Tibetan
མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟར་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སྣང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ ཅད་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ཀ་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ལས་འདའ་མི་ནུས་ལ། འདིར་སེམས་མ་འདྲེས་པ་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གནད་ཀྱིས་ཆེས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ངོ་། །བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང་། གནས་དང་། ལམ་དང་། སྒོ་དང་། ངོ་བོ་དང་། རྩལ་དང་། བྱེད་ལས་དང་། འབྲས་བུ་སྟེ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་ནས་གློ་བར་འབྲེལ་པའི་བར་ན་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ནས་རླུང་གི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཞོན་ནས་གནས་ཏེ། རླུང་ནི་རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་འདྲ་ལ། རིག་གདངས་ནི་མི་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་འདྲའོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་ན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར། གདངས་རིག་པ་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ཡུལ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པ་དྭངས་སངས་ཕྱེད་པ་འབྱུང་བས། རླུང་གནད་ཀྱིས། རླུང་དང་རིག་པ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་རྟོག་པ་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲར་བྱུང་བའི། འགྱུ་ཆ་རླུང་ཡིན་ལ། རིག་ཆ་རིག་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་རིག་པ་དངོས་ཆུ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལས་རྩལ་གདངས་རྩ་སྦུབས་སུ་ སོང་བས་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་དེ་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་དེ་རིག་པའི་རྩལ་ལམ་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སེམས་ནི་རིག་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ལ། རིག་པ་ནི་སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པས། ངོ་བོ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་རིག་པ་མ་གྱུར་ལ། རྩལ་ཡིན་
Chinese
被称为执持自性的心。在《虚空藏六法》中说： “唉，大菩萨！觉性和从觉性中生起的心性，是超越一切垢染和分别念的。总之，是超越痛苦的因和果的一切。是觉性自显光明所见之士夫的行境。 执持自性的心是这样安立的，显现的一切，存在的一切，不存在的一切，显现和声响，见和禅修，显现的一切行为，执持和分别念，以及烦恼等等，都是显现为思维之境的一切。 总之，轮回的一切法都是执持自性的心，是六道众生的各自业力的显现。” 那么，有人会想，这两者相同吗？ 差别很大。共同的乘，无论做什么见、禅修、行，都无法超越心。而在这里，不与心相混杂的觉性，以现量之要诀而极为殊胜等等，有很多。 第四，各自的意义，心的所依、处所、道路、门、自性、能力、作用和结果这八个方面。 所依是色蕴的身体上部。 处所是从心脏到肺部连接之间的脉络，如管子般细微，觉性的力量乘着风的骏马而安住。风就像是独脚的盲马，觉性的力量就像是明眼的侏儒。如果这两者不混合，就不会产生千变万化的分别念。觉性的力量自然安住在觉性中，即使境显现，也不会执着于它，从而产生清明澄澈的智慧。这是风的要诀，是区分风和觉性的原因。 这两者混合，分别念变得千变万化。动的成分是风，觉的成分是觉性的力量。 其中，心脏中的真实觉性就像水一样，从那里，能力的力量进入脉管中，与风混合的心就像水泡一样。心就是觉性的能力或力量。 心随着觉性的有无而变化，而觉性不随着心的有无而进退。因此，在自性上，觉性不受心的支配，而是能力。
English
It is said to be the mind that grasps at characteristics. In the Sixth Space Treasury, it says: "Alas, great Bodhisattva! The nature of awareness and the mind that arises from awareness is beyond all defilements and discriminations. In short, it is all the causes and results that transcend suffering. It is the realm of experience for those who see the self-manifesting light of awareness. The mind that grasps at its own characteristics is established as all that appears, all that exists, all that does not exist, appearance and sound, view and meditation, all actions that appear, grasping and discrimination, and afflictions, etc., all that appears as the object of thought. In short, all the phenomena of samsara are the mind that grasps at its own characteristics, the self-appearing karmas of the six classes of beings." So, one might think, are these two the same? There is a great difference. In the common vehicle, no matter what view, meditation, or action is done, one cannot transcend the mind. But here, awareness unmixed with mind, is exceedingly superior due to the key point of direct perception, and so on, there are many. Fourth, regarding the individual meanings, there are eight aspects: the support of the mind, the place, the path, the door, the essence, the capacity, the function, and the result. The support is the upper part of the physical body, the torso. The place is in the subtle tube of the vein between the heart and the lungs, where the power of awareness abides riding on the horse of wind. The wind is like a one-legged blind horse, and the power of awareness is like a dwarf with eyes. If these two are not mixed together, the thoughts of a thousand changes will not arise. The power of awareness naturally abides in awareness itself, so even when objects appear, one does not cling to them, and thus clear and lucid wisdom arises. This is the key point of wind, the reason for distinguishing wind and awareness. When these two are mixed, discrimination arises in a thousand different ways. The moving aspect is wind, and the knowing aspect is the power of awareness. Also, the actual awareness within the heart is like water, and from there, the power of capacity goes into the vein tube, so the mind mixed with wind is like a bubble of water. That mind is the capacity or power of awareness. Also, the mind follows the presence or absence of awareness, but awareness does not go back and forth following the presence or absence of mind. Therefore, in essence, awareness is not under the control of the mind, but is capacity.
