆念，以及没有忆念，这就是空性入于光明的途径。 从这些现证菩提的次第中分离出来的八解脱，其名称与特征虽与共同乘相同，但此处入于光明的方式，是从乐空不二的智慧中分离出来的，因此意义并不共通。这些是：自己的气心显现没有止息，一切显现却扩展为无量清净显现，这是有色观色的解脱。将自己的五蕴收摄于光明中，只将外境显现观为如天神身和幻化，这是无色观色的解脱。在开始进行随坏时，见到自己和外境的一切显现都毫无所缘，从而开始进行破除，并且也不否定天神身和安乐的显现，而是了知它们没有自性，这是殊胜可悲的解脱。以随坏收摄一切世俗显现，从而显现出空荡荡的觉性，这是显现的智慧，即虚空无边的解脱。那觉性显得非常清晰，这是扩展，即识无边的解脱。那也显现为没有自性，这是近得，即一无所有的解脱。在那里也没有执着，并且带着少许忆念的努力，这是将一切都与空性结合的近得，即非想非非想的解脱。连努力也没有的乐空智慧，一切二取显现都止息于其中，这是灭尽的解脱。第三，无别双运。
English
Furthermore, the yoga of the channels, winds, and bindus of the Mother Tantra generates the four joys and four emptinesses, and it is said to gather the outer world and inner beings into the clear light. Although there are many different methods, in any case, in order to truly draw out the clear light nature of the hidden meaning, it is necessary to have the experience of the three: wind entering, abiding, and dissolving in the central channel. The noble father and sons also believe that the accomplishment of the illusory body is necessary for meditating on the clear light. Secondly, the eight liberations in the stages of entering the clear light. Although the names are the same, the meaning here is not common. By holding on and subsequent destruction, one obtains the appearance of meditation, and the inner and outer realms are like the sky. And in the appearance of consciousness, it arises for a moment, and it has never existed, with memory, and without memory, that is, the way emptiness enters the clear light. The eight liberations separated from these stages of manifest enlightenment, although the names and characteristics are the same as the common vehicle, here, the way of entering the clear light is separated only from the wisdom of non-duality of bliss and emptiness, so the meaning is not common. These are: without the cessation of one's own wind-mind appearance, all appearances expand into infinite clear appearances, this is the liberation of the form looking at the form. Gathering one's own five aggregates into the clear light, only the appearance of the outer realm is regarded as the body of a deity and like an illusion, this is the liberation of the formless looking at the form. When starting to perform the subsequent destruction, seeing that all appearances of oneself and the outside world are not focused on anything, and then starting to break them down, and also not denying the appearance of the deity's body and bliss, but knowing that they have no self-nature, this is the particularly sad liberation. Gathering all mundane appearances with subsequent destruction, so that the empty and clear appearance is the wisdom of appearance, that is, the liberation of infinite space. That itself appears very clearly, this is expansion, that is, the liberation of infinite consciousness. That also appears without self-nature, this is near attainment, that is, the liberation of nothingness. There is no clinging there, and with a little effort of memory, this is the near attainment that combines everything with emptiness, that is, the liberation of neither perception nor non-perception. The wisdom of bliss and emptiness without effort, all dualistic appearances cease in it, this is the liberation of cessation. Third, the inseparable union.
Chinese
关于讲解圆满次第，有二：双运的分类和双运的修法。第一，空性与慈悲无别的双运总义，以分别念不能分为二的词义。特别是空性与大乐味一如，幻身与心性光明。无别是隐义，三空性的次第生起与还灭，来去是学与无学，从那之中返回。证悟空性与缘起无别，或者智慧空性与方便大悲双运是波罗蜜多的总义，方便俱生的大乐与智慧光明的空性无别是金刚乘不共的双运总义。以思维的分别念不能分为世俗和胜义的二谛双运是词义，依靠听闻那个，并从经验总义，特别是次第，如母续所说，境是所有圆满的空性，有境是不变的，大乐二者如水和牛奶混合一样，成为一味，称为双运。如《桑布扎续》中说：如水和牛奶混合一样，以无二的行相结合，二者结合是何者，称为智慧方便。如是说。如父续所说，在《五次第》中说：世俗和胜义，各自的部分知晓后，在哪里完全混合，那被说为双运。如是说。世俗谛是身体自生加持显现为幻身，胜义谛是心光明进入实相。双运是二者，一个存在时另一个不存在那样的轮流不是，而是一起聚集或者无别，那些是隐义的双运。之后是三空性的次第生起与还灭，包括来去，因此在道上需要学习，从第一地到第十二地之间是学习的双运，无学的双运是从那之中返回，即远离三空性的次第生起与还灭，在道上没有可以学习的，具足二清净的境和有境的所依是法身，仅仅由风心所成的所依色身报身也是。
English
Regarding explaining the completion stage, there are two: the classification of union and the method of practicing union. First, the general meaning of the union of emptiness and compassion being inseparable is the meaning of the words that cannot be divided into two by conceptual thought. In particular, emptiness and great bliss are of one taste, the illusory body and the mind itself are luminosity. Inseparability is the hidden meaning, the arising and ceasing of the three emptinesses in sequence, coming and going are learning and non-learning, returning from that. Realizing that emptiness and dependent arising are inseparable, or the union of wisdom emptiness and skillful means great compassion is the general meaning of the Paramita, the inseparability of skillful means innate great bliss and wisdom luminosity emptiness is the general meaning of the unique union of Vajrayana. The union of the two truths, conventional and ultimate, which cannot be divided into two by the conceptual thought of the mind, is the meaning of the words, relying on hearing that and experiencing the general meaning, especially the sequence, as stated in the Mother Tantra, the object is the emptiness of all perfections, and the subject is unchanging, the great bliss of the two is like water and milk mixed together, becoming one taste, called union. As stated in the Sambhuta Tantra: Like water and milk mixed together, by the union of non-dual aspects, whatever the two are combined, it is known as wisdom and skillful means. Thus it is said. As stated in the Father Tantra, in the Five Stages it says: Conventional and ultimate, after knowing the individual parts, wherever they are completely mixed, that is said to be union. Thus it is said. The conventional truth is that the body's self-arisen blessing appears as an illusory body, and the ultimate truth is that the mind luminosity enters into suchness. Union is the two, not the alternation of one existing while the other does not, but gathering together or being inseparable, those are the hidden meaning unions. Then there is the arising and ceasing of the three emptinesses in sequence, including coming and going, therefore it is necessary to learn on the path, from the first bhumi to the twelfth bhumi is the union of learning, the union of non-learning is returning from that, that is, being separated from the arising and ceasing of the three emptinesses in sequence, there is nothing to learn on the path, the support of the object and subject possessing the two purities is the Dharmakaya, and the support of the Sambhogakaya, the form body made only of wind and mind, is also.