Tibetan
གི་ཚུལ་གསུམ་ནི། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་སྟེང་དུ་ འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པ་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་རེད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ དེ་རྗེས་ཁྱབ་རེད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དེ། སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགོད་ཚུལ་དང་ མཐུན་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ལྡོག་ཁྱབ་རེད། འདིས་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ བསྒྲུབ་པ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲེས་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་ བྱའོ། ། ༈ དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལས། གཟུགས་སོགས་ མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་མངོན་གསུམ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སོགས་མ་མཐོང་བ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་ བསྟན་པའི་ཆ་ལ་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་མེད་པར་མཐོང་ བ་དང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ཡིན་ལུགས་དཀྱུས་མ་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ བསྟན་པའི་ཆ་ལ་རང་ཚིག་འགལ་བའི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་ དང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་མངོན་གྱུར་དང་གཉིས་པ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་ གྱུར་དང་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གསུམ་ལ་གོ་དོན་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཏེ་དག་པར་བྱ་དགོས། ༈ སྤྱིར་བཏང་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ། ཞེས་པ་ནི། ཐུང་མཐའ་མ་ཡིན་པར་བྱ་ རྫོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་ ཀའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི། བཅད་ཤེས་ཚད་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་ཟིན་རྟོགས་པ་དུ་མ་ ཡོད་ཆོག་པས་ཚད་མ་སྤྱིར་བཏང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་ཕྱོགས་ནས་མངོན་རྗེས་གང་རུང་གི་ 5-425 རྒྱུན་གྱི་བཅད་ཤེས་ཡིན་པར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་ལ། ཚད་མ་སྤྱི་དེ་འདྲ་དེ་གསར་རྟོགས་མི་བསླུ་ བའི་རིགས་རྒྱུན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཚད་མ་དང་དེ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་ཟིན་གྱི་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ ཡོད་ཕྱོགས་ནས་བཅད་ཤེས་སོ། ། ༈ སྤྱིར་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་བྱས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ ཡང་དག་ཡིན་ཡང་སྐབས་དེར་ཕྱི་རྒོལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་དབང་གིས་དེའི་ཚུལ་གསུམ་ཞིབ་ པར་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཡོད་ཆོག་པས་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་བྱས་པ་དེ་ཕྱི་རྒོལ་དབང་རྣོན་ལ་ ལྟོས་ནས་ངེས་པ་ཡང་དག་དང་། དབང་རྟུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ ཀྱང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པས་ཆོག་ཅིང་། སྤྱིར་ རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་ཁྱད་ནི་གོང་དང་ཕྱོགས་ མཚུངས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་ལ་བརྟེན་པའི་དེ་གཉིས་ནི་སྐབས་
Chinese
三相（tritsul）是指：作为能立因的那个标志（tag），就其所依之法而言，以与安立方式相符的方式存在，并且被量（tshema）所确定，这被称为遍是宗法（chokchö）。作为能立因的那个标志，在同品方面，以与安立方式相符的方式存在，并且被确定，这被称为随遍（jekhyap）。作为能立因的那个标志，在异品方面，以与安立方式相符的方式不存在，并且被确定，这被称为反遍（dokkhyap）。通过这些，可以知道，例如，通过所作性（chakpa）来证明声音是无常的，可以将所有需要证明的事物、能证明的事物和所依之法都结合起来理解。 以三种观察来净化的方式是：如经中所说，对于所见之色等显现部分，观察是否存在现量（ngönsum）的妨害，如果发现没有妨害；对于诸行无常等未见之稍微隐蔽部分，观察是否存在比量（jehpak）的妨害，如果发现没有妨害；对于业果之理和前后世的因果关系等通常不见之极隐蔽部分，观察是否存在自相矛盾的妨害，如果发现没有妨害。通过这三种方式，对于所量的事物，第一是现量，第二是稍微隐蔽，第三是极隐蔽，需要消除对意义的疑惑，从而进行净化。 通常所说的‘第二刹那的量’（tshema kyechik nyipa），是指并非最短暂，而是指作用完成的情况。像这样的第二刹那的量，对于现量和比量两者来说，都可以作为连续不断的量。相对于之前的决断识（cheshi tshema），可以有许多已经理解的认识，因此，通常所说的第二刹那的量，不能被确定为现量或比量的连续不断的决断识。然而，从不欺骗的新认识的传承方面来说，这样的量既是量，又因为相对于之前的量而言，存在已经理解的部分，所以也是决断识。 一般来说，在通过所作性来证明声音是无常的情况下，作为理由的所作性是正确的理由，但是由于当时外道辩论者根器利钝的缘故，可能会详细确定或不确定其三相。因此，当时的所作性，相对于根器敏锐者来说，是正确的确定；相对于根器迟钝者来说，则被认为是相似的确定。但在意念推断的这个阶段，只要不错误理解大概方向就可以了。一般来说，正确理由所依赖的正确确定和相似确定的区别与上述情况类似，而相似理由所依赖的两者则取决于具体情况。
English
The three aspects (tritsul) are: That the sign (tag) as the probans (tesrup) exists in accordance with the way it is established on the subject of the thesis, and that this is ascertained by a valid cognition (tshema), is the property of the subject (chokchö). That the sign as the probans exists in accordance with the way it is established in the similar instances of the probandum, and that this is ascertained, is the forward pervasion (jekhyap). That the sign as the probans does not exist in accordance with the way it is established in the dissimilar instances of the probandum, and that this is ascertained, is the counter-pervasion (dokkhyap). Through these, it should be understood that, for example, by proving that sound is impermanent through being produced (chakpa), all that needs to be proven, the means of proving, and the basis of proof can be combined and understood. The way to purify through the three examinations is: As stated in the words of the Victorious Ones, for the part where