Tibetan
པས་རིག་པའི་དབང་དུ་སེམས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་མི་གཡོ་ན་སེམས་རྟོག་མི་སྲིད་དེ། ཆུ་མི་གཡོ་ན་རྦ་རླབས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཤར་ལས། སེམས་དང་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ལྦུ་བའི་ཚུལ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཅེས་སོ། །ལམ་ནི་སྲོག་རྩ་ནས་འགྱུ་སྟེ། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྟ་སྲོག་རླུང་འགྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་ནི། ཁ་སྣ་གཉིས་ཏེ་རླུང་དེ་ནས་འཐོན་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟུང་འཛིན་ནོ། །རྩལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་ཞིང་ང་བདག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་མུ་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་ཡང་། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་བྱུང་ངོ་། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་བྱུང་། །དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤས་ཆེར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་རྐྱང་པར་མེད་དེ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་བརྒྱན་ནས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་དུག་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ལམ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། གློ་བ་དང་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་བར་ན་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ། སོག་སྦུབས་ཙམ་གྱི་ནང་ན་ཡར་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབ་ན་ཡར་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་རྣམས་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་རྩེ་ན། གློ་བ་ནས་རླུང་གི་རྟ་རྩ་དེར་འཇུག་ལ། སྙིང་ནས་རིག་གདངས་རྩ་དེར་འཇུག་པ་གཉིས་འཛོམ་པ་སྟེ། རླུང་དང་རིག་གདངས་འདྲེས་
Chinese
因此，心被明觉所控制。如果明觉不摇动，心的分别念就不会产生，就像水不摇动，波浪就不会产生一样。《自显》中说：心和明觉的比喻就像水和水泡一样。心没有被控制。《自显》中说：道路是从命脉中流动的，然后心的骏马，生命之气流动。门是：口鼻二者，因为气从那里出来的门。本体是轮回的自性，能取所取。作用是执着于境，执着于我。作用是做轮回的各种苦乐。果是轮回和恶趣没有边际。也如是说，《自显》中说：不清净的状态，一切有情众生的自续中，不清净三重存在。那也是这样的状态：在心和肺之间，三重存在。然后从脉中流动。命脉从脉中产生道路。门是从口鼻中产生。从中产生八万种，以及其他的烦恼，产生各种各样。《金刚萨埵心之明镜续》中说：被生命所摄持的一切有情众生，大多存在着烦恼无明。那也是依赖于所依色蕴，存在于心和肺之间。那也不是单独的无明，名为心的习气全部聚集装饰而存在。那名为意的与对境的分别念一同存在。那三者合一，名为无明，就是轮回。从中产生五毒和六种。从中产生八万种烦恼。那些从哪条道路产生呢？在肺和心相连的中间，名为红色的命脉，像葱管一样粗细的里面向上流动。那也是在脊椎骨的旁边向上流动。那也是与左边的小尖端相连。那些骑在气息的骏马上流动。那也是从口鼻中流动，从中产生业和各种烦恼。在心和肺的中间顶端，从肺中气的骏马脉进入那里，从心中明觉脉进入那里，二者聚集，气和明觉混合。
English
Therefore, the mind is controlled by awareness. If awareness does not move, the mind's conceptualization will not arise, just as waves will not arise if water does not move. In the 'Self-Arisen' it says: The analogy of mind and awareness is like water and bubbles. The mind is not controlled. It is said in 'Self-Arisen': The path flows from the life-vein, and then the horse of the mind, the life-force flows. The doors are: the two, mouth and nose, because it is the door from which the air comes out. The essence is the nature of samsara, the grasped and the grasper. The function is to grasp onto objects and cling to self. The activity is to create various kinds of happiness and suffering in samsara. The result is that samsara and the lower realms are endless. It is also said in 'Self-Arisen': The state of impurity is, in the self-continuum of all sentient beings, the impure triple existence. That is also such a state: between the heart and lungs, there is a triple existence. Then it flows from the veins. The life-vein arises from the veins. The doors arise from the mouth and nose. From that arise eighty thousand, and other afflictions, arise in various ways. It says, and in the 'Vajrasattva Heart Mirror Tantra' it says: In all sentient beings who are sustained by life, afflictions called ignorance mostly exist. That also relies on the dependent aggregates of form, and exists between the heart and lungs. That is also not just ignorance, but exists adorned with all the accumulated habits called mind. That called mind exists together with the conceptualization of objects. Those three united are called ignorance, which is just samsara. From that arise the five poisons and six types. From that arise eighty thousand afflictions. From which path do those arise? In the middle connecting the lungs and heart, there is a red life-vein, which flows upwards inside something the size of a scallion stalk. That also flows upwards next to the vertebrae. That is also connected to the small left tip. Those flow riding on the horse of breath. That also flows from the mouth and nose, and from that arise karma and various afflictions. At the tip between the heart and lungs, the horse-vein of air from the lungs enters there, and the awareness-vein from the heart enters there, the two gather, and air and awareness mix.