Tibetan
་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། གང་ཆུང་བ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའོ་ཞེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཤིང་། །ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཁྱབ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དེ། །གཞན་དག་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། ། ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་སོ་སོའི་བཞེད་གཞུང་གིས་དབྱེ་བསྡུའི་ཁྱད་པར་མང་ཡང་། འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཙམ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སེམས་ཙམ་པའི་ཕྱོགས་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཏགས། གཞན་དབང་། ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་ཀུན་བཏགས་ཏེ། དབྱེ་ན་དོན་ལ་མེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་མེད་པ་གསལ་སྣང་དང་། བདག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་ཆད་པའི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་བཏགས་པ་དང་གང་དང་གང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ། ཚིག་དོན་དང་། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་བློས་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་དབྱེ་བྱའི་དོན་གཉིས་མ་འབྲེལ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་སྣང་བས། ཀུན་བཏགས་པའོ། །གཞན་དབང་ལའང་གཉིས་ལས། མ་དག་པ་གཞན་གྱི་དབང་ནི། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཡུལ་དོན་ལུས་དང་བཅས་པའོ། །ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དོན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྐྱེན་ གཞན་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གྲུབ་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །ལུས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །འདི་དག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་གཞན་དབང་ཞེས་བཞག་པའོ། །དག་པ་གཞན་དབང་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དག་སྟོབས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་གནས་སྐབས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆ་ནས་བརྟགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། ཇི་ལྟར་སྔོན་དེ་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དག་གྱུར་པ། །ཞེས་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །རབ་ཏུ་བཏགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ། རིས་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་ཡུལ་ལ་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་ངང་དུ་གོམས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་འཕེན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཙམ་དྲི་མེད་པ་ཁ་ཅིག་འདི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་མེད་དང་གཅིག་པས་ཡིད་དུ་བསྡུས་ནས་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པར་མི་འདོད་པའང་ ཡོད་དོ། །དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་ཁས་ལེན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་སྒོ་ལྔའི་ཡིད་དང་བཅས་པར་མ་འགྱུས་པའི་ཤེས་པ། གསལ་བ་སྟེ་དེའི་ངང་དུ་གོམས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་འཕེན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འདི་ཉིད་ཤེས་པའི་དབྱེ་གཞིར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཕྱི་རོལ་ན་སྣང་བ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་འཆར་བའི་སྒོ་དབང་པོ་སོ་སོས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ལྔར་བཞག་ཀྱང་མྱོང་བ་པོ་ནི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་གི་རིག་པ་རང་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཡིད་ཤེས་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པ་དང་དོན་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་པའོ། །ཉོན་ཡིད་ནི་དཔྱད་པས་ཆགས་སྡང་བར་མ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུག་གསུམ་མམ་ལྔའི་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བ་ལ་ཟེར་རོ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཙམ་པ་དག་ནི་ཡིད་ཤེས་དང་ཉོན་ཡིད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པས་ཚོགས་བདུན་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་དག་གི་གཞུང་ལས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་འདོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་རྗེས་ལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་པ་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འདོད་དེ། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དོ། །ཞེས་མཛོད་ལས་བཤད་པ་དང་ཡང་མཐུན་ཏེ། དཔེར་ན་ཨུཏྤ་ལ་མཐོང་དུས་བུང་བའི་སྒྲ་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་། རེག་བྱ་དང་། རོ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་སྲིད་པ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ལ་ཡུལ་འཛིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཆ་ཙམ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དུ་ཡུལ་རིག་པ་ལ་དགའ་གདུང་དུ་སྐྱེ་དུས་རྟོག་དཔྱོད་དུ་ཤར་བས། སྒོ་ལྔ་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་དང་དྲུག་པོའི་རྟོག་མེད་གསལ་སྣང་གི་ཆ་འགགས་ནས། འཛིན་པའི་ཆ་ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བ་ལས་གཉིས་པ་མི་འཇུག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེའང་རྟོག་མེད་རྟོག་བཅས་སུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་དྲུག་པོ་འགགས་པར་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་ལ་དབང་ཤེས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པ་སོ་སོའི་ལྡོག་པའམ་ཆ་ནས་མ་ཉམས་པར་སོ་ན་གནས་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བའི་ཆ་ནི་རྟག་ཏུ་མིག་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའང་གཞལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ལམ་ཟག་མེད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་སར་ཕྱིན་ནས་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་ནི་ལུང་དང་བཅས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་རྣམ་གཞག་ནི། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔར་བྱེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་དང་། དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འདི་དག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་རྣམ་བཅས་པ་དང་། རྣམ་མེད་པ་གཉིས་ལས། རྣམ་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་བས་ཏེ། ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པར་གྲགས་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའང་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དོན་སྤྱི་དང་སྒྲ་སྤྱིའང་ཡིད་རྟོག་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས། ཡང་དག་པར་ནི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཞེན་ཡུལ་མང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །དབང་པོ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་ནི། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ལ། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ལྟར་ན་ཡིད་རྟོག་པ་མེད་ པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གནས་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མར་བདེན་པར་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཡུལ་ཁ་དོག་དུ་མ་དང་། ཁ་དོག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆ་དུ་མ་དང་མཐར་རྡུལ་དུ་མའི་བར་དུ་ཡོད་པས། དེ་དང་བདག་གཅིག་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་ལ་རེ་རེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་དབྱེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་གཅིག་ལའང་། གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི། དོན་སྣང་བ་ཤེས་པ་མི་འགལ་བ་ལྟར་དུ་མར་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་མི་འགལ་བས། ཁ་དོག་དུ་མར་སྣང་ཡང་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས། གང་ཟག་རེ་རེ་ལ་མིག་གི་ཤེས་པ་དུ་མ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་མཐུན་དུ་མ་མི་འབྱུང་བས་རིགས་མཐུན་པ་རེ་རེ་ཡིན་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་མི་འབྱུང་བས་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་འདོད་ལ་ཡིད་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནའང་། དེ་རྟོག་མེད་དུ་ཡོད་ པས་ཡིད་ནི་རྒྱུན་དུ་གནས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་པའང་ཡོད་དེ། དེས་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཚོགས་དྲུག་ནི་བརྒྱལ་བ་དང་ར་རོ་བ་དང་། གཉིད་འཐུག་པོར་སོང་བ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་ན་འགགས་ཏེ་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དབུས་མཐའ་ལས། སེམས་མེད་གཉིད་དང་བརྒྱལ་མ་གཏོགས། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང་། །རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། །ཞེས་བཤད་པས། དེའང་ལྡང་ཉལ་གྱི་ཚུལ་ཅན་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེའང་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ། མཚན་ཉིད་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའང་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་དང་འཁོར་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པ་དང་བཅས་པའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་བྱུང་ལ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཇུག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བས་ལུས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམ་སྨིན་ གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པས། དེ་ལས་ལུས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་དགེ་བ་ཟག་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་ཁོ་ནའི་བག་ཆགས་འཇོག་ཅིང་། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པས། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཀུན་གཞི་མཐོ་རིས་དང་ངན་འགྲོའི་དབང་པོ་ལྔར་སྣང་བ་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་འཕངས་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་སྨིན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །དེ་ནི་ལེན་པ་དག་དང་གནས། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །དེ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། །རེག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནི་དེ་ལྡོག་གོ། །ཞེས་འདོན་ཏོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ཏེ་ཁ་ནང་བལྟས་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་སྟེ་འཁོར་དགུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་རྒྱུན་ཆད་ཀྱི་དེ་མ་རྟོགས་པ་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ཏེ་རང་ འབྱུང་ཞིང་། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ། །རྣམ་ཤེས་ངར་སེམས་བདག་ཉིད་ཅན། །བདག་ཏུ་ལྟ་དང་བདག་ཏུ་རྨོངས། །བདག་རྒྱལ་བདག་ཆགས་འདུ་ཤེས་པ། །གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་འོ་གཞན། །རེག་སོགས་ཀྱང་དེ་དགྲ་བཅོམ་མེད། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ན་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་དྲུག་དང་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བཞི་སྟེ། ཤེས་པས་ཡུལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་དང་། གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང་། དུ་མར་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡུལ་དུ་
Chinese
是即大乘，小者是小乘。如《智慧遍布经》所说：大悲观注有情众，智慧周遍法界性，是名曰为大乘法，其余有法则相违。 如是。大乘的分类上，虽然各位论师的观点在分类和归纳上有许多差别，但这里仅从瑜伽行唯识宗和中观宗两方面来说。首先，在唯识宗方面，有总相和别相两种安立。首先，总相是指一切所知都包含在遍计所执、依他起、圆成实三种之中。其中，以名言来表达和安立的部分是遍计所执，如果细分，有在意义上不存在，但在名言上表达的，如二月般的虚幻显现；也有如“我”这样的，属于自性断灭的遍计所执。名言的遍计所执，是指以名、词、字母等形式安立，以及对任何事物的详细分类和描述，如词义、能诠和所诠等，乃至对蕴和界等进行分类的方式，都是由分别念所造作的。虽然它和被分类的事物之间没有关联，但却能作为认识事物的方法而显现，所以是遍计所执。依他起也分为两种：不清净的依他起，是指由于各种习气的力量，显现为外内器情世界各种各样的形态，包括所依处、能依处和身体。所依处是指色等五境。能依处是指由其他因缘所生的八识聚。身体是指近取蕴。这些都依赖于业和习气等其他因缘，所以称为依他起。清净的依他起，是指极其清净的刹土和智慧等，从清净业力的因缘，以及暂时性的依赖关系的角度来观察。圆成实也分为两种：第一种是不变的圆成实，是指事物实相的真如、法界、自性光明、如来藏。如《宝性论》所说：如前一般如后时，不变真如即如是。又如《经庄严论》所说：前后二者虽无别，然此真如已清净。
English
That is the Mahayana, and the smaller ones are the Hinayana. As stated in the *Wisdom Fully Arranged Sutra*: "Compassion focuses on sentient beings, wisdom pervades the realm of phenomena. This is called the Great Vehicle, while others are the opposite of that." Thus it is. Regarding the classification of the Mahayana, although there are many differences in classification and summarization according to the views of various teachers, here we will only discuss the Yogacara Cittamatra and Madhyamaka schools. First, in the Cittamatra school, there are two ways of establishing things: general and specific. First, the general way is that all knowable things are considered to be included in the three: the completely imputed, the dependent, and the thoroughly established. Among these, the parts that are expressed and established by names are the completely imputed. If we divide them further, there are those that do not exist in meaning but are expressed in name, such as the illusory appearance of a double moon; and there are also those like "self," which belong to the completely imputed that is characterized by annihilation. The completely imputed of names refers to all the arrangements and detailed classifications of anything that are established in the form of names, words, and letters, such as word meanings, expressers and expressed, and the ways of classifying things like aggregates and elements, which are all created by conceptual thought. Although it has no connection with the thing being classified, it appears as a method of understanding things, so it is the completely imputed. The dependent is also divided into two: the impure dependent is when, due to the power of various habitual tendencies, the external and internal world, the container and its contents, appear in various forms, including the object, the meaning, and the body. The object refers to the five objects of sense, such as form. The meaning refers to the eight consciousnesses that arise from other conditions. The body refers to the aggregates of appropriation. These depend on other conditions of karma and habitual tendencies, so they are called dependent. The pure dependent refers to extremely pure realms and wisdom, etc., which are examined from the perspective of the conditions of pure karma and temporary dependence. The thoroughly established is also divided into two: the first is the unchanging thoroughly established, which refers to the suchness of the reality of things, the dharmadhatu, the naturally luminous essence of the tathagatagarbha. As stated in the *Uttaratantra*: "As it was before, so it is later, the unchanging suchness is thus." And as stated in the *Ornament of the Sutras*: "Although there is no difference between the former and the latter, this suchness is purified."