Tibetan
གནས། །དེ་ཕྱིར་བློ་དང་དངོས་པོ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ནང་འབྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་རགས་པ་ལ་དྭངས་མའི་འབྱུང་ལྔ་ནང་དུ་བརྟེན་པས་ནང་འབྱུང་སྟེ། རླུང་དང་། མེ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ལྔ་ལྔར་གནས་པས་ཡན་ལག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པའི་འཐད་པ་ནི་བྱེད་ལས་མི་འདྲ་བ་ལྔ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྔར་ ངེས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་ཚང་ངོ་། །དེ་ཡང་རླུང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་དོ། །མེ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་དོ། །ས་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ། །ཆུ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། རླུང་དང་། མེ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། རླུང་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་དང་། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་དང་། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རླུང་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་མགོ་མཇུག་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་སྲོག་པ་རྩ་ན་གནས་སོ། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པ་སྨིན་ཕྲག་ན་གནས་སོ། །མེ་མཉམ་ཕོ་བ་ན་གནས་སོ། །ཀུན་ཁྱབ་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་སོ། །ལས་རླུང་སྙིང་དང་སྙིང་ཤུན་གྱི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱང་། སྲོག་གནས་པ་དང་། མདངས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཟས་འཇུ་བ། འགྲོ་འདུག་དང་། ཚེ་འཕོ་བའི་ལས་བྱེད་དེ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི། རླུང་ལྔ་པོ་རེ་རེའང་ལྔ་ལྔར་གནས་ པ་ལས། དང་པོ་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་དང་། སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་དང་། མི་གཙང་བའི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། རིག་པའི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། ཐིག་ལེའི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། འོད་ཀྱི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྩ་བ་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲོག་རྩ་ན་ཡོད་ལ། སྲོག་རླུང་གི་གདངས་ལ་རིག་གདངས་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་ལྔ་ནི། ཡང་དེ་ལས། མེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། སྲོག་དང་གཉིས་སུ་མེད། རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། སྒྲོན་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད། ཐིག་ལེ་དང་གཉིས་སུ་མེད། ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སོ། །གསུམ་པ་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ལྔ་ཡང་དེ་ལས། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྲེག་ པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ། སྣང་བའི་ཡུལ། སྒྲོན་མའི་ཡུལ། མ་རིག་པའི་ཡུལ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྟ་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྔང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཛིན་པས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་། སྒྲོན་མ་ལ་སྣང་། ཤེས་པ་ལ་སྣང་། བསམ་པ་ལ་སྣང་། སེམས་ལ་སྣང་བའི་རྩལ་བྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་ནི། ཡང་དེ་ལས། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་ལ་ཁྱབ། བར་དོ་ལ་ཁྱབ། རྟོག་པ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་མ་བྱ་རྫོགས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡང་རྩ་བ་ལྔར་འདུ་ལ། དེ་དག་གི་སྒྲ་བཤད་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་
Chinese
处。因此，心和物质的诸法，一切都只是假立的。如是说。第二，详细阐述内生的增长，分为两种：共同的详细分类和各个分类的自性。第一，身体的粗大五大元素，依靠清净的五大元素，成为内生。即风、火、地、水、空五者，各自又分为五种，共有二十五支。如此确定的理由是，依赖于五种不同的作用而确定为五种。如《自生》中所说：五大元素在自身中是完备的。其中，五种风产生智慧的音声，五种火产生智慧的力量，五种地产生智慧的体性，五种水产生智慧的境，五种空产生智慧的处所。如是说。第二分为五：详细阐述风、火、地、水、空的自性。第一，又分为根本的分类和详细阐述支分的分类两种。根本的分类是，如《自生》中所说：五种风是什么呢？是持命风、产生光彩和光泽的风、与火同行的风、遍行风、无有慈悲的劫末业风五种。这些风存在于一切众生的身体首尾。如是说。其中，持命风存在于命脉中，产生光彩和光泽的风存在于眉间，与火同行的风存在于胃中，遍行风遍布全身，业风存在于心和心包之间。它们的作用分别是：维持生命、产生光彩、消化食物、行走坐卧和转移寿命，依次进行。第二，支分的分类是，五种风各自又分为五种，第一，持命风的五种是，如《自生》中所说：持命风也有五种，即执持根本的命、救护的命、极微细的命、不净的命和震动的命五种。这些也依次是：产生明觉的音声、产生明点的音声、产生光的音声、执持无明的根本和意
English
place. Therefore, all phenomena of mind and matter are merely imputed. Thus it is said. Second, elaborating on the growth of inner arising, there are two aspects: the common detailed classification and the individual nature of each classification. First, the five gross elements of the body rely on the five pure elements within, thus becoming inner arising. These are wind, fire, earth, water, and space, each of which exists in fivefold divisions, resulting in twenty-five branches. The reason for this certainty is that it is determined by relying on five different functions. As stated in "Self-Arisen": The five great elements are complete within one's own body. Among them, the five aspects of wind produce the sound of wisdom, the five aspects of fire produce the power of wisdom, the five