Tibetan
ག་གི་རང་རིག་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་ཆོས་སྐུ་ཅེར་མཐོང་དུ་གོམས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །རྩོལ་བཅས་རྣམས་ཀྱི་རེ་གནས་ཐོབ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས། །ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རིག་པ་རྣམས་ནི་སྲང་ལ་ཐེབས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་པས། །འདི་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་རིག་པ། །རང་བཞིན་གནས་པའི་བར་མ་དོར། །འདི་རྣམས་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་འཆི་ཀའི་བར་དོ་ལ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་པ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང་། ཁྱད་པར་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། འཆི་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། འཆི་བ་བརྟག་པའི་ཐབས། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཐབས། འཆི་ཀ་མའི་སྣང་བ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག །འགྲོ་དྲུག་ཕལ་པའི་སྐྱེ་རྟགས། དེ་ཉིད་སྦྱོང་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནས་འཆི་བར་ངེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེས་བུ་བརྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ལ། །དུས་བཏབ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །ཞེས་པ་དང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གང་ཞིག་ལུས་ཅན་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་རྨི་ལམ་འདྲ། །རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་ཆུ་དྲག་འདྲ། །འབབ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་འཛིན་རླུང་དང་འདྲ། །རླུང་གིས་སྐྱེས་བུ་གཟུང་བ་མེད། །ཚེ་ནི་ཡུན་ཐུང་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །སྤྲུལ་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །ཚེ་ནི་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྒྱུ་མས་བདེན་པའི་ས་གཟུང་མེད། །ཚེ་ནི་མི་སྡོད་མགྲོན་པོ་འདྲ། །མགྲོན་པོས་རྟག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མ་ངེས་ཆར་སྤྲིན་འདྲ། །སྤྲིན་གྱིས་དུས་ཚོད་བཟུང་བ་མེད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཡི་ཚད། །འདི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། །གློ་བུར་བ་དང་ཐོག་བབས་སུ། །དུས་ཚོད་འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །འཆི་བ་བརྟག་པ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཆི་བའི་རྟགས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་གཅིག །དུར་ཁྲོད་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སོང་ལ། །བླ་མ་
Chinese
应当始终精进于将自明赤裸显现，习惯于直视法身。如《日月和合续》所说：谁见虚空之灯？于法界中显现而行。谁见明点之灯？获得有勤者的希望之处。谁见智慧之灯？了悟共同与自生的体性。谁见水之灯？获得对诸根的自在。谁习惯于命脉？诸种觉性置于衡量之上。其果报为三身，此等即是自明。于自性安住的中阴中，习惯于此等之士夫，一切诸元素皆自解脱，对此毫无怀疑。如是说。第二，对于临终中阴不清晰者，使其清晰之如美女照镜般的口诀有二：共同的一般自性，与特殊的殊胜差别。第一者有七：确信必死的理由，检验死亡的方法，从中遣除的方法，临终时的显现，瑜伽士的口诀，六道凡夫的生兆，以及净治彼之仪轨。第一，从出生之时起即已注定死亡，因此唯应精进于殊胜之法。如《宝积经》所说：士夫稳固的寿命，没有确定之时，真是可惜啊！六聚境之显现，没有恒常之时，真是可惜啊！如是说。又如《日月和合续》所说：凡是具有身体的士夫们，生命无常如梦幻。梦幻无法成立，生命无常如急流。流水不会停留一处，生命不可捉摸如风。风无法抓住士夫，生命短暂如幻化。幻化不会恒常存在，生命无实如幻术。幻术无法占据真实之地，生命不住如客人。客人不会恒常居住，生命不定如雨云。云无法把握时间。如是士夫的寿命，如此无法确定，突如其来如雷击，无法把握如此的时间。如是说。检验死亡有二十一种，如《脱变经》所说：死亡之相也有二十一，前往寂静的尸林之处，上师
English
One should always strive to make the self-awareness nakedly manifest and become accustomed to directly seeing the Dharmakaya. As stated in the "Sun and Moon Union Tantra": Who sees the lamp of space? Manifestly acts in the realm of Dharma. Who sees the lamp of bindu? Obtains the hope of those with effort. Who sees the lamp of wisdom? Realizes the characteristics of common and self. Who sees the lamp of water? Obtains mastery over the senses. Who is accustomed to the life force? All awareness is placed on the scale. The result of that is the three kayas; these are self-awareness. In the bardo of naturally abiding, the person accustomed to these, all elements are self-liberated; there is no doubt about this. Thus it is said. Second, for those who are unclear about the bardo of