forms and so on are seen, examine whether there is harm from direct perception (ngönsum), and see that there is none; for the part where compounded things are impermanent and so on, which are unseen and slightly obscure, examine whether there is harm from inference (jehpak), and see that there is none; and for the part where the workings of karma and its results, and the way of former and later lives, which are ordinarily unseen and extremely obscure, examine whether there is harm from self-contradiction, and see that there is none. Through these three doors, for the objects to be measured, the first being directly perceived, the second being slightly obscure, and the third being extremely obscure, it is necessary to eliminate doubts about the meaning and purify them. Generally, 'the second moment of valid cognition' (tshema kyechik nyipa) refers to the case where the action is completed, not to the shortest possible time. Such a second moment of valid cognition can be a continuous valid cognition for both direct perception and inference. Relative to the previous decisive cognition (cheshi tshema), there may be many already understood cognitions, so the generally spoken of second moment of valid cognition cannot be established as a continuous decisive cognition of either direct perception or inference. However, from the aspect of the lineage of unerring new cognition, such a valid cognition is both a valid cognition and, relative to the previous one, also a decisive cognition from the aspect of having a part that is already understood. Generally, in the case of proving that sound is impermanent through the sign of being produced, the sign of being produced is a valid reason, but due to the sharpness or dullness of the opponent's faculties at that time, it may or may not be possible to determine its three aspects in detail. Therefore, the sign of being produced at that time is a correct determination relative to the sharp-witted opponent, and is considered an apparent determination relative to the dull-witted opponent. However, in this stage of mental analysis, it is sufficient to understand without mistaking the general direction. In general, the difference between correct determination and apparent determination based on a valid reason is similar to the above, while the two based on an apparent reason depend on the specific situation. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དེའི་བློ་རང་གི་ངོར་ཡུལ་དེ་ ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པའི་ཁྱད་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བའོ། ། ༈ རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་ལ། མཚན་མཚོན་འཇོག་ཚུལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཕྱི་ཡུལ་ལ་ བསླུ་བའི་ཞེན་རིག་དེ། རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་ པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བའི་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་རིག་པ། རྟོག་མེད་ ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ང་བདག་གསལ་བར་སྣང་བའི་བློ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་ བུ་ཤི་བའི་མའི་སེམས་ལ་བུའི་གསལ་སྣང་ཐོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ངོ་ཐད་ཞེན་རིག་གིས་ནན་འཛིན་ དང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ། ༈ སྤྱིར་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་རང་རིག་གི་ཆ་དེ་ནི་རང་གདགས་གཞིའི་རྟོག་ པའི་རྫས་དང་རང་རིག་མངོན་སུམ་རང་གི་རྫས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཚུལ་ལ་ བསམ་ན་རྫས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཡོད་པས་མི་འགལ་ཡང་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་ནི་ནན་ 5-426 ཞེན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཆེ་བའི་ཡིན་པ་ཡོད་ལུགས་གང་ནས་ཀྱང་མེད་ལ། རྟོག་ བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་སྤྱིར་ན་འཇོག་ལུགས་མང་ཡང་ཚད་མའི་སྐབས་འདིར་སྒྲ་དོན་ འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་མི་འཛིན་གྱི་ཆ་ནས་གོང་ལྟར་འཇོག་པའོ། ། ༈ མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་རྣམས་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་ དགོས་ཀྱང་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་མི་བསླུ་བ་ གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་སྤྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ན་རྟོག་བཅས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་བསླུ་བ་ ཡིན་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མིན་པར་འགྱུར་བས་མ་ཁྱབ་པས་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ༈ མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ ཁོ་ན་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་གྲུབ་རང་མཚན་པ་ ཤ་སྟག་དང་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་རྫས་མེད་རྟོག་བཏགས་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་ པས་དེའི་ཆ་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། རྗེས་དཔག་གི་ སྣང་ཡུལ་ལ་སྤྱི་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་རྗེས་ཀྱི་གཞལ་བྱའི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་སྤྱི་ སོ་སོར་གྲངས་ངེས་སུ་བཞག་ནི་རེད། མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ དང་བུམ་མེད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་མཚན་དང་གཉིས་ཡོད། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ལ་བྱས་རྟགས་ ཀྱིས། ༈ སྤྱིར་ཚད་འབྲས་ཞེས་པ་ལ། མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་རང་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ བར་གཞན་གང་གིས་མ་ཆོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དངོས་ཚད་མ་རང་གིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ དང་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་བ་ཚད་མས་ཡུལ་ས
