Tibetan
པའི་རིམ་པ་ཤེས་རབ་དང་། རྫོགས་རིམ་ལས་ཐིག་ལེ་གཙོ་བོར་འདོན་ན་མའི་རྒྱུད་དེ། གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐབས་ཉིད་བསྐྱེད་པ་རླུང་དང་ནི། །ཤེས་རབ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཁོར་ལོ་བཞི་ཡི་གནས་དག་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྡུད་པའོ། །ཞེས་པས་ཕྱེ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁྱད་པར་བདུན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། གང་དུ་དབང་དང་། སྤྱིན་སྲེག་དང་། རབ་གནས་དང་། དངོས་གྲུབ་དང་། འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་མི་འདྲ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཙོ་ བོར་སྟོན་ན་ཕའི་རྒྱུད་ལ། གང་དུ་བསྐྱེད་རིམ་དང་། རྫོགས་རིམ་དང་། དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་ན་མའི་རྒྱུད་དོ། །གཉིས་པ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་གཙོ་བོ་གོ་འཕོ་ཞིང་གཙོ་མོ་མི་འཕོ་ན་མའི་རྒྱུད་ལ། གཙོ་མོ་འཕོ་ཞིང་གཙོ་བོ་མི་འཕོ་ན་ཕའི་རྒྱུད་དེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་བདེ་མཆོག་གི་བསྟོད་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གཙོ་བོ་འཕོ་བྱེད་ཅིང་། །གཙོ་མོ་དག་ནི་མི་འཕོ་ན། །བྱིས་པ་དག་གིས་རྟོག་བྱའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་དུ་བཤད། །གང་ཞིག་གཙོ་མོ་འཕོ་བྱེད་ཅིང་། །གཙོ་བོ་དག་ནི་མི་འཕོ་ན། །རྣལ་འབྱོར་ཕ་ཡི་རྒྱུད་དུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །དཔེར་བརྗོད་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཙོ་བོ་རྣམ་སྣང་ཡིན་ལ། གཙོ་མོ་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་གནས་པ་ལས། རྣམ་སྣང་གི་ཤུལ་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་བྱུང་ནས། དབྱིངས་ཕྱུག་ཡུམ་དུ་གནས་ན། མའི་རྒྱུད་དེ་ཤཱན་ཏི་པས། འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་རྟེན་གནས་ཀྱིས། །གང་ཞིག་རྒྱལ་གཞན་དབུས་མར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གནས་སུ་མི་བསྐྱོད་གྱུར། །ཅེས་པ་དང་། མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་བཏུས་པ་ལས། དེ་ཡི་དབུས་གནས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་འཁོར་ལོ་དེ་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་བདག་པོ། །དེ་ནས་མི་བསྐྱོད་ཡང་དག་གནས། །གཞན་ལ་རྡོ་རྗེ་དེ་གནས་ལ། །རང་བདག་ཁོ་ན་རང་གི་བདག །ཕྱུང་ནས་སྔོན་དུ་བློ་ལྡན་པས། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཐིམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་རིགས་བདག་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་པ་ བྱུང་བས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། གང་ཞིག་གང་གི་ལྷ་བདག་པོ། །དེ་ནི་དེ་དང་དེ་རྒྱས་གདབ། །ཅེས་པ་དང་ཤཱན་ཏི་པས། གང་ཚེ་འཁོར་གཙོ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཕྱུང་བ་དེར་ནི་བསྟིམ་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙོ་བོར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིགས་བདག་བསྟིམ་པར་བྱ།
Chinese
生的次第是智慧，在圆满次第中如果主要提出明点，那就是母续。出自《秘密成就法》：瑜伽至上有二种，方便生起是风，智慧圆满菩提心，四轮之位中，摄集智慧虚空界。这样区分。具体要从七种差别来了解，第一是自性之差别，哪里主要显示以无量自性而广大，如灌顶、火供、安住、成就、事业等无量仪轨，那就是父续；哪里主要显示生起次第、圆满次第、成就等甚深，那就是母续。第二是生起次第的差别，在任何坛城中，如果主尊转换而主母不转换，那就是母续；如果主母转换而主尊不转换，那就是父续。恰那多杰所著的《胜乐赞释》中说：何者主尊作转变，主母不作转变者，为了孩童能理解，说是瑜伽母续部。何者主母作转变，主尊不作转变者，说是瑜伽父续部。例如，在毗卢遮那佛的坛城中，主尊是毗卢遮那佛，主母是法界自在母，不作转变，在毗卢遮那佛的位置上出现不动佛，法界自在母安住于母位，那就是母续。寂天菩萨说：有轮之所依，何者他胜为中央，彼之位置不动生。以及燃灯智所著的《摄略》中说：彼之中央位置为何，彼之轮即称彼名，如来一切之主宰，彼处不动真实住，于他金刚彼安住，自之本性唯自性，取出之前具慧者，如仪轨般令融入。那时，部主也出现不动佛，是心之坛城。《空行海》中说：何者何之本尊主，彼即彼与彼增长。以及寂天菩萨说：何时轮主成佛陀，取出彼处令融入，菩提萨埵成主尊，彼之部主令融入。
English