aspects of earth produce the essence of wisdom, the five aspects of water produce the realm of wisdom, and the five aspects of space produce the place of wisdom. Thus it is said. The second is divided into five: elaborating on the nature of wind, fire, earth, water, and space. The first is further divided into two: the fundamental classification and the detailed explanation of the branch classifications. The fundamental classification is, as stated in "Self-Arisen": What are the five aspects of wind? They are the life-sustaining wind, the wind that generates radiance and brilliance, the wind that accompanies fire, the pervasive wind, and the merciless karmic wind of the eon's end. These winds reside in the head and tail of the bodies of all sentient beings. Thus it is said. Among them, the life-sustaining wind resides in the life-force channel, the wind that generates radiance and brilliance resides in the eyebrows, the wind that accompanies fire resides in the stomach, the pervasive wind pervades the entire body, and the karmic wind resides between the heart and the pericardium. Their functions are, respectively: sustaining life, generating radiance, digesting food, moving around, and transferring lifespan, in that order. Second, the branch classifications are that each of the five winds is further divided into five. First, the five aspects of the life-sustaining wind are, as stated in "Self-Arisen": The life-sustaining wind also has five aspects, namely the life that holds the root, the life that protects, the extremely subtle life, the impure life, and the trembling life. These also, in order, are: generating the sound of awareness, generating the sound of bindu, generating the sound of light, holding the root of ignorance, and mind.
Chinese
以助伴的方式存在于命脉之中，命气的声调依赖于觉知的声调而存在。 第二，与火同在的五气是：又是从那里面说，与火同在的气也有五种，分别是：分离精华与糟粕的气，产生热量的气，使之明晰变化的气，完全收摄的气，完全赞叹的气。这些也依次与命无二，与觉知无二，与灯无二，与明点无二，与智慧无二地存在。 第三，产生光彩和光泽的五气也是从那里面说，产生光彩和光泽的气也有五种，分别是：产生各种识的气，产生各种厌恶的气，产生各种光彩的气，各种焚烧的气，各种粗犷的气。这些也次第成为智慧的境，显现的境，灯的境，无明的境，意的境的坐骑。 第四，遍布的五气是：自显中说，各种遍布的气也有五种，分别是：于基遍布的气，立即遍布的气，先前恐惧遍布的气，记忆遍布的气，以执着遍布全身的气。这些也依次成为在智慧中显现，在灯中显现，在觉知中显现，在思考中显现，在心中显现的才能。 第五，无有慈悲之业的五气是：又是从那里面说，无有慈悲之劫之业的气也有五种，分别是：各种行动的气，各种解脱的气，各种遣除的气，各种迅速的气，刹那的气。这些也依次遍布于蕴，遍布于刹那，遍布于中阴，遍布于分别，遍布于刹那、未生、圆满三者。 如是二十五也归于五个根本，这些的解释是：自显中说，因为在清净的地上行使，所以称为行动的气。因为执持清净智慧的命，所以称为持命的气。因为智慧的五光自然
English
It exists in the life force as a companion, and the tone of the life-wind depends on the tone of awareness. Second, the five winds that are with fire are: Again, it says from there, there are also five winds that are with fire, namely: the wind that separates essence and dross, the wind that generates heat, the wind that makes it clear and changes, the wind that completely gathers, and the wind that completely praises. These also exist inseparably from life, inseparably from awareness, inseparably from the lamp, inseparably from the bindu, and inseparably from wisdom, respectively. Third, the five winds that generate radiance and brilliance also say from there, there are also five winds that generate radiance and brilliance, namely: the wind that generates various consciousnesses, the wind that generates various aversions, the wind that generates various radiances, the wind that burns various things, and the wind that is rough. These also successively become the mount of the realm of wisdom, the realm of appearance, the realm of the lamp, the realm of ignorance, and the realm of mind. Fourth, the five pervasive winds are: In Self-Arisen, it says, there are also five kinds of pervasive winds, namely: the wind that pervades the base, the wind that pervades immediately, the wind that pervades previous fear, the wind that pervades memory, and the wind that pervades the whole body with clinging. These also successively become the ability to appear in wisdom, to appear in the lamp, to appear in awareness, to appear in thought, and to appear in the mind. Fifth, the five winds of merciless action are: Again, it says from there, there are also five winds of merciless kalpa action, namely: the wind of various actions, the wind of various liberations, the wind of various removals, the wind of various swiftness, and the wind of the moment. These also pervade the aggregates, pervade the moment, pervade the bardo, pervade the distinctions, and pervade the three of the moment, unborn, and complete. Thus, the twenty-five are also included in the five roots, and the explanation of these is: In Self-Arisen, it says, because it acts on the pure ground, it is called the wind of action. Because it holds the life of pure wisdom, it is called the life-holding wind. Because the five lights of wisdom are natural