Chinese
这种智慧的区别仅仅在于，它是否毫不犹豫地将对象视为其自身的领域。 关于概念的分类：命名方式，以及将自身的执着投射到外部对象上的迷误意识，这是错误概念的特征。例如，认为声音是永恒的概念。具有清晰显现，但在其执着的对象上产生误导的意识，这是非概念性错误意识的特征。例如，显现出自我的意识。例如，对于失去孩子的母亲，孩子清晰地显现在她的心中，这与通过直接执着意识进行的强烈执取是不同的。 一般来说，例如在执持瓶子的概念中，自知的方面是由自设基础的概念的实体和自知现量的实体两个方面构成的。考虑到存在实体方面，这并不矛盾。然而，有概念和无概念之间的巨大差异在于是否存在执着等等。无论如何，有概念和无概念之间没有这样的区分。一般来说，虽然有许多区分有概念和无概念的方法，但在量论中，如上所述，是从是否执持声音和意义混合的角度来区分的。 在经部宗的观点中，现量必须在其各自的显现对象上不欺骗，但概念在其各自的显现对象上，即在作为总相的意义上显现时，没有一个是不欺骗的。因此，如果将‘在其显现对象上不欺骗的意识’作为量的一般特征，那么有概念的后得量也都会在其各自的显现对象上欺骗，因此它们将不再是量，这将是不周遍的，因此这个定义是有缺陷的。 现量的显现对象仅仅是自相，后得量的显现对象仅仅是总相，关键在于现量的显现对象，例如瓶子，完全是实有自相，而后得量的显现对象，总相，完全是无实体、概念性的。因此，从这个角度来看，现量的显现对象被自相所遍及，后得量的显现对象被总相所遍及，从而将现量和后得量的所量显现对象分别确定为自相和总相。现量的所量有瓶子这样的自相，也有非瓶子这样的总相。通过所作性，后得量的所量是…… 一般来说，所谓的‘量果’是指未被切断的果，即原因本身和结果之间没有被其他任何事物切断。直接的结果是由量本身产生的定解，间接的结果是量所认识的境……
English
The difference in such wisdom lies solely in whether or not it unhesitatingly grasps the object as its own domain. Regarding the classification of concepts: the way of designating names, and the deluded consciousness that projects its own clinging onto external objects, this is the characteristic of a mistaken concept. An example is the concept that sound is eternal. A consciousness with clear appearance that misleads with respect to its object of clinging is the characteristic of a non-conceptual mistaken consciousness. An example is the consciousness in which the self appears clearly. For example, for a mother who has lost her child, the clear appearance of the child arises in her mind, which is different from the strong grasping through direct clinging consciousness. Generally speaking, for example, in the concept of grasping a vase, the aspect of self-awareness is constituted by both the entity of the concept of self-established basis and the entity of self-aware direct perception. Considering that there is an aspect of entity, this is not contradictory. However, the great difference between conceptual and non-conceptual is whether or not there is clinging, etc. In any case, there is no such distinction between conceptual and non-conceptual. Generally, although there are many ways to distinguish between conceptual and non-conceptual, in this context of epistemology, as mentioned above, the distinction is made from the perspective of whether or not one grasps sound and meaning as mixed. In the view of the Sautrantika school, direct perceptions must not deceive with respect to their respective appearing objects, but none of the concepts do not deceive with respect to their respective appearing objects, that is, in terms of appearing as generalities. Therefore, if 'consciousness that does not deceive with respect to its appearing object' is taken as the general characteristic of a valid cognition, then conceptual inferential valid cognitions would also deceive with respect to their respective appearing objects, and therefore they would no longer be valid cognitions, which would be non-pervasive, and therefore the definition is flawed. The appearing object of direct perception is only the self-characterized, and the appearing object of inference is only the generality. The key is that the appearing object of direct perception, such as a vase, is entirely substantially existent and self-characterized, and the appearing object of inference, the generality, is entirely non-substantial and conceptually imputed. Therefore, from this perspective, the appearing object of direct perception is pervaded by the self-characterized, and the appearing object of inference is pervaded by the generality, thereby determining the objects to be measured of direct perception and inference as self-characterized and generalities respectively. The object to be measured of direct perception has the self-characterized, such as a vase, and the generality, such as non-vase. The object to be measured of inference is by the mark of being made... Generally speaking, the so-called 'result of valid cognition' refers to the unsevered result, that is, the cause itself and the result are not severed by anything else. The direct result is the ascertainment produced by the valid cognition itself, and the indirect result is the object cognized by the valid cognition... --------------------------------------------------------------------------------