The order of arising is wisdom, and if bindu is mainly emphasized in the completion stage, that is the Mother Tantra. From the Guhyasiddhi: Supreme yoga has two aspects, skillful means of arising is wind, wisdom perfecting bodhicitta, in the places of the four chakras, gathering the realm of wisdom space. Thus it is distinguished. Specifically, it should be understood through seven differences. First, regarding the difference of suchness, wherever vastness is mainly shown through immeasurable nature, such as empowerment, fire offering, consecration, accomplishment, and immeasurable rituals for performing activities, that is the Father Tantra. Wherever depth is mainly shown in the generation stage, completion stage, accomplishment, etc., that is the Mother Tantra. Second, regarding the difference in the generation stage, in any mandala, if the main deity transforms while the main consort does not, that is the Mother Tantra. If the main consort transforms while the main deity does not, that is the Father Tantra. The commentary on the Hevajra Tantra by Vajrapani says: "Whoever transforms the main deity, and the main consort does not transform, it is explained as the Mother Tantra for children to understand. Whoever transforms the main consort, and the main deity does not transform, it is explained as the Father Tantra." For example, in the mandala of Vairochana, the main deity is Vairochana, and the main consort is Dharmadhatu Ishvari, who does not transform. In the place of Vairochana, Akshobhya appears, and Dharmadhatu Ishvari remains as the mother, that is the Mother Tantra. Shantipa said: "By the support of the wheel, whoever becomes the center of another king, in that place, Akshobhya arises." And the Compendium by Marme Dze says: "Whatever is the central place of that, that wheel is called that. The master of all Tathagatas, in that place, Akshobhya truly dwells. In another, the vajra dwells there, one's own nature is only one's own. Before taking it out, the wise one should dissolve it according to the ritual." At that time, the family lord also appears as Akshobhya, which is the mandala of the mind. The Dakini Ocean says: "Whoever is the deity lord of whatever, that is increased with that." And Shantipa said: "When the wheel lord becomes Buddha, take it out and dissolve it there. The Bodhisattva becomes the main deity, dissolve the family lord of that."
Tibetan
།རྒྱལ་བ་ལ་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གལ་ཏེ་འཁོར་ལོའི་གཙོར་བྱེད་ན། །དབུས་མ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད། །རང་གནས་སུ་ཡང་གཞན་དེ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་གོ་བརྗེ་ལ། གཙོ་མོ་གོ་མི་བརྗེ་བ་ནི་མའི་རྒྱུད་དོ། སྐུ་ཡིས་སྐུའི་ཚེ་རྣམ་སྣང་ཉིད་ལ། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་སྐུའི་གསུང་བསྒྲུབས་ན་འོད་དཔག་མེད། སྐུའི་ཐུགས་ལ་མི་བསྐྱོད་པ། སྐུའི་ཡོན་ཏན་ལ་རིན་འབྱུང་། སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ལ་དོན་གྲུབ། དབུས་སུ་གཙོ་བོ་འཕོས་པའི་ཤུལ་དེར། དབུས་མའི་རྣམ་སྣང་འཕོས་ན། དེ་བའི་ཡུམ་དང་སྦྱོར་བས་གོ་བརྗེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེ་དཔག་མེད་ལྟ་བུའི། གསུང་གིས་གསུང་གི་ཚེ་དཔག་མེད། གོས་དཀར་མོ་དབུས་སུ་གནས་པ་ལས། གསུང་གི་སྐུ་བསྒྲུབས་ན་རྣམ་སྣང་། ཐུགས་ལ་མི་བསྐྱོད་པ། ཡོན་ཏན་ལ་རིན་འབྱུང་། ཕྲིན་ལས་ལ་དོན་གྲུབ། དབུས་སུ་གོས་དཀར་མོ་དང་གནས་ལ། དབུས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་གཞན་དེའི་ཤུལ་གྱི་ཡུམ་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ མི་བསྐྱོད་པ་གཞན་དང་གོ་བརྗེ་ཚུལ། ཡོན་ཏན་རིན་འབྱུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོར་རིན་འབྱུང་དང་གཞན་བཞི་བརྗེ་ཚུལ། ཕྲིན་ལས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་གཞན་བཞི་བརྗེ་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མའི་རྒྱུད་ཀྱིའང་ཚུལ་དེ་དག་བཟློག་པའི་དཔེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུའང་དཀྱིལ་འཁོར་རིགས་ལྔ་ལྔ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། གང་ཟག་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་མེ་ཏོག་གང་ལ་ཕོག་པའི་རིགས་དེའི་གཙོ་བོར་དབུས་སུ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་ན་དངོས་གྲུབ་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པའམ་ཆ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། གང་དུ་ལྷ་ཕོའི་རྣམ་པ་མང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་རིགས