Tibetan
མས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་བ་མེད་པས་འོང་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་གནད་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་ཙིཏྟ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་སྙིང་ལ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་རླུང་ཡིན་པས། །ཤེས་པའི་དྭངས་མ་འོད་དུ་གསལ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནི་མཛོད་སྤུ་བས། །མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་ཤེས་པའི་གྲོགས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་ཟུར་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཟད་པ་ནམ་མཁའ་སྟེ། །རིས་མེད་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་གདལ། །དབྱིངས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལུས་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་འཁྲུལ་སྣང་འདི་གཅོད་དོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོལ་ས་འོད་ཡིན་པས། །གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོག་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ། །ཟད་པས་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགག །དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཕུངས་པས་དཔུངས། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་གནས་ནི་དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པའི་གནས་ནི་སྙིང་ཡིན་པས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་སྙིང་གར་གནས། །རིག་པའི་ལམ་ནི་རྩ་ཡིན་པས། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྩ་ནས་འགྱུ། །རིག་པའི་སྒོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །ལྟ་བ་ཁྱབ་ཆེན་མིག་ནས་འཆར། །རིག་པའི་ཡུལ་ནི་མཁའ་ཡིན་པས། །གཟུང་དཀའ་ཁྱབ་གདལ་ནམ་མཁར་ཟིན། །རིག་པའི་རྡོས་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་ ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །རིག་པའི་གྲོགས་ནི་མྱང་འདས་ཏེ། །གནད་གཟིར་རིག་ངོ་སྟོང་གསལ་མཐོང་། །རིག་པའི་གོལ་ས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ཞེན་འདོད་མཐར་ནི་ལྷུང་བར་འགྱུར། །རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྟ་སྒོམ་སྟེ། །བྱས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ། །རིག་པའི་འཁྲུལ་ས་འོད་ཡིན་ཏེ། །གཞན་འབྱུང་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ཅན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་འཆར་བ་ལ་འབྲས་བུར་ཞེན་ནས་དགའ་བྲོད་དུ་སོང་བས་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཀ་དག་ཟང་མ་འདི་རྗེན་པར་ངོས་མ་ཟིན་ན་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཡིད་དཔྱོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་སོང་བས་གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་བ་བཤལ་སྨན་བརྫིངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འོད་ལ་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་ན་ས་རྡོ་ལ་ཞེན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་ཡང་འོད་ལ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་གོལ་ས་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གནད་འདི་ཀུན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གནད་གསུམ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནད་མ་ཤེས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཤེས་པར་གདམས་པ་དང་གནད་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མ་ཤེས་ན། །དཀོར་མཛོད་སྒོ་མོ་དམ་དགྲིགས་ལྟར། །ཕྱི་ནས་ནོར་རྙེད་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་ཡི། །དོན་ཉིད་དང་ནི་ཁྱད་མེད་ལྟར། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མི་ཤེས་ན། །བྱ་ལམ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ། །རིག་པའི་གནད་དེ་མ་ཤེས་ན། །ནམ་མཁའ་སྤར་ གྱིས་འདེབས་དང་འདྲ། །གནད་གསུམ་མན་ངག་མ་ཤེས་པར། །བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་སྒོམ་ཆེན་དེ། །སྤྱད་དབང་མེད་པའི་ནོར་བསྲུང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་གནད་གསུམ་འབྲེལ་པ་གཅེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས་པས་དང་པོ་ལུས་གནད་འདུག་སྟངས་ལས་མི་འདའ་བ་གཅེས། ཡུལ་གྱི་གནད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་མཛོད་སྤུའི་ནམ་མཁའ་ལས་མི་འགྱུར་བར་བལྟ་བ་གཅེས། རིག་པའི་གནད་ལུ་གུ་རྒྱུད་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་བཅུག་ནས་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པ་ལ་མིག་མི་འགུལ་ཞིང་རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བ་གཅེས་པ་སྟེ། དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པ་རྟེན་ས་ལུས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཤིག་མེད་ན་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ངེས། །དེ་ལྟར་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དེ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་བར། །བརྟག་དཔྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །དཔྱད་པས་དེ་ཉིད་རྙེད་པ་མིན། །མོ་དང་པྲ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །རྩིས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བལྟས་ཤིང་དཔྱད་ཀྱང་རྙེད་པ་མིན། །འོ་ན་གཏན་མེད་ཡིན་ཞེ་ན། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ངག་ལྟེམས་ན་མངོན་དུ་སྣང་། །དཔེར་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་ཁྱབ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་འགའ་ཞིག་གིས། །གང་གང་ལུས་ལ་ཁྲག་བཙལ་བས། །གཅིག་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་མེད་དམ། །ལུས་ལ་མེད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་ཁྲག་ལ་བརྟེན། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རྩ་ལ་གཏར་ན་ཁྲག་འབྱུང་ལྟར། །ལུས་གནད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་གནད་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །འདི་ཉིད་མི་ཤེས་ཁ་ཅིག་གིས། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་པ་རུ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་བལྟ་བྱས་ཀྱང་། །འདི་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཉིད་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་དོན་ཤེས་འགྱུར། །རིག་པའི་གནད་ནི་ཉིན་མཚན་དུ། །རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བྱ། །གཞན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །ཡེངས་ཤིང་འབྲལ་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་གནད་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དེ། །འདི་ཉིད་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །མཐོང་བ་དག་ནི་མེད་དམ་ཅི། །གཞན་ལྟ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །འདི་ཉིད་མ་བསྟན་བར་དུ་ནི། །ཇི་
Chinese
无有处所。总之，任何事物都不存在。因为没有去处，所以也没有来处。如是说。第二，各个要点分为两部分。第一，法界之要点。在《明灯显现》中说：法界之要点是心（藏文：ཙིཏྟ་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）。虚空之界存在于心中。法界之路是风，因此，智慧的精华显现为光明。法界之门是眉间，深蓝色广大是智慧之友。法界之境是眼睛，能见者恒常处于角落。法界的尽头是虚空，无有分别地遍布于境。法界之果是身体，能见者以此斩断错觉。法界的歧途是光明，如同金锁绳索束缚一样。法界的束缚是五大，耗尽了对错觉的执着。因此，一切功德，都因法界和智慧的匮乏而衰弱。如是说。智慧之所在，在《具六字者》中说：智慧之所在是心，法身也存在于心中。智慧之路是脉，唯一的明点从脉中变化。智慧之门是眼睛，广大的见解从眼中显现。智慧之境是虚空，难以把握，广大遍布于虚空。智慧的坚固是轮回，唯一微小的部分遍布一切。智慧之友是涅槃，紧抓要点，觉知自性，空明可见。智慧的歧途是三身，执着欲望最终会堕落。智慧的障碍是见修行，所作所为都是毁灭之因。智慧的错觉是光明，具有由他而生的错觉之根。如是说。也就是说，三身显现为道之景象，如果执着于果，沉溺于喜悦和骄傲，就会堕落。如果不赤裸裸地认识到这个原始清净的智慧，那么所有的见修行都会变成心识的障碍，就像解药变成毒药，泻药被压碎一样。执着于光明就像执着于泥土石头一样，最初也是因为执着于光明而产生错觉，所以这也是一个歧途。所有这些要点都非常重要，所以应该理解。第三，通过确定三个要点来总结意义，分为两部分：不了解要点的过失，因此劝诫要了解，以及要点本身。第一部分，在《明灯显现》中说：身体的
English
There is no place. In short, nothing exists. Because there is no going, there is no coming. So it is said. Second, the individual key points are divided into two parts. First, the key point of the Dharmadhatu. In "The Lamp That Illuminates" it says: The key point of the Dharmadhatu is citta (Tibetan: ཙིཏྟ་，Sanskrit Devanagari: चित्त，Sanskrit Roman transliteration: citta, Chinese literal meaning: mind). The realm of space resides in the heart. The path of the Dharmadhatu is wind, therefore, the essence of wisdom manifests as light. The door of the Dharmadhatu is between the eyebrows, deep blue vastness is the friend of wisdom. The realm of the Dharmadhatu is the eye, the seer constantly resides in the corner. The end of the Dharmadhatu is space, spreading limitlessly throughout the realm. The fruit of the Dharmadhatu is the body, the seer cuts off this illusion. The wrong path of the Dharmadhatu is light, like golden fetters and ropes binding equally. The fetters of the Dharmadhatu are the five elements, exhausting the clinging to illusion. Therefore, all qualities are weakened by the depletion of Dharmadhatu and wisdom. So it is said. The place of wisdom, in "The One with Six Syllables" it says: The place of wisdom is the heart, the Dharmakaya also resides in the heart. The path of wisdom is the channels, the single bindu transforms from the channels. The door of wisdom is the eye, vast view arises from the eye. The realm of wisdom is space, difficult to grasp, vast and pervasive, held in space. The solidity of wisdom is samsara, the single minute part pervades everywhere. The friend of wisdom is nirvana, grasping the key point, recognizing the nature of awareness, emptiness and clarity are seen. The wrong path of wisdom is the three kayas, clinging to desire ultimately leads to falling. The obscuration of wisdom is view and meditation, all actions are the cause of destruction. The delusion of wisdom is light, having the root of illusion arising from other. So