Tibetan
འདུལ་བས་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་ཐབས་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་བཀའ་སྩལ། ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་ལ་ནང་མི་མཐུན་པ་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་མདོ་སྡེ་ལས་བྱམས་པ་བསྒོམ་ཐབས་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་གཉེན་པོར། མངོན་པ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་བསྒོམ་ཐབས་ཉིས་ཁྲི་ཆིང་སྟོང་བཀའ་སྩལ། དུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་པ་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་མི་སྡུག་ཤ་ཚིལ་དང། པགས་པ་སྟེང་རུས་བལྟས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེ་སྡང་མེ་ལ་བྱམས་པའི་ཆུ་ཡིས་བསད། གཏི་མུག་ལ་་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལམ་གྱིས་སོ། །ཞེས་པ་དང། ལྷའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང། །བཞི་སྟོང་གི་ནི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་འམ། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལ་ལ་ན་རེ། ས་རྡོ་རི་བྲག་ཐམས་ཅད་ལ་ཤོག་བུ་བྱས། རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྱ་གུ་བྱས། ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣག་ཚ་བྱས། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཡིག་མཁན་བྱས་ནས་བྲིས་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟ་ཁལ་བརྒྱ་ལ་གླང་ཆེན་ཁལ་གཅིག །གླང་ཅེན་གྱི་ཁལ་བརྒྱ་ལ་རབ་བརྟན་གྱི་གཅིག་དེ་ལྟ་བུ་བརྒྱ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མོའམ་ཕུང་པོ་གཅིག་ཟེར་ཏེ། ཐོག་མཐའ་གཉིས་ནི། སྔ་མ་མངས་ལ་ཕྱི་མ་ཉུང་བས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གྲངས་རྩིར་མ་བཏུབ་པར། སྔ་མ་མངས་ལ་ཕྱི་མ་ཉུང་བས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གྲངས་རྩིར་མ་བཏུབ་པར། སྔ་མ་ལ་སྒོ་མོ་གཅིག་ལས་མི་འོང། ཕྱི་མ་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང། འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལས་མེད་པས། ཆོས་ཚོ་མི་འདུས་སོ། །དེ་བས་ན་བར་མ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ནི། ཤོ་ལོ་ཀ་ལ་སོགས་བུངས་ལ་མི་བྱ་བར། ཆོས་ཀྱི་ནང་རིགས་མི་འདྲ་བ་རེ་ལ་བྱའམ་དཔྱད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་སྐྱེས་རེའི་གཉེན་པོར་གང་འགྲོ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་གཅིག་བྱ་སྐད་དོ། །གཞི་མ་གང་ལ་བཞག་ཀྱང། དེ་ཉིད་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྟོང། སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲི། ཕྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་བྱའོ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གནིས་སུ་འདུས་ཚུལ། གཉིས་པ་ནི། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དེ་དག་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉསི་སུ་འདུས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་བཤད་ལུགས་བཅུ་དང་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེ་པ་དང
Chinese
律藏开示了二万一千种观修不净的方法。对于烦恼中的嗔恨，有二万一千种内部不和。为了对治它，经藏中有二万一千种观修慈爱的方法。为了对治它，论藏中开示了二万一千种观修缘起的方法。对于由三种毒平均产生的二万一千种过患，开示了二万一千种界的差别。如是说。经中也说：贪欲重者，观不净，血肉与皮骨，观之得解脱。嗔恨之火，以慈悲之水灭。愚痴则以缘起道。如是说。天经中也说：八万四千之法蕴，如是之数量。如是说。所谓的法门或蕴，有些人说：将所有土地、石头、山和岩石都做成纸，将所有植物和森林都做成笔，将所有的水都做成墨水，让所有的众生都做书写者，仅仅写下来的东西就叫做一个法蕴。有些人说：一百驮马等于一驮大象，一百驮大象等于一个牢固的，像那样的一百个叫做一个法门或蕴。但首尾两种，前者多而后者少，所以无法计算八万四千的数量。前者只有一个门，后者却没有百千万俱胝和四十万的词句，所以法不够聚集。因此应该取中间的。或者，法门不是指诗颂等的数量，而是指每一种不同的法类，或者应该考察，对于每一种产生的烦恼，用什么来对治，就叫做一个法门。无论以什么为基础，从一数到二，十个百是千，十个千是万，八个万和四个千叫做八万四千。圣教汇集为十二部的方式。第二，这八万四千汇集为十二部圣教，如《普作续》中说：经藏中也以十二种不同的方式来解释，这是为了说明其意义。
English