dying, the instruction to clarify it, like a beautiful woman looking in a mirror, has two aspects: the common general nature and the special supreme distinctions. The first has seven parts: the reasons for certainty of death, the methods of examining death, the methods of averting it, the appearances at the time of death, the yogi's instructions, the signs of rebirth for ordinary beings in the six realms, and the ritual for purifying it. First, since death is certain from the moment of birth, one should strive only for the sacred Dharma. As stated in the "Heap of Jewels Tantra": The life of a stable person, has no fixed time, alas! The appearance of the six aggregates of objects, has no permanence, alas! Thus it is said. Also, as stated in the "Sun and Moon Union Tantra": Whoever are embodied beings, life is impermanent like a dream. Dreams cannot be established, life is impermanent like a rushing stream. Flowing water does not stay in one place, life is intangible like the wind. The wind cannot grasp a person, life is short like an illusion. Illusions do not last forever, life is unreal like magic. Magic cannot hold a real place, life does not stay like a guest. Guests do not stay forever, life is uncertain like rain clouds. Clouds cannot hold time. Thus, the measure of a person's life, is so uncertain, sudden like a thunderbolt, such time cannot be grasped. Thus it is said. There are twenty-one ways to examine death, as stated in the "Transformation Tantra": There are also twenty-one signs of death, going to a solitary charnel ground, the lama
Tibetan
མཆོད་ཅིང་ བསྟོད་པ་བྱ། །གཞན་ཡང་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ཡིས། །འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་མགུ་བྱས་ཏེ། །དེ་ནས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །འཆི་བའི་རྟགས་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བརྟག་ལུགས་རྒྱས་པར་ནི་མན་ངག་གི་ཡི་གེ་ན་གསལ་ཡང་འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་གསལ་བར་བཤད་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འཆི་ཀའི་བར་དོ་འདི་ལྟར་བརྟག །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སམ་ལུང་སྟོང་དུ། །འཆི་བའི་དུས་ཚོད་གཟུང་བ་གཅེས། །འདི་དག་རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་། །ལུས་ཅན་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །ཡན་ལག་སེན་མོའི་ཁྲག་མེད་ན། །ཟླ་བ་དགུ་ན་གདོན་མི་ཟ། །སྐྱེས་བུའི་མིག་གི་སྤྲིན་ཡལ་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་ལྔ་ནའོ། །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་ཉིད་ལངས་ན། །ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་ན་འཆི། །དེ་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད། །རྐང་པའི་ལོང་བུ་ཕྱིར་ཐོན་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་གཅིག་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ལུས་རྟོག་ན། །སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཚེ། །སོ་ཡི་རྩ་བར་དྲེག་པ་ཆགས། །ཞག་དགུ་ན་ནི་དེ་ཡང་འཆི། །དེ་བཞིན་སྣ་ཞོམ་ཞག་ལྔ་ན། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆི་བའོ། །ཡན་ལག་ཡང་ཡང་བརྐྱང་བསྐུམ་བྱེད། །དེ་ནི་ཉི་མ་བདུན་ནའོ། །མིག་ནི་འབུར་ཚུགས་བལྟ་བ་ན། །ཞག་གསུམ་དང་ནི་དྲོ་ཁའོ། །མིག་གི་ཚོགས་རྣམས་རབ་འཁྲུལ་ན། །དེ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །འགྲམ་པ་ཡི་ནི་རྒྱུན་ཆད་ན། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བཅུ་དགུ་ན། །སྐྱེས་བུ་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །དབུགས་ནི་བརྩེགས་མར་ཡང་རྒོད་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ནའོ། །སྣ་ ཡི་མ་སི་ཀ་ཆད་ན། །ཞག་བདུན་ན་ནི་འགུམ་པར་འགྱུར། །མིག་གི་པ་ར་ན་ཆད་ན། །ཞག་ལྔ་དག་ན་དེ་ཡང་འགུམ། །འགྲམ་པ་གཡོན་གྱི་ཤ་ཤོར་ན། །ཞག་གཅིག་ན་ནི་དེ་ཀུན་འགུམ། །སྟེང་འོག་སོ་ནི་འཐམས་གྱུར་ན། །ཞག་གསུམ་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ། །ལྕེ་ལ་ནག་པོའི་ཐིག་ལེ་བྱུང་། །ཞག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡང་འགུམ། །རྣ་བ་མགོ་ལ་འབྱར་གྱུར་ན། །དེ་ནི་དེ་ནུབ་ནམ་ཕྱེད་དོ། །བྲང་གི་ལྷེན་སྣ་ཞོམ་པ་ན། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་གདོད་མི་ཟ། །གཉིད་ལོག་རྩ་ནི་མེད་པ་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །མི་རྟག་འགྱུར་ཏེ་ཡལ་བ་ན། །ཟླ་གཅིག་མོད་དེར་འཆི་བ་ཡིན། །ཡན་ལག་བཞི་ཆད་ཟླ་བཞི་ནའོ། །དེ་སྟེང་མགོ་ཆད་ཟླ་གསུམ་ནའོ། །སྟོད་སྨད་བྱེ་ན་ཟླ་གཉིས་ནའོ། །ཐུམ་པོར་འདྲིལ་ན་ཟླ་གཅིག་ནའོ། །དེ་ཡི་དུས་ཚོད་ཤེས་པར་བྱ། །གནམ་ས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ནི། །གལ་ཏེ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཞག་
Chinese
供养和 赞颂。此外，用食物和饮料，使其他众生也欢喜。然后，讲述外、内、秘密的死亡征兆。如是说。详细的观察方法在口诀书中很清楚，但在此作为信心的支分，简要说明续部的要点。如《日月和合续》所说：如此观察临终中阴。在寂静的地方或空旷的山谷中，抓住死亡的时间很重要。这些征兆出现在谁身上？有情众生正在耗尽寿命。如果四肢指甲没有血色，九个月内就会死亡。如果男人的眼睛里的云翳消失，同样是五个月。如果死主阎罗王亲自站起来，二十一天后就会死亡。对此无论如何也无济于事。如果脚踝向外突出，同样是一个月。如果别人检查身体，当人生病的时候，牙齿根部形成牙垢，九天后也会死亡。同样，鼻子塌陷，五天后，也会同样死亡。四肢反复伸展弯曲，那是七天后。眼睛突出地看，是三天加上一个白天。如果眼睛的各种组织完全紊乱，那是半个月。如果脸颊的纹路断裂，同样是十九天。有情众生正在耗尽寿命。如果呼吸急促且粗重，那也是六个月。如果鼻子的末端断裂，七天后就会死亡。如果眼睛的视网膜断裂，五天后也会死亡。如果左脸颊的肉消失，一天后就会全部死亡。如果上下牙齿紧咬，三天内就会死亡。如果舌头上出现黑色的斑点，两天后也会死亡。如果耳朵贴在头上，那就是当晚半夜。如果胸部的乳头塌陷，半个月内就会死亡。如果睡眠脉搏消失，那也是半个月。如果自己做自己的事情，天空界的光影，无常变化而消失，一个月后就会死亡。四肢断裂是四个月。在那之上，头断裂是三个月。身体上下分离是两个月。身体卷成一团是一个月。要知道那个时间。如果天地之间的联系断裂，几天
English
Offerings and praise. Furthermore, with food and drink, make other beings happy as well. Then, the outer, inner, and secret signs of death will be explained. Thus it is said. The detailed methods of examination are clear in the instructions, but here, as a branch of faith, the key points of the tantra are briefly explained. As stated in the *Union of Sun and Moon Tantra*: Examine the bardo of dying in this way. In a solitary place or an empty valley, it is important to seize the time of death. For whom do these signs appear? Sentient beings are exhausting their lifespan. If the limbs and fingernails have no blood, they will die within nine months. If the cloudiness in a man's eyes disappears, it is the same for five months. If the Lord of Death, Yama himself, stands up, they will die in twenty-one days. There is nothing that can be done about it. If the ankles protrude outward, it is the same for one month. If someone else examines the body, when a person is sick, if tartar forms at the base of the teeth, they will also die in nine days. Similarly, if the nose collapses, in five days, they will also die. If the limbs repeatedly stretch and contract, that is in seven days. If the eyes look out with a bulge, it is three days plus a day. If the various tissues of the eyes are completely deranged, that is in half a month. If the lines of the cheeks break, it is the same for nineteen days. Sentient beings are exhausting their lifespan. If the breath is rapid and coarse, that is also in six months. If the tip of the nose breaks off, they will die in seven days. If the retina of the eye breaks off, they will also die in five days. If the flesh of the left cheek disappears, they will all die in one day. If the upper and lower teeth clench, they will die within three days. If black spots appear on the tongue, they will also die in two days. If the ears stick to the head, that is at midnight that night. If the nipples of the chest collapse, they will die within half a month. If the sleep pulse disappears, that is also in half a month. If one does one's own thing, the light and shadow of the sky element, impermanently changes and disappears, one will die in a month. If four limbs are severed, it is four months. On top of that, if the head is severed, it is three months. If the body is separated top and bottom, it is two months. If the body is rolled into a ball, it is one month. Know that time. If the connection between heaven and earth is severed, days