it is said. That is to say, the three kayas manifest as the appearance of the path, if one clings to the fruit, indulging in joy and pride, one will fall. If one does not recognize this primordially pure wisdom nakedly, then all view and meditation will become obscurations of mind and intellect, like an antidote turning into poison, or a purgative being crushed. Clinging to light is like clinging to earth and stones, initially it is also because of clinging to light that illusion arises, so this is also a wrong path. All these key points are very important, so they should be understood. Third, summarizing the meaning by ascertaining the three key points, divided into two parts: the fault of not understanding the key points, therefore exhorting to understand, and the key points themselves. The first part, in "The Lamp That Illuminates" it says: The body's
Chinese
如果不知道要点，就像宝库的门紧闭一样，从外面是找不到宝藏的。就像生起次第的意义和本体没有差别一样，如果不知道虚空的要点，就像鸟儿寻找天空的尽头一样。如果不知道明觉的要点，就像用手掌拍打天空一样。如果不了解三个要点的口诀，想要禅修的禅修者，就像守护着无法使用的宝藏一样。因此，三个要点的关联非常重要。如是说。第二部分有三个要点：因为明觉的智慧住在身体里，所以首先身体的要点是保持姿势不变非常重要。境的要点是天空，所以从眉间的天空不变动地观看非常重要。明觉的要点是将觉性置于虚空的围栏中，保持不动，眼睛不动，气息非常缓慢非常重要。在《Dung Yig Can》中说：明觉的所依是身体，如果没有身体就没有明觉，如果身体存在，就能确定智慧存在。像这样存在于身体中的明觉，以法的一般特征，从头顶到脚底，通过各种各样的观察和分析，也无法找到它。通过占卜和星相等各种各样的计算，观察和分析也无法找到它。那么，它是否完全不存在呢？不是完全不存在，如果身语放松，它就会显现出来。例如，血液遍布全身，但有些愚蠢的人，在身体的各个部位寻找血液，却什么也找不到。那么，身体里没有血液吗？不是身体里没有，而是它遍布一切，并依赖于血液。就像有方法的人，通过在脉搏上放血就能放出血液一样，身体的要点和智慧也是如此。境的要点是天空，有些人不了解这一点，无论白天还是夜晚，都试图观看天空，但却无法看到它。不是它完全不存在，而是通过对此熟悉的瑜伽士，在瞬间就能理解它的意义。明觉的要点是日日夜夜，始终安住于此。不要让其他的心念哪怕一瞬间也散乱和分离。那么，除了这些之外，其他人无法看到这三个要点的智慧吗？在没有展示这些之前，其他观看和行为的瑜伽士，如何能看到呢？
English
If one does not know the key points, it is like the door of a treasure vault being tightly closed; one cannot find treasure from the outside. Just as there is no difference between the meaning and the essence of the generation stage, if one does not know the key point of space, it is like a bird seeking the end of the sky. If one does not know the key point of awareness, it is like striking the sky with the palm of one's hand. Without knowing the essential instructions of the three key points, a great meditator who wishes to meditate is like guarding wealth without the power to use it. Therefore, the connection of the three key points is crucial. Thus it is said. The second part has three aspects: Since the wisdom of awareness resides in the body, the first key point is that it is crucial not to deviate from the posture of the body. The key point of the object is space, so it is crucial to look without changing from the space of the brow. The key point of awareness is to place the awareness within the fence of space and keep it unmoving, it is crucial that the eyes do not move and the breath is very slow. In the 'Dung Yig Can' it says: The support of awareness is the body; if there is no body, there is no awareness; if there is a body, it is certain that wisdom exists. Thus, that which exists in the body, by the general characteristic of phenomena, from the crown of the head to the soles of the feet, through various kinds of examination and analysis, one cannot find it by examination. Through various kinds of calculations such as divination and astrology, one cannot find it by looking and examining. Then, is it completely non-existent? It is not completely non-existent; if the body and speech are relaxed, it will appear manifestly. For example, blood pervades the body, but some foolish people, searching for blood in various parts of the body, cannot find any. Then, is there no blood in the body? It is not that there is no blood in the body, but it pervades everything and depends on blood. Just as a person with skill can draw blood by cutting a vein, so it is with the key point of the body and wisdom. The key point of the object is space; some who do not know this, even if they try to look at space itself day and night, do not see it. It is not that it is completely non-existent, but a yogi who is familiar with this will understand the meaning in an instant. The key point of awareness is to abide constantly in that itself day and night. Do not let other thoughts distract or separate even for a moment. Then, can others not see the wisdom of these three key points except for this? How can other yogis who look and act see this without having shown it?