The Vinaya Pitaka teaches twenty-one thousand methods of contemplating impurity. For the affliction of hatred, there are twenty-one thousand kinds of internal discord. As an antidote to this, the Sutra Pitaka contains twenty-one thousand methods of cultivating loving-kindness. As an antidote to this, the Abhidhamma Pitaka teaches twenty-one thousand methods of contemplating dependent origination. For the twenty-one thousand faults arising from the equal mixture of the three poisons, twenty-one thousand distinctions of the elements are taught. Thus it is said. The Sutra also says: Those with strong desire, contemplate impurity, flesh and blood, and skin and bones, contemplating which one is liberated. The fire of hatred is extinguished by the water of loving-kindness. Ignorance is overcome by the path of dependent origination. Thus it is said. The Divine Sutra also says: Eighty-four thousand aggregates of Dharma, such is the number. Thus it is said. The so-called Dharma gate or aggregate, some say: Making all land, stones, mountains, and rocks into paper, making all plants and forests into pens, making all water into ink, and having all sentient beings as writers, just what is written down is called one Dharma aggregate. Some say: One hundred horse-loads equal one elephant-load, one hundred elephant-loads equal one Rabten (a measure), one hundred of those is called one Dharma gate or aggregate. But the first and last two, the former is many and the latter is few, so it is impossible to calculate the number of eighty-four thousand. The former has only one gate, but the latter does not have hundreds of thousands of kotis and forty lakhs of words, so the Dharma is not gathered enough. Therefore, one should take the middle one. Or, the Dharma gate does not refer to the number of shlokas, etc., but to each different kind of Dharma, or one should examine, for each affliction that arises, what goes as an antidote, which is called one Dharma gate. Whatever basis is taken, counting from one to two, ten hundreds are a thousand, ten thousands are a lakh, eight lakhs and four thousands are called eighty-four thousand. How the teachings are gathered into twelve branches. Second, these eighty-four thousand are gathered into twelve branches of the teachings, as it says in the Kunje Gyalpo Tantra: In the Sutra Pitaka, it is also explained in twelve different ways, this is to explain its meaning.
Tibetan
། བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་སྙིང་པོ་མཆོག་ལས། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་དུ་བསྟན། །ཚིགས་བཅད་ཆེད་བརྗོད་གླེང་བཞི་དང། །རྟོགས་ བརྗོད་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་དང། །སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། །རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ་པ་དག གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་ནི་པའི་དོན་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱེ་སྟེ་མ་གསུངས་ཞེ་ན། ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཕན་ཡོན་བཅུ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་བཞག་སླ་བ་དང། བཤད་སླ་བ་དང། གཟུག་སླ་བ་དང། ཆོས་ལ་གུས་པས་མྱུར་ཏུ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། མྱུར་ཏུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ལ་རེག་པ་དང། འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་སོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་དུ་དབུས་དང་ཐ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའམ། དྲངས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་ཉན་ཐོས་འདས་ཏེ་ཤི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང། འབྱུང་བ་ལུང་སྟོན་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི། དེས་རྣམ་པར་ཕྱེས་ནས་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་ཚིགས་བཅད་དུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཅའ་བ་གཉིས་པ། དགེ་སློང་འདི་ནི་སྟོན་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཟག་པ་ཟད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང། བཅའ་བ་གསུམ་པ། འདི་ནི་བདག་གི་སེམས་ཅན་མེད། །སྲོག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང། བཅའ་བ་བཞི་པ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་དང། བཅའ་བ་ལྔ་པ་དང་བཅའ་བ་དྲུག་པ་འདི་དག་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་གཉིད་སད་ན། །འཁོར་བ་རྣམས་ནྱི་དམིགས་སུ་མེད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འགའ་ཞིག་ལ། །བློ་སྐྱེ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་རྣམ་བཤད་རིག་པར། གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་གང་ཡིན་པ་སྟེ།
Chinese
《八千颂般若释·心要妙义》中说： “经部、应颂、授记部，讽诵、因缘、譬喻说，本生广大及希有，教诫开示十二分。” 如此说。 其中，经部是以“的”的意义来说，单独宣说的。 为什么要分开而不说呢？ 在《摄类学》中说： “看到十种利益，如来以说的形式宣说佛法，容易安立，容易解说，容易领会，以对佛法的恭敬迅速圆满积聚，迅速证悟法性，认识佛而获得信仰，认识佛法和僧伽而获得信仰，触及现法安乐住的殊胜，以善妙的言辞进行决断，使圣者的心欢喜，进入被称为智者的行列。” 应颂部是指在经部的开头和结尾用偈颂来应颂，或者通过引导而领悟经部的意义，因此称为应颂。 授记部是指声闻逝世后作死亡之时和未来的授记，如《妙法莲华经》，或者确定意义的经部，因为它分别开示而授记密意，所以称为授记部。 讽诵部是指用偈颂连缀起来宣说的，比如第二条戒律： “这位比丘是导师，寂静且漏尽。” 像这样，还有第三条戒律：“这没有我的有情，也没有生命存在，此法由因缘而生。” 像这样，还有第四条戒律：“一切诸法皆由因缘而生。” 等等，还有第五条和第六条戒律，这些都是错觉的显现，就像体验梦境一样，当从无明的错觉中醒来时，轮回中没有可执着的，因此对于某些人来说，没有生起智慧的就是佛。 像这样。 因缘部在《分别论》中说：不是为了某个人而说，而是仅仅为了教法住世的缘故。
English
In the Essence of Excellent Meaning, a commentary on the Eight Thousand Verse Prajnaparamita, it says: "Sutra, Verse, Prophecy, Exhortation, Cause, Simile, Birth Stories, Extensive Miracles, and Definitive Teachings are the twelve branches of scripture." Thus it is said. Among these, the Sutra section is spoken of singly, in the manner of mentioning the meaning of "of." Why is it not spoken of separately? In the Compendium of Topics, it says: "Having seen ten benefits, the Tathagata teaches the Dharma in the manner of speaking, which is easy to establish, easy to explain, easy to grasp, quickly perfects the accumulation of merit through respect for the Dharma, quickly realizes the nature of Dharma, gains faith by knowing the Buddha, gains faith by knowing the Dharma and the Sangha, touches the supreme abode of happiness in this life, and pleases the minds of the noble ones by settling matters with eloquent speech, thus entering the ranks of those called wise." The Verse section refers to the sutras themselves being chanted in verse at the beginning and end, or to understanding the meaning of the sutras through guidance, hence it is called Verse. The Prophecy section refers to prophecies about the time of death and future events after the passing away of the Shravakas, such as the White Lotus Sutra of the Excellent Dharma, or to the sutras of definitive meaning, because they separately reveal and prophesy the intention, hence it is called the Prophecy section. The Exhortation section refers to what is spoken by joining together in verses, such as the second precept: "This monk is a teacher, peaceful and free from defilements." Like that, and the third precept: "This has no sentient being of mine, nor is there life, this Dharma arises from causes and conditions." Like that, and the fourth precept: "All phenomena arise from causes." And so on, and the fifth and sixth precepts, these are appearances of delusion, like experiencing a dream. When awakened from the sleep of ignorance and delusion, there is nothing to grasp in samsara. Therefore, for some, the one without arising of wisdom is the Buddha. Like that. The Cause section, in the Vibhanga, says: It is not spoken for the sake of any particular person, but solely for the sake of the Dharma remaining.