་བཞིའི་གནས་སུ་ལྷ་ཕོའི་དབྱིབས་འབྱུང་ན། ཆ་ལུགས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས། དབུ་རྒྱན་དང་རྣ་རྒྱན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་ནི་ཕ་རྒྱུད་ཡིན་ལ། གང་དུ་ལྷ་མོའི་རྣམ་པ་མང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་རིགས་བཞིའི་གནས་སུ་ལྷ་མོའི་དབྱིབས་འབྱུང་ཞིང་། གཅེར་བུར་སྐྲ་གྲོལ་བ། ཐལ་བའི་གོས་དང་རུས་པའི་རྒྱན་དང་། རོའི་གདན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་མ་རྒྱུད་དེ། ཧེ་བཛྲ་ལས། སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་མི་བསྐྱོད་པ། །མགུལ་གྱི་འཕྲེང་བ་རིན་ཆེན་གདགས། །ཞེས་པ་དང་། ར་ལི་ལས།
Chinese
如果对于诸佛的其它坛城，如果以坛城的主尊来作，那么中央的也是同样的。在自己的位置上也是其它的。如是说。同样的，其它各部之间也相互交换，主母不交换的是母续。身以身的寿命是毗卢遮那佛，在身的坛城里修身的语是无量光佛，身的意是不动佛，身的功德是宝生佛，身的事业是不空成就佛。在中央主尊移开的那个位置，如果中央的毗卢遮那佛移开，那么就和他的明妃结合而交换。同样的，语的坛城如长寿佛一般，语以语的长寿佛，白衣母在中央安住，如果修语的身是毗卢遮那佛，意是不动佛，功德是宝生佛，事业是不空成就佛。在中央和白衣母安住，中央的长寿佛是其它那个位置的明妃和结合。同样的，意的坛城不动佛的主尊，不动佛和其它交换的方式，功德宝生佛的坛城的主尊为宝生佛和其它四者交换的方式，事业不空成就佛和其它四者交换的方式也应如是知晓。母续的那些方式也应以颠倒的例子来理解。因此，在一个坛城里也修持五种坛城，如果就一个补特伽罗而言，花落在哪个部，就以那个部的主尊在中央依靠而修持，那么成就接近，因为是接近的坛城之部的缘故。第三，相或仪轨的差别，在哪里男相本尊多，特别是四部的位置出现男相的形相，仪轨和世间相同，有上衣和下衣，头饰和耳饰，以及珍宝和蛇等装饰的是父续，在哪里女相本尊多，特别是四部的位置出现女相的形相，裸体散发，有灰色的衣服和骨饰，以及尸垫等的是母续。黑汝嘎续云：顶轮不动佛，颈系珍宝鬘。如是说。Ra li 云：
English
If for the other mandalas of the Buddhas, if the main deity of the mandala is made, then the central one is also the same. In its own position, it is also the other. Thus it is said. Similarly, the other families also exchange with each other, but the consort does not exchange, which is the mother tantra. The body with the life of the body is Vairochana, in the mandala of the body, if the speech of the body is practiced, it is Amitabha, the mind of the body is Akshobhya, the merit of the body is Ratnasambhava, and the activity of the body is Amoghasiddhi. In that position where the main deity in the center has moved, if the central Vairochana moves, then it is exchanged by combining with his consort. Similarly, the mandala of speech is like Amitayus, speech with the life of speech is Amitayus, the white-clad mother dwells in the center, if the body of speech is practiced, it is Vairochana, the mind is Akshobhya, the merit is Ratnasambhava, and the activity is Amoghasiddhi. In the center, the white-clad mother dwells, and the central Amitayus is the consort and combination of the other position. Similarly, the main deity of the mandala of the mind, Akshobhya, the way Akshobhya and others exchange, the way the main deity of the mandala of merit, Ratnasambhava, exchanges with Ratnasambhava and the other four, the way the activity, Amoghasiddhi, exchanges with the other four should also be known in the same way. Those methods of the mother tantra should also be understood by the example of reversal. Therefore, in one mandala, five mandalas are also practiced, if it is for one individual, whichever family the flower falls on, then relying on the main deity of that family in the center and practicing, then the accomplishment is near, because it is the family of the near mandala. Third, the difference in appearance or attire, where there are many male deities and especially in the position of the four families, the form of male deities appears, the attire is similar to the worldly, with upper and lower garments, head ornaments and earrings, as well as jewels and snakes, etc., are the father tantra, where there are many female deities and especially in the position of the four families, the form of female deities appears, naked with loose hair, with ash-colored clothes and bone ornaments, as well as corpse cushions, etc., are the mother tantra. The Hevajra Tantra says: The crown chakra is Akshobhya, the necklace is adorned with jewels. Thus it is said. Ra li says: